Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8400 K.2023/8204

Taraflar arasındaki itibari hizmet süresi tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili ve davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davalı işverenlere ait matbaa işyerinde mücellit olarak çalıştığını, bu işyerinden yapılan bildirimlerin bir kısmının itibari hizmet süresi kapsamında bildirilmediğini belirterek, itibari hizmet süresi kapsamında bildirilmeyen normal çalışma olarak bildirilen çalışmalarına 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi kapsamında itibari hizmet süresi verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ..., davacının bildirimlerinin süresinde ve usulüne uygun şekilde yapıldığını, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek reddini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili davacının bildirimlerinin Kurum kayıtlarına işlendiğini, ağır ve yıpratıcı koşulların ispatı gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesince 10.09.2020 tarih, 2017/343 Esas 2020/156 Karar sayılı ilam ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalı ...'ya ait Odak Ofset Matbaacılık iş yerinde 01.11.1989-31.12.2001 tarihleri arasında geçen çalışmaları yönünden 3395 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi ile 506 sayılı Kanun'un ek 5 inci maddeleri gereğince itibari hizmet süresinden istifade etmesi gerektiğinin tespitine, çalışma süresi x0,25 formülü ile belirlenen günlük sürenin sigortalılık başlangıcına eklenmesi gerektiğinin kabulüne karar verilmiştir.

III. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen tarih ve sayılı kararı hakkında davalı Kurum vekili ve davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, davalı Kurum vekili ve davalı ...'nın istinaf başvurularının kabulüne İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davanın kısmen kabulüne, davacının, davalı işyerinde gerçekleşen çalışmaları yönünden 506 sayılı Kanun'un ek 5 inci maddesi kapsamında itibari hizmet süresi hak ve olanağından yararlanması gerektiğinin ve buna göre, 01.11.1989-31.12.2000 tarihleri arası davalı işyerinden bildirilen toplam 2913 gün prim ödeme gün sayısına ilişkin olarak (Çalışılan gün sayısı X 0,25) formülüyle belirlenen 728,25 gün itibari hizmet günü sayısının sigortalılık süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı ... hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ve davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Bozma ilamında, "... dosyada bulunan hizmet belgesinden, davacının dava dışı Ertem Matbaa ve Yaytest Yayıncılık ünvanlı işyerlerinden yapılan bildirimleri dışlayarak davalı işverenler nezdinde geçen çalışmalara itibari hizmet süresi verilmesini talep ettiği halde Mahkemece “01.11.1989-31.12.2000” arasındaki tüm bildirimler için hesaplanan itibari hizmet süresinin tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı..." olduğuna işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesince, "... Davalı Kurum vekili ve davalı ...'nın istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 356 ve 359 uncu maddeleri uyarınca kabulü ile

2-Ankara 8. İş Mahkemesine ait 10.09.2020 tarih ve 2017/343 Esas ve 2020/156 Karar sayılı kararının kaldırılmasına yerine;

3-Davanın kısmen kabulü ile

“Davacının, davalı ...'ya ait işyerinde gerçekleşen çalışmaları yönünden (Ertan Matbaacılık ve Yay-Set Yayıncılık işyerlerinde geçen çalışmaları dışlanarak) 506 sayılı Kanun'un ek 5 inci maddesi kapsamında itibari hizmet süresi hak ve olanağından yararlanması gerektiğinin ve buna göre, 01.11.1989-31.12.2000 tarihleri arası davalı işyerinden bildirilen toplam 2913 gün prim ödeme gün sayısına ilişkin olarak (Çalışılan gün sayısı X 0,25) formülüyle belirlenen 728,25 gün itibari hizmet günü sayısının sigortalılık süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine;” fazlaya ilişkin istemin reddine,

4-Davalı ... hakkında açılan davanın reddine.." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ve ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ..., davanın ispatlanamadığını, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırıma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, itibari hizmet süresi tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin ve davalı ...'nın aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.İnceleme konusu davada davacı, davalı işverenler ... ve ...'ya ait matbaa iş yerinde geçen ve bildirilen hizmet süreleri için itibari hizmet süresi tespiti talep etmiş, Mahkemenin verdiği kabul kararı, dava dışı işveren yanında geçen çalışmalara itibari hizmet süresi verilmesi nedeniyle bozulmuş, Mahkemece bozma ilamına uyularak dava dışı işverenler Ertan Matbaacılık ve Yay-Set Yayıncılık işyerlerinde geçen çalışmalara ait bildirimler dışlanarak sadece davalılara ait iş yerinden yapılan bildirimlerden, itibari hizmet süresi kapsamında bildirilmemiş süreler için itibari hizmet süresi verilmesi gerektiğine dair hüküm kurulduğu halde, itibari hizmet süresinin hesabında bu husus gözetilmeksizin yine dışlanan iş yerinden yapılan bildirimler de hesaba katılmıştır.

Davacının davalı işveren ... yanında geçen tüm çalışmaları itibari hizmet süresi kapsamında bildirilmiş ancak davalı ... yanında geçen ve bildirilen 2763 gün itibari hizmet süresi kapsamında bildirilmemiştir. Mahkemece davacının davalı ... iş yerinde geçen ve itibari hizmet süresi kapsamında bildirilmeyen 2763 gün için verilecek itibari hizmet süresi 690.75 gün olması gerekirken 728.25 gün olarak belirlenerek hüküm kurulması usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

3. Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesinin bozma üzerine yaptığı yargılamada, artık denetim yetkisi söz konusu olmayıp, hüküm mahkemesi sıfatı bulunduğundan, temyize konu kararında, istinaf taleplerinin değerlendirilmesi ile İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına dair hüküm tesisi usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, temyiz eden davalı Kurum vekilinin ve ...'nın bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları ile HMK 369 uncu maddesi kapsamında kanunun açık hükmüne aykırılıklar da gözetilerek, Bölge Adliye Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

4. Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının bu kısımlarının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Bölge Adliye Mahkemesi Hükmünün "1" ve "2" numaralı bendinin tamamen silinmesi, "3" numaralı bendinde bulunan "728,25" rakamının silinerek yerine " 690,75" yazılarak, DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,