Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8416 K.2024/2732

Taraflar arasında Mahkemece görülen hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, davalılar vekilleri tarafından temyizi neticesinde kararın bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne, davalılar ..., ..., ... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ve ... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın, davalı SGK Başkanlığı ve ... Valiliği vekilleri tarafından temyizi neticesinde kararın bozulması üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davalılar .... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı, ... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ve ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı SGK Başkanlığı, ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, 17.10.1991-31.12.2005 tarihleri arasında çalıştığını beyanla davalı Kurumlar nezdinde geçen çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, davacının Ocak 2001-31.05.2005 tarihleri arasında diğer davalı ...'na bağlı .... Şehit....

İlköğretim Okulunda hizmetli olarak çalıştığını, fakat çalışmalarının kısmen SGK'ya bildirildiğini iddia ederek; bahsi geçen sürelerdeki çalışmalarının tamamının tespitini talep ettiğini, Kurum kayıtlarında yaptıkları araştırmalarda davacının, .....sigorta sicil numarası ile 04.07.1972 tarihi itibari ile kayıt altına alındığı, tespitini talep ettiği 2001-2005 yılları arasında 4601.04 No'lu ... ...

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı işyerinde 245 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi hizmetinin bulunduğu, dava konusu edilen dönemde başka bir çalışmasının bulunmadığının tespit edildiğini, yeterli ve gerekli bir araştırmayla deliller hep birlikte değerlendirilerek aydınlığa kavuşturulduktan sonra ve çalışmanın sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığı yada ne zaman bu niteliğe kavuştuğu yönü üzerinde durulmasını ve çalışmayı kapsama alan yasanın yürürlük tarihinden sonra ki dönem için hizmetin tespitine karar verilmesini,

davanın reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 16.06.2015 tarih, E.2008/207, K.2015/191 sayılı kararıyla; " ... Davanın kabulü ile

1-Davacının 17.10.1991-31.12.2004 tarihleri arası 4874 gün valilik emrinde çalıştığının tespitine,

2-6.410,70 TL kıdem tazminatının fesih tarihi olan 31.12.2004 tarihinden itibaren işleyecek mevduat faizi ile birlikte davalılardan (... Hariç) müştereken alınarak davacıya verilmesine,

3-769,38 TL ihbar tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (... Hariç) müştereken alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

(Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 04.02.2016 tarih ve E.2016/906, K.2016/1046 sayılı kararında; "... yapılacak iş; her iki davayı ayırmak ve eksik yargı harçlarını tamamlattıktan sonra yargılamayı birbirinden bağımsız olarak sonuçlandırmaktan ibarettir." gerekçesiyle Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 07.06.2016 tarih ve E. 2016/54, K.2016/190 sayılı kararı ile "1-Davanın kabulüne,

Davacının 17.10.1991 tarihi ile 31.12.2004 tarihleri arasında ... Valiliği emrinde toplamda 4754 gün hizmetinin bulunduğu, bu hizmetinin 17.10.1991-14.12.1991 arası 47 gün, 15.09.1997-22.10.1997 ve 01.02.1998-01.07.1999 tarihleri arası 549 gün ve 10.10.2002 - 2003/2 dönem arası 245 gün olmak üzere toplam 841 gün sigortalı olarak bildirilen tarihler dışında bildirim dışı kalan 3913 gün hizmetinin tespitine,

2-Davalılar ..., ..., ... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ve ... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine" karar verilmiştir.

C. 2 nci Bozma Kararı

(Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 06.07.2017 tarih ve E.2016/18809, K.2017/5836 sayılı kararında; "... Somut olayda, husumetin ...'na yöneltilmesi gerekirken ... Valiliği'ne yöneltilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Yapılacak iş; davalının ... olduğunun kabulü ile davanın yöntemince ...'na yöneltilmesi için davacıya süre verilerek davalı sıfatı ile davaya dahil edilmesini sağladıktan sonra ...'nın da göstereceği tüm deliller toplanıp değerlendirilerek sonucuna göre karar vermektir." gerekçesiyle Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 15.03.2018 tarih ve E. 2017/166, K.2018/98 sayılı kararı ile "1-Davanın kabulüne,

Davacının 17.10.1991 tarihi ile 31.12.2004 tarihleri arasında ... emrinde toplamda 4754 gün hizmetinin bulunduğu, bu hizmetinin 17.10.1991-14.12.1991 arası 47 gün, 15.09.1997-22.10.1997 ve 01.02.1998-01.07.1999 tarihleri arası 549 gün ve 10.10.2002-2003/2 dönem arası 245 gün olmak üzere toplam 841 gün sigortalı olarak bildirilen tarihler dışında bildirim dışı kalan 3913 gün hizmetinin tespitine,

2-Davalılar ..., ..., ... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ve ... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine" karar verilmiştir.

E. 3 üncü Bozma Kararı

(Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 09.05.2019 tarih ve E.2018/4531, K.2019/3620 sayılı kararında; "...Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 17.10.1991 tarihli işe giriş bildirgesinin davalı ... Bakanlığınca (Sağlık Müdürlüğü), 15.09.1997 ve 01.02.1998 tarihli işe giriş bildirgelerinin dava dışı ... Et Süt Yem A.Ş. ünvanlı işyerince, 10.10.2002 tarihli işe giriş bildirgesinin davalı ...

Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfınca davacı adına düzenlenmiş olup bildirgelerin Kurum kayıtlarına intikal ettiği, davacı adına 17.10.1991-2003/2. ay dönemi içerisinde bu işyerlerince Kuruma kesintili olarak hizmet bildiriminde bulunulduğu, davalı ...

Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığının 08.10.2002 tarihli yazısı ile Ayni ve Nakdi Yardım Mütevelli Heyetinin 33/7 no lu kararı ile davacının okul bitimine kadar sigortasının yapılmasına karar verildiğinin, 13.06.2003 tarihli yazısı ile davacının 10.10.2002 tarihinde sigortasının yaptırılıp16.06.2003 tarihinde çıkışının verildiğinin belirtildiği, davacının 12.05.1997 ve 21.09.1999 tarihli Valilik Makamına sunulan dilekçeleri ile 1991 yılından itibaren Kaymakamlığa bağlı ...

Devlet Hastanesinde “Hizmetli” olarak görev yaptığını belirterek istemlerde bulunduğu, yine hastanede “kaloriferci” olarak 03.06.1997 tarihli göreve başlama yazınının yer aldığı, yargılama esnasında davalı ...

Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığı tarafından 21.05.1992 tarihinden itibaren davacıya yapılan ödemelere ilişkin makbuzların dosyaya sunulduğu, davalı ... ve ... ( ilçe müdürlükleri) tarafından nezdlerinde davacının çalışmasına ilişkin herhangi bir kayıt ve belgenin bulunmadığının Mahkemeye bildirildiği, yapılan zabıta araştırmaları neticesinde davacının bir dönem sağlık ocağında, bir dönem devlet hastanesinde, bir dönem okul müdürlüğünde çalıştığının tutanak altına alındığı,

22.12.2014 tarihli Kaymakamlık yazı cevabı ile davacının 08.10.2002 tarihinde Vakıf Mütevelli Heyetin Kararı ile okul bitimine kadar 10.10.2002 tarihinden 16.06.2003 tarihine kadar sigortalı olarak çalıştığı, bunun dışında Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfınca davacıya herhangi bir Kurumda çalışma karşılığında herhangi bir ücret ödenmediğinin Mahkemeye bildirildiği, alınan bilirkişi raporlarının dosyaya sunulduğu, duruşmalarda kamu personeli olan tanıkların dinlenildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacının uyuşmazlık konusu dönem içerisinde ilgili sağlık ocağı, devlet hastanesi ve okul müdürlüğü ile sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfı başkanlığı nezdinde çalıştığı, bu çalışmalarından sadece sağlık ocağında ve sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfı başkanlığı nezdinde ve ayrıca dava dışı şirket işyeri nezdinde geçen hizmetlerinin Kuruma bildirildiği anlaşılmakla her ne kadar davacı tarafından dava dilekçesinde ilgili kamu kuruluşlarında ihtilaf konusu dönem içerisinde kaymakamlık/valilik emrinde hizmette bulunduğu belirtilmişse de bir dönem için ücret ödemelerinin davalılardan Sosyal Yardım ve Dayanışma Vakfınca nakdi

yardım adı altında gerçekleştirilmiş olması hizmetin kaymakamlık/valilik nezdinde geçtiği anlamına gelmeyecektir. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okul, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık ocağı ve devlet hastanesinde geçen çalışmalarının Kuruma bildirilmemesinden ... ve ... sorumludur.

Bununla birlikte dava dışı şirket işyeri tarafından bildirilen hizmetlerin varlığı karşısında davacının bu işyerinde gerçek ve fiili hizmetinin bulunup bulunmadığı, bu şirketin devlet hastanesinden hizmet ihalesi alan firmalardan olup olmadığı araştırılmaksızın, davacının hangi işveren yanında hangi tarihler arasında çalıştığı her türlü şüpheden uzak biçimde belirtilmeksizin yazılı şekilde sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Öte yandan davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyerleri bir kamu kuruluşudur. Bu nedenle, davalı işyerlerinde resmi kayıtlara dayanılması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesi esastır. Kuruma bildirilmeyen dönemlerdeki ücret belgeleri ve bu dönemde davacıya ücret ödenip ödenmediği, ödeme yapılmışsa kim tarafından ödendiğinin araştırılması gerekir.

Yapılacak iş öncelikle davacıya hangi tarihler arasında hangi işverenlik nezdinde çalıştığını, dava dışı ... Et Süt Yem A.Ş. ünvanlı işyerinde fiili ve gerçek çalışmasının olup olmadığını açıklattırmak, davalı ... (... Devlet Hastanesi) nezdinde geçen hizmet süreleri yönünden bu işyeri ile davacı adına uyuşmazlık konusu dönem içerisinde hizmet bildiriminin yapıldığı dava dışı ...

Et Süt Yem A.Ş. ünvanlı işyeri arasında bir asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunup bulunmadığını belirlemek, bu doğrultuda taraflar arasında imzalanan ihale sözleşmeleri bulunup bulunmadığını araştırmak, dava dışı.... Et Süt Yem A.Ş. ünvanlı işyeri ile imzalanan ihale sözleşmesinin olmaması ve davacının bu işyerinde gerçek ve fiili çalışmasının bulunması halinde bu dönem yönünden çakışan hizmet süresi ve hak düşürücü sürelere ilişkin ilkeleri göz önünde bulundurmak,

ihale sözleşmelerinin bulunması halinde ise davacının Kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin sözleşme arası dönemler mi olduğu yoksa dava dışı işyeri tarafından Kuruma eksik bildirim mi yapıldığı hususu üzerinde durarak eğer ihale süresince veya dava dışı işyerinin Kanun kapsamında olduğu dönem içerisinde eksik hizmet bildiriminde bulunduğunun tespit edilmesi halinde dava dışı şirket işyerine husumet yöneltilmesi için davacıya mehil vermek, dahil edilen dava dışı şirket işyerinin göstereceği bütün delilleri toplamak,

ilgili şirkete ait hizmet tespiti istemine ilişkin olan ihtilaf konusu dönemler için işyerinin bordrolu tanıklarını re'sen tespit ederek duruşmalarda dinlemek, ihale tarihleri dışında kalan ve ilgili şirket işyerinin faaliyetlerinin olmadığı dönemler yönünden ise ...(... Devlet Hastanesi)nı işveren olarak kabul etmek, davalı ... (...

Devlet Hastanesi) ile birlikte diğer kamu kurumlarından talep edilebilecek olan uyuşmazlık konusu dönem hizmet tespiti istemlerine yönelik ise ilgili kamu kurumlarından ücret bordroları, puantaj kayıtları ve bulunması halinde davacının işyeri şahsi sicil dosyasını getirmek, kurumların şef, amir, müdür, muhasebe çalışanı gibi yetkili kişilerini re'sen tespit ederek duruşmalarda dinlemek, davacının ücretini ne şekilde aldığını araştırmak,

davalı kamu kurumları nezdinde davacı sigortalının çalışmalarına ilişkin kayıt içeren ücret ve diğer belgelerin bulunmamasının haklı ve izah edilebilir bir nedene dayanması halinde (arşiv sisteminin düzensiz tutulmasından dolayı ücret bordrolarının sunulmamasından veya sel baskını, deprem, yangın nedeniyle ücret bordrolarının gönderilmemesi gibi) dinlenen tanık beyanlarına itibar etmek, tüm delilleri birlikte değerlendirmek,

çalışmanın gerçek ve fiili çalışmaya dayandığının belirlenmesi halinde davacının hangi tarihler arasında hangi işverenlik nezdinde çalıştığını açıkça ortaya koyan infaza elverişli bir karar vermekten ibarettir. " gerekçesiyle Mahkemece verilen karar bozulmuştur.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 04.04.2023 tarih ve E. 2019/267, K.2023/112 sayılı kararı ile "1-Davalılar ..., ... ve ... yönünden davanın kabulü ile davacının Sağlık Bakanlığına ait iş yerlerinde 04.12.1991-31.12.2000 tarihleri arasında, Milli Eğitim Bakanlığına ait işyerlerinde 01.01.2001-31.12.2004 tarihleri arasında (bildirimi yapılan 15.09.1997-22.10.1997 tarihleri arası 38 gün, 01.02.1998-01.07.1999 tarihleri arası 511 gün, 01.09.2002-20.12.2002 tarihleri arası 80 gün, 01.01.2003-30.04.2003 tarihleri arası 120 gün, 01.05.2003-15.06.2003 tarihleri arası 45 gün olmak üzere toplam 794 gün ile 01.01.2001-26.01.2001, 27.01.2001-08.02.2001,

15.06.2001-10.09.2001, 09.02.2002-25.02.2002, 15.06.2002-08.09.2002, 14.06.2003-07.09.2003, 24.01.2004-08.02.2004, 12.06.2004-12.09.2004 tarihleri arası okulun kapalı kaldığı 405 günlük sürenin dışlanması ile) bildirim dışı kalan toplam 3508 günlük hizmetinin tespitine,

2-Davalılar ... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı, ... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ve ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar SGK Başkanlığı, ... ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı vekili, davanın reddi gerektiğini beyanla verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili, davanın reddi gerektiğini beyanla verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili, davanın reddi gerektiğini beyanla verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinde hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; davalılar SGK Başkanlığı, ... ve ... vekillerinin temyiz dilekçeleri kararın bozmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar SGK Başkanlığı, ... ve ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,