Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8485 K.2023/10939

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen davalı Kurumca tahakkuk ettirilen prim ve işsizlik borcunun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının Sosyal Güvenlik Merkezi müfettiş raporuna istinaden adına tahakkuk ettirilen prim borcu ve işsizlik prim borcunun iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, öncelikle zamanaşımı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı Kurumun davacıyla ilgili tüm işlemlerinin yerinde olduğunu belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin15.09.2020 tarihli ve 2020/57-2020/95 sayılı kararıyla "davada yargı yolu caiz olmadığından, HMK' nın 114/1-b maddesi gereğince davanın usulden reddine..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 11/02/2021 tarihli ve 2020/2927-2021/214 sayılı kararıyla "istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, süresinde açılmayan davanın reddine,” dair karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; işin esasına girilerek karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Davalı Kurumdan, 1160692.01 Sicil sayılı işyerinden bildirimi yapılan ... ve ... isimli sigortalıların, 2018/04, 05, 06, 07. Dönemlerinde adlarına yapılan prime esas gelir tutarlarının tespiti yönünden Aylık Dönem Bildirgeleri getirtilerek alınan 18/07/2022 havale tarihli teknik bilirkişi ek raporu ile davacının, ihaleli işyerinde çalıştırdığını bildirdiği ... ve ... isimli sigortalıların, ... sicil sayılı işyerinden yapılan bildirimlerinin 20.04.2018 - 01.08.2018 dönemi yönünden iptali ile bu hizmetlerin,

resen tescili yapılan ihaleli 1232741.01 Sicil sayılı işyerine aktarılması halinde davacının davalı Kuruma prim ve işsizlik primi borcu miktarı yönünden hesaplama yaptırılmış, denetime elverişli bilirkişi raporuna göre; davacının, davalı Kuruma İhaleli iş nedeniyle resen terkin edilen ... Sicil sayılı işyerinden eksik bildirim nedeniyle 2.305,29 TL Sigorta Primleri, 184,43 TL İşsizlik Primi olmak üzere toplam 2.489,72 TL borçlu olacağının saptandığı anlaşılmakla.

SGK Feke Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 10.02.2020 tarih 55085249-202.02-E.2341194 sayılı yazısı ile çıkarılan prim borcu ve işsizlik borcu tahakkukunun.

2.305,29 TL'si sigorta primi ve 184,43 TL işsizlik primi olmak üzere toplam 2.489,72 TL prim ve işsizlik borcu kısmı dışındaki (16.216,33 TL) miktar yönünden yapılan tahakkukunun iptaline, davacının bu miktar yönünden (16.216,33 TL) borçlu olmadığının tespitine, karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle

"1-Davanın kısmen kabulü ile; -SGK Feke Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 10.02.2020 tarih 55085249-202.02-E.2341194 sayılı yazısı ile çıkarılan prim borcu ve işsizlik borcu tahakkukunun; 2.305,29 TL'si sigorta primi ve 184,43 TL işsizlik primi olmak üzere toplam 2.489,72 TL prim ve işsizlik borcu kısmı dışındaki (16.216,33 TL) miktar yönünden yapılan tahakkukunun iptaline, davacının bu miktar yönünden (16.216,33 TL) borçlu olmadığının tespitine, ..."dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin yerinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 85 ve 86 ncı maddeleri

3. Değerlendirme

1.Dosya kapsamı incelendiğinde, "alt temel, temel ve agrega kırma taş malzemeleri temini ve stok sahalarına nakledilmesi" işinin ihale yöntemiyle ilgili belediyeden alındığı, işin süresinin 20.04.2018-31.08.2018 tarihleri arasına ilişkin olduğu, yapılan asgari işçilik denetiminde, davacının sunmuş olduğu faturalardan 01.08.2018 tarihli 556.416,00 TL lik faturanın, yüklemesinin ilgili firma tarafından yapılması, davacı tarafından verilen beyanda kum alındığının söylenmesi ve ayrıştırma yapılmaması nedeniyle dikkate alınmadığı,

yargılama safhasında işin davacının diğer işyerlerinden bildirimi bulunan iki kişi tarafından yapılması ve söz konusu faturanın dikkate alınması gerektiğinden bahisle aldırılan bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verildiği ne var ki hükmün eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmıştır.

2.Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, 01.08.2018 tarihli 556.416,00 TL lik faturanın hangi nedenlerle dikkate alınması gerektiğine dair açıklayacı bir bilgi bulunmamakla birlikte, söz konusu faturanın davalı Kurum denetmeni tarafından dikkate alınmama nedenleri de irdelenmek suretiyle, öncelikle faturada yazan malzemenin ihale yapılan iş kapsamında kalıp kalmadığı ile kalması durumunda yapılan işin niteliği ve büyüklüğü nazarında ihaleli iş kapsamında kullanılıp kullanılmayacağı hususunda konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

3.Yine hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacının diğer şirketlerinden bildirimi yapılan iki kişi ile bu işi yaptığının kabulünden hareket edilmiş ise de, ilgili personelin gerçekte bu işte çalışıp çalışmadığının ayrıntılı bir şekilde araştırılması gerekmektedir. Bu kapsamda bildirimin yapıldığı işyerindeki iş ile işbu davaya konu iş dikkate alınarak çalışmanın gerçekte var olup olmadığı, personelin ilgili tarihlerde tam olarak nerede bulundukları varsa buna ilişkin bilgi ve belgeler de ikmal edilerek değerlendirilme yapılmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,