Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8549 K.2023/9536

Taraflar arasında görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; işveren ...'ye ait ...

İşletmesi işyerinde meydana gelen iş kazası nedeniyle, %60 oranında sürekli iş göremez durumuna giren davalı ...'e 99.374,58 TL peşin değerli gelir bağlandığını, ayrıca 3.260,32 TL hastane masrafı yapıldığını ve geçici iş göremezlik ödeneği ödendiğini, %41,2 oranında sürekli iş göremez durumuna giren diğer davalı ...'e 90.408,72 TL peşin değerli gelir bağlandığını, ayrıca 6.499,32 TL hastane masrafı yapıldığını ve geçici iş göremezlik ödeneği ödendiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik sigortalı ...'e bağlanan gelirlerin %50 tutarı olan 49.687,29 TL'nin 25.11.2005 tarihinden,

masraf ve ödemelerin %50 tutarı olan 1.630,16 TL'nin masraf ve ödemelerin yapıldığı tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik sigortalı ...'e bağlanan gelirlerin %50 tutarı olan 45.204,36 TL'nin 15.04.2005 tarihinden, masraf ve ödemelerin %50 tutarı olan 3.249,61 TL'nin masraf ve ödemelerin yapıldığı tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Niyazi Düzgünden müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Ceza Mahkemesi dosyasında sahayı kendisi çalıştırırken gömdüğü patlayıcıların kaldığını beyan eden Rıdvan Dakduklu'nun olayda ağır kusurlu olduğunu, ayrıca ateşçi ...'ın sorumlu tutulması gerektiğini, kiracı olarak kendisinin sorumluluğunun olmadığını, işkazasına uğrayan işçilerinde kusurlu olduklarını, ceza dosyasında beraat ettiğini, kusuru olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 07.01.2016 tarihli ve 2006/75 Esas, 2016/17 Karar sayılı kararıyla; "1-Davanın ...'e bağlanan gelir ve yapılan masraf ödemeleri yönünden davalı ...'ye karşı kısmen kabulüne, a)Davacı tarafından davalı ...'e bağlanan 79.499,66 TL gelirin tahsis onay tarihi olan 25.11.2005 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

b)1.304,12 TL masraf giderinin 40,25 TL'sinin dava tarihinden, 608,02 TL'sinin 03.05.2004 tarihinden, 567,60 TL'sinin 30.09.2004 tarihinden, 88,25 TL'sinin 30.09.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine, dava dilekçesinde talep edilen bakiye 326,04 TL yönünden davanın esastan reddine, ıslah dilekçesi ile arttırılan 1.630,16 TL yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine,

c)Davalı ...'e karşı açılan davanın reddine,

2-Davanın ...'e bağlanan gelir ve yapılan masraf ödemeleri yönünden davalı ...'ye karşı kısmen kabulüne,

A-)a) Davacı tarafından davalı ...'e bağlanan 36.163,48 TL gelirin tahsis onay tarihi olan 15.04.2005 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine, dava dilekçesi ile talep edilen bakiye 9.040,88 TL alacağın davalı ...'den tahsiline ilişkin talebin esastan reddine, ıslah dilekçesi ile talep edilen 27.122,61 TL yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine,

b) Dava dilekçesinde talep edilen 45.204,36 TL yönünden davalı ...'e açılan davanın reddine,

B) a) 2.599,68 TL masraf giderinin 139,20 TL'sinin 04.12.2003 tarihinden, 36,64 TL'sinin 04.12.2003 tarihinden, 191,13 TL'sinin 30.12.2003 tarihinden, 51,30 TL'sinin 12.01.2004 tarihinden, 56,20 TL'sinin 10.02.2004 tarihinden, 28.25 TL'sinin 30.09.2004 tarihinden, 2.096,96 TL'sinin 02.12.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine, dava dilekçesi ile talep edilen bakiye 649,93 TL alacağın davalı ...'den tahsiline ilişkin talebin esastan reddine, ıslah edilen 1.949,84 TL masraf alacağına ilişkin talebin zamanaşımı nedeniyle reddine,

b)Dava dilekçesinde talep edilen 3.249,61 TL masraf gideri yönünden davalı ...'e açılan davanın reddine," karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalılardan ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 01.07.2019 tarihli, 2019/673 E. 2019/5660 K. sayılı ilamı ile "Dosyanın incelenmesinde, mahkemece hükme esas alınan 06.01.2014 tarihli bilirkişi raporunda, iş kazasının meydana gelmesinde, kazalı ...’in kendi yaralanmasında %20, işveren ...’nin % 80 oranında kusurlu oldukları, kazalı ...’in iş arkadaşı diğer sigortalı ...’ün yaralanmasında kusuru olmadığı, kazalı ...’ün yaralanmasında kendisinin %20 oranında, işverenin %80 oranında kusurlu olduğu, iş arkadaşı diğer sigortalı ...’in yaralanmasında kusurunun olmadığı rapor edilmiştir.

Konuya ilişkin olarak, Ceza dava dosyasında alınan bilirkişi raporunda; işveren ...’nin 6/8 oranında, iş yerinde ateşçi olarak görev yapan ...’ın ise 2/8 oranlarında kusurlu olduklarının belirtilmesi üzerine bu kusur oranları üzerinden mahkumiyetlerine karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Eldeki davaya konu iş kazası ile ilgili olarak davalılardan ... tarafından, davalı işverene ve dava dışı ...’a açılan tazminat davasında, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise davalı işveren ...’nin %70 oranında, ateşçi ...’ın %30 oranında kusurlu olduğu tespiti yapılmıştır.

Ceza davasında kusurun varlığına ilişkin maddi olgu hukuk hakimini bağlayacağından, mevcut raporlar arasında, meydana gelen olay ile ilgili farklı oran ve aidiyetler belirlenerek çelişkinin oluştuğu görülmektedir.

Mahkemece, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile konusunda uzman bilirkişi heyetinden; ceza ve tazminat dosyaları kapsamında alınan bilirkişi raporları ile eldeki dava kapsamında alınan bilirkişi raporu arasındaki çelişki gözetilip giderilmek suretiyle cezada kazalı sigortalılara kusur verilmemesine dair maddi olgunun irdelendiği, maddi oluşa ve kanuna uygun olarak kusur oran ve aidiyetlerinin usûlünce belirlendiği, yeniden kusur raporu alınmalı, varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Eldeki dosyada, davacının talebine, kusur uygulanması suretiyle kurum alacağının belirlenmesi hatalı olmakla, davalı ...’e bağlanan gelir ve yapılan masraflar yönünden ıslaha konu %30’luk tutar açısından, zamanaşımının geçtiği anlaşılmakla, Mahkemenin bu yöndeki kabulü yerindedir. Yine Mahkemenin, diğer davalı ...’e bağlanan gelir ve yapılan masraflar yönünden ise, ıslahen artırılan tutar açısından, zamanaşımının gelir yönünden geçmeyip masraflar yönünden geçtiği yönündeki kabulü isabetlidir." hususlarına işaret edilmiştir.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Mahkemenin 07.09.2020 tarihli 2016/611 Esas, 2020/474 Karar sayılı kararı ile; "1-Davanın ...'e bağlanan gelir ve yapılan masraf ödemeleri yönünden davalı ...'ye karşı kısmen kabulüne,

a)Davacı tarafından davalı ...'e bağlanan 79.499,66 TL gelirin tahsis onay tarihi olan 25.11.2005 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

b)1.304,12 TL masraf giderinin 40,25 TL'sinin dava tarihinden, 608,02 TL'sinin 03.05.2004 tarihinden, 567,60 TL'sinin 30.09.2004 tarihinden, 88,25 TL'sinin 30.09.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine, dava dilekçesinde talep edilen bakiye 326,04 TL yönünden davanın esastan reddine, ıslah dilekçesi ile arttırılan 1.630,16 TL yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine,

c)Davalı ...'e karşı açılan davanın reddine,

2-Davanın ...'e bağlanan gelir ve yapılan masraf ödemeleri yönünden davalı ...'ye karşı kısmen kabulüne,

A) a-) Davacı tarafından davalı ...'e bağlanan 36.163,48 TL gelirin tahsis onay tarihi olan 15/04/2005 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine, dava dilekçesi ile talep edilen bakiye 9.040,88 TL alacağın davalı ...'den tahsiline ilişkin talebin esastan reddine, ıslah dilekçesi ile talep edilen 27.122,61 TL yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine,

b-) Dava dilekçesinde talep edilen 45.204,36 TL yönünden davalı ...'e açılan davanın reddine,

B) a-) 2.599,68 TL masraf giderinin 139,20 TL'sinin 04.12.2003 tarihinden, 36,64 TL'sinin 04.12.2003 tarihinden, 191,13 TL'sinin 30.12.2003 tarihinden, 51,30 TL'sinin 12.01.2004 tarihinden, 56,20 TL'sinin 10.02.2004 tarihinden, 28.25 TL'sinin 30.09.2004 tarihinden, 2.096,96 TL'sinin 02.12.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine, dava dilekçesi ile talep edilen bakiye 649,93 TL alacağın davalı ...'den tahsiline ilişkin talebin esastan reddine, ıslah edilen 1.949,84 TL masraf alacağına ilişkin talebin zamanaşımı nedeniyle reddine,

b) Dava dilekçesinde talep edilen 3.249,61 TL masraf gideri yönünden davalı ...'e açılan davanın reddine," karar verilmiş, davacı Kurum vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 06.12.2021 günlü, 2021/9695 E. 2021/15426 K. sayılı ilamı ile;" Bozma sonrası mahkemece hükme esas alınan 18.04.2020 günlü bilirkişi heyeti kusur raporunda, davalı işveren ...’nin %80, işçiler ... ve ...’ün kendi yaralanmaları ile sonuçlanan iş kazasının meydana gelmesinde %20’şer oranda kusurlu oldukları belirtilmekle, bozma öncesi hükme dayanak kılınan 06.01.2014 günlü bilirkişi heyeti kusur raporundaki aynı kusur oran ve aidiyetleri kabul edilmek kaydıyla, bozma gereği tam olarak yerine getirilmeden,

konuya ilişkin ceza yargılamasında kusurlu bulunarak mahkum olan dava dışı ... yönünden az da olsa kusur verilmesi gerektiği hususu dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.

Mahkumiyet kararında tespit edilen maddi olguların hukuk hakimini bağlaması nedeniyle, cezada mahkum olanlar bakımından az da olsa kusur verilmesi gerektiği gözetilerek, konusunda ve işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında uzman bilirkişi heyetinden oluşan ve mevzuata uygun kusur raporu alınarak, çelişki de giderilerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.

" hususlarına değinilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;"1-Davanın ...'e bağlanan gelir ve yapılan masraf ödemeleri yönünden davalı ...'ye karşı kısmen kabulüne,

a)Davacı tarafından davalı ...'e bağlanan 63.286,10 TL gelirin tahsis onay tarihi olan 25.11.2005 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

b)1.141,11 TL masraf giderinin 35,00 TL'sinin 01.02.2004 tarihinden, 532,15 TL'sinin 03.05.2004 tarihinden, 496,95 TL'sinin 30.09.2004 tarihinden, 77,01 TL'sinin 30.09.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine, dava dilekçesinde talep edilen bakiye 489,05 TL yönünden davanın esastan reddine, ıslah dilekçesi ile arttırılan 1.630,16 TL yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine,

c)Davalı ...'e karşı açılan davanın reddine,

2-Davanın ...'e bağlanan gelir ve yapılan masraf ödemeleri yönünden davalı ...'ye karşı kısmen kabulüne,

a) Davacı tarafından davalı ...'e bağlanan 34.781,10 TL gelirin tahsis onay tarihi olan 15/04/2005 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine, dava dilekçesi ile talep edilen bakiye 10.423,26 TL alacağın davalı ...'den tahsiline ilişkin talebin esastan reddine, ıslah dilekçesi ile talep edilen 27.122,61 TL yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine,

b)2.274,72 TL masraf giderinin 121,82 TL'sinin 04.12.2003 tarihinden, 32,06 TL'sinin 04.12.2003 tarihinden, 167,24 TL'sinin 30.12.2003 tarihinden, 44,87 TL'sinin 12.01.2004 tarihinden, 49,15 TL'sinin 10.02.2004 tarihinden, 24,71 TL'sinin 30.09.2004 tarihinden, 1.834,87 TL'sinin 02.12.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine, dava dilekçesi ile talep edilen bakiye 974,89 TL alacağın davalı ...'den tahsiline ilişkin talebin esastan reddine, Islah edilen 1.949,84 TL masraf alacağına ilişkin talebin zamanaşımı nedeniyle reddine,

c) Dava dilekçesinde talep edilen 45.204,36 TL ve 3.249,61 TL yönünden davalı ...'e açılan davanın reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı SGK vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemenin esasa ilişkin red kararına yönelik kısımları ile zaman aşımı sebebiyle reddine yönelik kısımlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemece kendisine kusur izafe edilen, davaya dahil edilmesini talep ettikleri ... hakkında karar verilmemiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ile 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı SGK vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR