Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8616 K.2023/9543

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen rücuan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın tüm taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Kurum, davalılardan ..., ... Sigorta A.Ş. vekilleri ve ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kurum sigortalısı ...'ın 09.04.2009 tarihinde trafik iş kazası geçirerek yaralandığını, sigortalıya 19.06.2009- 01.11.2009 tarihleri arası 136 gün için 10.354,13 TL geçici iş göremezlik ödeneği ödendiğini, kurum denetmeni tarafından düzenlenen 30.11.2011 tarihli rapordan kazalanan işçinin 01.02.1985 tarihinden beri Malatya İl Özel İdaresinde sigortasının bildirildiği ile kazanın işveren tarafından süresinde bildirilmediğinin tespit edildiğini belirterek fazlaya ilişkin haklarım saklı tutarak, 5510 sayılı yasanın 21 inci maddesi gereği 10.354,13 TL kurum alacağının davalıdan sarf ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı SGK vekili dava dilekçesinde özetle; davalı işyeri işçilerinden ... ve ...’nın 09.04.2009 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu yaralanarak malul kaldıklarını, kaza sonucu ... için 25.828,97 TL tedavi gideri, 791,38 TL ilaç gideri ve 169,92 TL tıbbi malzeme gideri olmak üzere toplam 26.790,27 TL masraf yapıldığını ayrıca 247,989,23 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, sigortalı ... için 8.188,13 TL tedavi gideri,

228,71 TL ilaç gideri ve 18.884,20 TL tıbbi malzeme gideri olmak üzere toplam 27.261,04 TL masraf yapıldığını aynı zamanda 79.301,09 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığını fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak kaydıyla, ... için yapılan tedavi giderlerinden şimdilik ... için yapılan tedavi giderleri için şimdilik 5.000,00 TL ile peşin sermaye değeri için şimdilik 5.000,00 TL.

M, Nevzat Çetinkaya için yapılan tedavi giderleri iç:n şimdilik 5,000,00 TL ile peşin sermaye değeri için şimdilik 8.000,00 TL’nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazalının ... tarafından açılan tazminat davasının Malatya İl Özel İdaresi aleyhine açıldığını, il özel idaresinin ayrı bir tüzel kişiliği bulunduğunu belirterek davanın husumetten reddini talep etmiştir. 2.Davalı ... İl Özel İdaresi vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın süresinde açılmadığını, ... tarafından açılan tazminat davasında aldırılan kusur raporunda davalı idarenin kusursuz olduğunun tespit edildiğini, kazanın iş kazası olup olmadığının halen tespit edilmediğini, kazanın süresinde bildirilip bildirilmediğinin araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

3.Davalı ... Belediyesi vekili cevap dilekçesinde özetle. 6360 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin 2 fıkrasına göre, il özel idarelerinin mahkemelerde süren davaları ile özel idaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatabın devir işleminin yapıldığı,

ilgili kurum ve kuruluş olduğunu hüküm altına alındığım, bu sebeple husumet itirazın bulunduklarını, ...'in idarelerinde hiç çalışmadığını, müvekkiline nakledilen il özel idaresi personeli arasında da yer almadığını, kurum personeli olmadığını, il özel idaresinin tüm işlemleri ya da dava dosyalan ile müvekkili belediyeye bir bütün halinde devredilmediğini,benzer davaların(2013/72 ve 2010/216) ilgili olan Kuruma gönderilmek üzere Malatya Valiliğine iletildiğini belirterek, cevap ve delil sunma haklarını saklı tutarak davanın husumet yönünden reddini talep etmiştir.

4.Birleşen dava davalısı Malatya İl Özel İdaresi özetle davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

5. Birleşen dava davalısı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde kazaya karıştığı belirtilen ... plakalı aracın Zorunlu ali Mesuliyet Sigortası poliçesinde sigorta limitinin şahıs başına 150.000 TL ile sınırlı olduğunu, Malatya İş Mahkemesi 2009/825 esas sayılı dosyada Kurum sigortalısı ... tarafından açılan davanın sonucunun beklenilmesi gerektiğini, davanın reddini talep etmiştir.

6.Birleşen dava davalısı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Asıl davada 1-...'na açılan davanın kabulü ile 10.354,13 TL kurum zararının (...'a ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ) sarf ve ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte asıl davanın davalısı ...'ndan tahsili ile davacı kuruma verilmesine,

2-Asıl davada ...'na açılan davanın husumet nedeniyle reddine,

Birleşen davada 1-Kısmen kabul kısmen reddi ile 163.645,16 TL kurum zararının (...'a bağlanan 123.994,62 TL ilk peşin sermaye değeri ve Mehmet N. Çetinkaya'ya bağlanan ilk peşin sermaye değeri) sarf ve tediye, gelir bağlama onay tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte birleşen dosyanın davalıları olan Malatya Büyükşehir Belediyesi,... ve ... Genel Sigorta A.Ş den müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve poliçe limitleri dahilinde olmak kaydıyla) tahsili ile davacı Kuruma verilmesine, 2-Birleşen davada tedavi gideri talebinin sübut bulmadığından reddine, " karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde tüm taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri 1.Davacı Kurum vekili istinaf başvuru dilekçesinde, tedavi giderleri yönünden davanın reddedilmesinin ve davalı ... yönünden davanın reddedilmesinin hatalı olduğunu, istinaf incelemesi sonucunda kaldırılarak yeniden yargılama yapılıp davanın kabulüne karar verilmesini, inceleme yapılması mümkün değilse hükmün bozularak yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, haklarında açılan dava reddedildiği halde davalı Bakanlık lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

4.Davalı ... Aş vekili istinaf başvuru dilekçesinde, kazaya karışan araçlar yönünden geçerli sigorta poliçesi bulunmadığını, kararının istinaf incelemesi sonucu kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılmasına, tehir-i icra kararı verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

5.Davalı ... Belediyesi vekili istinaf başvuru dilekçesinde, husumetin davalıya yöneltilemeyeceğini, davalıya %100 kusur izafe edilmesini kabul etmediklerini, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın müvekkil kurum lehine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Taraf vekillerinin, Malatya 1. İş Mahkemesinin 20.11.2018 tarih ve 2013/126 Esas, 2018/671 Karar sayılı kararına yönelik istinaf başvurularının, HMK'nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum, davalılardan ..., ..., ... Sigorta A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece verilen kararın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, İç İşleri Bakanlığına yöneltilen davanın husumetten reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf gerekçelerini tekrarla verilen kararın bozulmasını istemiştir.

3.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, kurumun ödemiş olduğu geçici iş göremezlik ödeneğinin tahsili için açılan rücu davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesiz olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

4. Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; kazaya karışan araçların müvekkil şirket nezdinde poliçesinin bulunmadığını, sigorta şirketin sorumluluğuna gidilmesinin hatalı olduğunu, eksik araştırma ve inceleme sonucu karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesine göre; İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir. Anılan madde ile davalının Kurumun rücu alacağından sorumluğu ancak kusurunun varlığı halinde mümkündür.

Kusur raporlarının, 506 sayılı Kanun'un 26 ncı, 4857 sayılı Kanun'un 77 nci ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2 vd. maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. 4857 sayılı Kanun'un 77 nci maddesi. “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler.

İşverenlepr, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir.

Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır.

İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

3. Değerlendirme Dava, 09.04.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında yaralanan sigortalıya bağlanan gelir, ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ve yapılan tedavi masrafından oluşan kurum Kurum zararının davalılardan müştereken müteselsilen rücuan tazmini istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, eldeki davaya konu olayın, 09.04.2009 günü saat 19:00 sularında, Hekimhan-Malatya Karayolu 27+600 km'sinde, davalılardan ...'ın kullandığı ... plakalı aracın, yine aynı yön ve istikamette seyir halinde olan Hakan Altundaş kullanımındaki kamyona arkadan çarpması sonucunda,... plakalı araçta, 09.04.2009 tarihli taşıt görev emrine istinaden yolcu olarak bulunan Malatya İl Özel İdaresi sigortalısı ...'ın yaralanması şeklinde gerçekleştiği, kaza mahallinde yapılan inceleme sonucu hazırlanan kaza tespit tutanağında, ...'ın 2918 sayılı KTK nun asli kusurlar bölümünde yer alan,

Kod 04 Arkadan çarpma kuralını ihlalden asli kusurlu olduğunun raporlandığı, dosya kapsamında alınan bilirkişi heyet raporunda da, kaza olayının meydana gelmesinde davalı sürücü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, anlaşılmaktadır.

Eldeki davada, Mahkemece 5510 sayılı Kanunun 21/1 inci maddesi kapsamında, rücu alacağının kusur esasına dayalı olduğu gözetilmeksizin, davalılardan Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığının (devredilen Malatya İl Özel İdaresini temsilen) trafik iş kazasının oluşumuna etken kusurunun bulunmamasına karşın, Mahkemece sorumluluğuna hükmedilmesi hatalı bulunmuştur. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR