Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8660 K.2023/10345

Taraflar arasındaki toplam 1993 gün itibari hizmet süresi ve fiili hizmet süresi zammı bulunduğunun tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi Kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davalı şirkete ait işyerinde dökümcü olarak çalıştığını belirterek, davalı işveren yanında geçen ve bildirilen çalışmalarına toplam 1993 gün itibari hizmet süresi ve fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili, davacının bildirimlerinin tam olarak ve süresinde usulüne uygun şekilde bildirildiğini, davacı iddialarının yerinde olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı Kurum vekili, işveren bildirimlerine uygun şekilde çalışmaların kayıt altına alındığını, davaya Kurumun sebebiyet vermediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, ... SSK Sicil numaralı davacı ...’in ... sicil no.da işlem gören davalı ... Döküm Yedek Parça İmalat San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ye ait işyerinde 18.03.2005 – 31.10.2005 ve 08.12.2006 - 14.07.2014 tarihleri arasında geçen, fiili hizmet süresi zammına tabi olan ve 1A olarak diğer davalı Kuruma bildirilen toplam 2172 günlük fiili çalışma süresinin 01.01.2007 tarihinden 01.10.2008 tarihine kadar olan 125 günlük kısmı için 125 x (90/360 =) % 25 = 31 gün.

01.10.2008 tarihinden 14.07.2014 işten çıkış tarihine kadar olan 2047 günlük kısmı için 2047 x (60/360 =) % 17 = 348 gün olmak üzere toplam 31 gün + 348 gün = 379 günün fiili hizmet süresi zammı olarak sigortalılık süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davalı Kurum vekili, işveren bildirimlerine uygun şekilde çalışmaların kayıt altına alındığını, davaya Kurumun sebebiyet vermediğini, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davacının, davalı adına kayıtlı ... sicil sayılı işyerinde, 27.03.2007 - 30.09.2008 tarihleri arasındaki çalışmalarında, 2008/7 ayında 9 gün (1) kodundan bildiriminin, itibari hizmet süresine tabi çalışma olduğunun ve 9 x 0.25 formülü ile 2 gün itibari hizmet süresinin bulunduğunun, itibari hizmet süresinin sigortalılık süresinden sayılması gerektiğinin tespitine, davacının, davalı adına kayıtlı 1157348,35 sicil sayılı işyerinde,

01.10.2008 - 14.07.2014 tarihleri arasında 2.047 gün çalışmasının, 5510 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesinin 2 fıkrasının 8 numaralı bendi uyarınca fiili hizmet süresi zammına tabi olduğu ve 2.047 x 60/360 formülü ile 341 gün fiili hizmet zammı süresine tabi çalışmasının bulunduğunun, fiili hizmet süresi zammının prim ödeme gün sayısına eklenmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı işyerinde geçen ve bildirilen çalışma süresine fiili hizmet süresi zammı verilip verilemeyeceği hususundadır.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un EK 5 inci maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesidir.

3. 5510 sayılı Kanun'un "fiilî hizmet süresi zammı" başlıklı 40 ıncı maddesi 'aşağıda belirtilen işyerlerinde ve işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayıları, fiilî hizmet süresi zammı olarak eklenir.

360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammı, 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirlenir. Çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun (13) ve (14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç sigortalının kapsamdaki işyerleri ile birlikte belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalması şarttır.

(Ek cümle: 10/9/2014-6552/42 md.) Tablonun (10) numaralı sırasında belirtilen sigortalıların, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık sürelerinde fiilen çalışma ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalma şartı aranmaz.

Aşağıdaki bentlerden birden fazlasına dahil olanlar için, en yüksek olan bentten fiilî hizmet süresi zammı uygulanır." Tablonun 8 numaralı sırasında ise, "8)Döküm fabrikaları" nda "1) Döküm kalıp ve maçalarının yapılması ve döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar. 2) Döküm şarjının hazırlanması ve her çeşit maden eritme (izabe) fırınlarının döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar. 3) Maden eritme ve dökme işlerinde çalışanlar" ın çalıştığı her yıl için "60" gün fiili hizmet süresi zammı verileceğini düzenler.

3. Değerlendirme

İnceleme konusu davada, Bölge Adliye Mahkemesince davacının, davalı adına kayıtlı ... sicil sayılı işyerinde, 27.03.2007 - 30.09.2008 tarihleri arasındaki çalışmalarında, 2008/7 ayında 9 gün (1) kodundan bildiriminin, itibari hizmet süresine tabi çalışma olduğunun ve 9 x 0.25 formülü ile 2 gün itibari hizmet süresinin bulunduğunun, itibari hizmet süresinin sigortalılık süresinden sayılması gerektiğinin tespitine dair verdiği karar isabetli ise de 40 ıncı maddede bulunan tablonun, 8 numaralı sırasında düzenlenen ve fiili hizmet süresi zammı verilmesini gerektiren döküm işinde çalışan sigortalılara,

ancak tüm çalışmalarının fiilen maddede belirtilen işlerde geçmesi halinde fiili hizmet süresi zammı verilebileceğinden, 01.10.2008-14.07.2014 tarihleri arasında bildirilen 2047 günlük çalışma süresinde, fiilen döküm işinde geçen sürenin, bu dönemde bulunan yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık süreleri gibi fiilen döküm işinde geçmeyen sürelerin çıkarılması ile net olarak bulunup,

belirlenecek bu süreye fiili hizmet süresi zammı verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,