Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8665 K.2023/10144

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; 15.04.1996 tarihli pamuk müstahsil makbuzu ile davalı Kuruma müracaat ederek sigorta primini ödeyen ve sigortalılık tescilini 01.05.1996 tarihi olarak yaptıran davacının tescil tarihinin, davalı Kurum tarafından 01.05.1996 tarihli tescile esas müstahsil makbuzu, banka dekontu vb. belgelere davacının sigortalı dosyasında rastlanmadığı gerekçesiyle 01.10.2000 tarihi olarak değiştirildiğini, Kurum işleminin yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyanla davacının, 01.05.1996 tarihinde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespit ve tescili ile aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili; davacının, sigortalı olmak için ilk defa 13.09.2000 tarihinde başvurduğunu ve seri no:7 tebliğ hükümlerine göre tevkifattan dolayı geriye dönük kayıt ve tescili yapılamadığından Kurumca 01.10.2000 tarihinden başlatılan sigortalılığın Kanuna uygun ve yerinde olduğunu, Kurumca yasal mevzuat çerçevesinde işlem yapıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili tarafından 23.02.2021 tarihli celsede dava dilekçesinde talep ettikleri tarihler noktasında davalı Kurum tarafından işlem yapıldığını davanın konusuz kaldığını, ancak dava açtıktan sonra davalı Kurumun işlem yaptığı için lehine vekalet ücreti takdirine ve yargılama giderinin davalı taraf yükletilmesini talep ettikleri,

SGK'dan gelen yazı cevabında 7125 009 168 sicil nolu davacı ...'un 16.12.2020 tarihli yaşlılık aylığı talebine istinaden birikmiş yaşlılık aylıklarının 26.01.2021 tarihinden itibaren müracaatı halinde ödeneceğinin bildirildiği anlaşıldığından konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ancak davalı Kurum dava tarihi itibariyle dava açılmasına sebebiyet verdiğinden lehine vekalet ücreti takdirine ve yargılama giderinin davalı tarafa yükletilmesini hükmedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle "Dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı Kurum vekili, davacının, 16.12.2020 tarihinde Kuruma başvurduğunu, Kurum tarafından bu başvuru neticesinde gerekli işlemlerin yapıldığını, bu husus dikkate alınarak davanın, dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olmasının ve dava açılmasına sebebiyet vermeyen Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının hatalı olduğunu beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Mahkemece, "Dosya kapsamındaki kayıtlardan; 13.09.2000 tarihli giriş bildirgesine istinaden, Kurum tarafından 01.05.1996 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalılığı kabul edilen davacının, tescil tarihinin tevkifat bulunmadığı gerekçesi ile Kurum tarafından 01.10.2000 tarihine çekildiği, İlk Derece Mahkemesi tarafından, Tarım Bağ-Kur sigortalılığı tespitine yönelik araştırma yapıldığı, yargılama aşamasında Kurum tarafından, davacının 1995 yılında tevkifatına rastlanılması nedeniyle davacının, 01.12.1995 - 31.01.2013 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının kabul edildiği anlaşılmaktadır.

...İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında.

HMK 355 inci maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan incelemede; dava dosyasındaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere, vakıa ve hukuki değerlendirme ile yukarıda belirtilen gerekçe kapsamında ve özellikle, dava açılmasına Kurumun sebebiyet verdiği dikkate alındığında, delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın yerinde olduğu belirgin olup, ayrıca,

kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından; istinaf başvurularının esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm fıkrası oluşturulmuştur." gerekçesiyle Aydın 1. İş Mahkemesi'nin, 23.02.2021 tarihli, 2018/249 E, 2021/43 K. sayılı kararına yönelik davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava açılmasına sebebiyet vermeyen Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2. 5510 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,