Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8765 K.2023/8300

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen prim ve hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının davalı ... işyerinde 23.06.2009-27.01.2014 tarihleri arasında en son 1.200,00 TL ücretle hizmet akdine dayalı olarak geçen çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, davacının davalı işyerinde çalışmadığını, hizmet cetveli incelendiğinden nizalı dönemde başka şirketlerden bildirim yapıldığının anlaşıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.10.2019 tarihli ve 2014/8 Esas, 2019/290 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.10.2020 tarihli ve 2020/580 Esas, 2020/653 Karar sayılı kararıyla; dava kısmen kabul edildiğinden davalı SGK lehine vekalet ücretine hükmedilmiş ise de, davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı olup, davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde her bir davalıya ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi ve davalı Kurumun harçtan muaf olduğu hususu gözardı edilerek yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğu, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden,

davalıların istinaf isteminin reddine, davacı vekilinin istinaf isteminin ise kısmen kabulü ile HMK'nın 353/1-b.2 bendi uyarınca Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasına,davanın kısmen kabulüne, davacı ...'in 2009 Haziran için 20 gün, 2009 Temmuz için 20 gün, 2009 Ağustos için 20 gün, 2009 Eylül için 20 gün, 2009 Ekim için 20 gün, 2009 Kasım için 20 gün, 2009 Aralık için 20 gün, 2011 Kasım için 20 gün, 2012 Aralık için 16 gün, 2013 Şubat için 16 gün,

2013 Temmuz için 18 gün dönemine ilişkin toplamda 210 gün hizmet süresinin tespiti ile bu dönem bakımından sigortalılığa ait işlemlerin yapılması ve bu döneme ait sigorta primlerinin yatırılmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; Mahkemece hizmet tespiti talebine ilişkin kısmen kabul kararı yerinde ise de; prime esas kazanç yönünden yöntemince araştırma yapılarak infaza elverişli hüküm tesis edilmemesi isabetli değildir. Bu nedenle işçilik alacakları dosyası bulunup bulunmadığı da araştırılmak suretiyle prime esas kazancın tespiti istemi yönünden inceleme yapılmalı, asgari ücretin altında bir ücrete hükmedilemeyeceği gözetilmeli, elde edilecek sonuç değerlendirilerek karar verilmelidir yönünden karar verilmiştir.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Bölge Adliye Mahkemesince verilen 27.05.2022 tarihli ve 2021/2759 E. 2022/785 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; karara karşı davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 29.09.2022 tarihli,2022/9979 E. 2022/11563 K. sayılı ilamında; somut davada; dosyaya sunulan banka kayıtları irdelenmeden ve yukarıda belirtilen mevzuat kapsamında araştırma yapılmadan karar verilmesi yerinde değildir. Kaldı ki 2011/11, 2012/12, 2013/2 ve 7. aylarda hesaba yatırılan miktar asgari ücretin üzerinde olmasına rağmen bu hususun gözetilmemesi hatalı olmuştur. Diğer yandan 2009/6-12 aylara ilişkin banka kayıtlarının asgari ücretin bir miktar altında olması karşısında asgari ücret üzerinden değerlendirilmesi yerinde olmakla birlikte, bu dönemler bakımından dahi bozmada belirtilen ispat durumunun gereği gibi irdelenmemesi yerinde değildir yönünden karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; prime esas kazanç tespit yönünden bozma ilamı doğrultusunda yapılan değerlendirmede davacının 2011/ 11, 2012/12, 2013/2 ve 7. aylarda kayıtlarda gözüken miktar doğrultusunda kabulüne, diğer aylar yönünden ise asgari ücretle çalıştığı kabul edilerek,

hizmet tespiti yönünden verilen karar bozma kapsamı dışında kalıp kesinleşmiş ise de, hüküm bozulmakla ortadan kalktığından ve infazda tereddüt oluşturmaması amacıyla olduğu gibi hükme alınarak davacının davasının kısmen kabulüne, davacı ...'in 2009 Haziran için 20 gün, 2009 Temmuz için 20 gün, 2009 Ağustos için 20 gün, 2009 Eylül için 20 gün, 2009 Ekim için 20 gün, 2009 Kasım için 20 gün, 2009 Aralık için 20 gün asgari ücretle, 2011 Kasım için 20 gün 762,40 TL ücretle, 2012 Aralık için 16 gün 1.097,53 TL ücretle, 2013 Şubat için 16 gün 1.021,53 TL ücretle, 2013 Temmuz için 18 gün 795,53 TL ücretle,

toplamda 210 gün hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, kısmen kabul kararının yerinde olmadığını, davalı Kurum vekili yeterli inceleme yapılmadığını, davanın ispatlanamadığını belirterek kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 23.06.2009-27.01.2014 tarihleri arasında çalıştığının ve prime esas kazancının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 80, 86 ncı maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı ve davalı Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,