Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8766 K.2024/10345

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalılardan ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı ... işçisi olarak diğer davalı ... Gayrimenkul Geliştirme İnşaat Taahhüt Pazarlama Turizm ve Ticaret Limited Şirketi'ye ait inşaatta çalışmakta iken 12.03.2010 tarihinde iş kazası geçirdiğini, iş kazası geçirmesinde kusurun tamamen davalılara ait olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı olmak üzere 1.000,00 TL meslekte kazanç kaybı ile iş gücü kaybı 1.000,00 TL maddi zarar olarak toplam 2.000,00 TL maddi tazminatın ve 300.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 11.03.2021 tarihli dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin talebini 211.000,00 TL olarak arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... Gayrimenkul Geliştirme İnşaat Taahhüt Pazarlama Turizm ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili firma çalışanı olmadığını, bu sebeple husumet itirazında bulunduklarını, iş kazasının meydana geldiği belirtilen ... 77 projesinde de müvekkil şirketin gerekli olan tüm önlemleri aldığını, düzenli olarak kendi çalışanları ile birlikte taşeron firmaların da iş güvenliğine uyup uyulmadığını denetlediğini beyan ederek davanın husumet yönünden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazanın davacı işçinin dikkatsiz ve kusurlu hareketleri neticesinde oluştuğunu, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı ... ... Yapı Sistemleri İnş. Pazarlama ... Ltd. Şti. isimli işveren bünyesinde diğer davalı asıl işveren ... Gayrimenkul Geliştirme İnş. Pazarlama ... Ltd. Şti. isimli işverenin işlerini yaptığı, davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunduğu, davacının 12.03.2010 tarihinde davalı ... Gayrimenkul .. Ltd. Şti.'ye ait "...

77" isimli sitenin inşaat alanında çalıştığı esnada, inşaatın 3. katında malzeme taşırken yük taşıdığı el arabasının elektrik kablosunun takılması ile dengesini kaybederek inşaatın merdiven boşluğuna düşmesi sonucunda iş kazası geçirdiği, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacının maluliyet oranının %16,20 olarak belirlendiği, maluliyet oranının tespiti amacıyla davalı ... ... Yapı Sistemleri İnş. Pazarlama ... Ltd.

Şti. tarafından açılan İstanbul 19. İş Mahkemesinin 2015/66 E., 2019/270 K. sayılı dosyasında davanın reddine karar verildiği; bu kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesinin 2019/2176 E., 2020/1661 K. sayılı kararı ile esastan reddine karar verildiği ve kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 10. HD. 2021/2235 E., 2021/5298 K. sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği, 30.10.2013 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda davalı asıl işveren ...

Gayrimenkul Geliştirme İnş. Pazarlama ... Ltd. Şti.'nin %40 oranında ve davalı alt işveren ... ... Yapı Sistemleri İnş. Pazarlama ... Ltd.

Şti.'nin %40 oranında olmak üzere toplam %80 oranında kusurlu oldukları, davacının %20 oranında kusurlu olduğunun değerlendirildiği, iş kazasına ilişkin SGK tarafından açılan rücuan tazminata ilişkin İstanbul 22. İş Mahkemesinin 2018/155 E. sayılı dosyasında alınan kusur raporunda, işverenlerin toplam %80 oranında kusurlu olduğu, davacının ise %20 oranında kusurlu bulunduğunun değerlendirildiği, davanın henüz derdest olduğu, uyuşmazlık konusu olay ile ilgili İstanbul 11. Sulh Ceza Mahkemesinin 2012/282 E., 2013/1443 K. sayılı dosyasında, davalı işveren vekili ...

Çelikel'in asli kusurlu bulunarak mahkumiyetine karar verildiği, kararın Yargıtay 12. CD. 2014/9734 E., 2015/2098 K. sayılı ilamı ile düzeltilerek onandığı ve kesinleştiğinin anlaşıldığı, 01.03.2022 havale tarihli hesap raporunun denetime elverişli olduğu, buna göre, dosyada bulunan vizite kağıdına ve tanık beyanlarına göre davacının asgari ücret ile çalıştığı kabul edilerek hesaplama yapıldığı , davacının kaza tarihinde 19 yaşında olduğu, işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince almamasından dolayı iş kazasının gerçekleştiği ve işverenlerin kusurunun olayda daha çok olduğu,

ceza dosyasında alınan Adli Tıp raporuna göre davacının basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek ve hayat fonksiyonlarını ağır derecede etkiler şekilde vücudunda kemik kırığı oluştuğu, tanık beyanlarına göre davacının olaydan sonra uzun bir süre sağlığına kavuşamadığı, askere alınmadığı, nişanlısından ayrıldığı, bu nedenle duyduğu elem ve ızdırabın dindirilmesini teminen, almış olduğu ücret ve manevi tazminat talebinin zenginleşme aracı olarak kullanılamayacağı da dikkate alınarak davacı lehine 40.000,00 TL manevi tazminat belirlendiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile,

"211.000-TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 12.03.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, toplam 40.000-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 12.03.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... ... Yapı Sistemleri İnşaat Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; Mahkemece hükmedilen manevi tazminatın az olduğunu, kaldı ki maddi tazminat yönünden maluliyet oranı %16,2 olarak dikkate alınmışsa da; davalı ... şirketinin işbu maluliyet oranına itiraz ederek açtığı İstanbul 19. İş Mahkemesinin 2015/66 Esas 2019/270 Karar sayılı dava dosyasında davacının maluliyet oranının % 30,2 olarak tespit edilip kesinleştiğini, dolayısıyla %30,2 işgücü kaybı oranı oldukça yüksek bir oran olup yerel mahkeme tarafından manevi tazminat miktarının tayininde bu oranın dikkate alınması gerektiğini belirterek manevi tazminat yönünden kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... ... Yapı Sistemleri İnşaat Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili; zamanaşımı itirazı değerlendirilmeden karar verildiğini, davacının müvekkili şirketin işçisi olmadığını, davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, davacının kişilik haklarının zarar görmesi, manevi kişiliğinin yıpranması gibi bir durum söz konusu olmadığından manevi tazminat talebinin reddi gerektiğini, davacının maddi tazminat talepleri haksız olduğundan ve mahkemece hatalı değerlendirme yapıldığından maddi tazminat hakkında vermiş olduğu karara da itiraz ettiklerini, davacının maluliyetinin dava konusu olaydan kaynaklanıp kaynaklanmadığının araştırılmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının alt işveren, diğer davalı şirketin ise asıl işveren sıfatıyla davacının kaza nedeniyle oluşan zararını müştereken müteselsilen tazmin yükümlülüğü bulunduğu, davalılar arasındaki sözleşme hükümleri iç ilişkiye ilişkin olup kazalı işçiye etkisinin olmayacağı, husumet itirazının yerinde olmadığı,

davalı vekilinin maddi tazminata ilişkin istinaf nedeni somut olguya dayanmadığı gibi, kamu düzenine aykırılık yönünden yapılan incelemeye göre de, hükme esas aktüerya bilirkişi raporu gerekli hukuki ve teknik verileri içermekte olup, tespit ve hesaplama yöntemi dosya kapsamı ile oluşa uygun olduğu,

maluliyet oranının tespitine dair dosyanın onanarak kesinleştiği 14.04.2021 tarihinde davacının zararının kesin şekilde belli olduğu kabul edileceğinden zamanaşımının meslekte kazanma gücü kaybı oranının kesin şekilde belirlenmesinden sonra hesaplanması gerektiği, davacının 11.03.2021 tarihli ıslah dilekçesiyle talep ettiği maddi tazminat zamanaşımına uğramadığından, somut olayda, davacının dava dilekçesi ve ıslah dilekçesiyle talep ettiği maddi tazminatlarının zamanaşımına uğradığına dair davalı itirazının yerinde olmadığı,

iş kazası tarihinde geçerli olan Mülga 818 sayılı Borçlar Kanununun 60/2. ve aynı yöndeki 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 72/1 inci maddeleri ile olay tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nun 89. maddesine göre uzamış zamanaşımı süresinin ıslah tarihi itibariyle henüz dolmadığı, tarafların kabul edilen kusur oranı, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, işgöremezlik oranı, davacının yaşı, kaza tarihi, kazanın meydana geliş şekli dikkate alındığında, Mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarının dosya kapsamı ve oluşa uygun olduğu gerekçesiyle, davalı ... ...

Yapı Sistemleri İnşaat Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ve davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davacının kaza tarihinde 19 yaşında oluşu, basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek ve hayat fonksiyonlarını ağır derecede etkiler şekilde vücudunda kemik kırığı oluştuğu, müvekkilin çok sayıda ameliyat geçirdiği, fiziken de çok acı çektiği, müvekkilin olaydan sonra uzun bir süre sağlığına kavuşamadığı, askere alınmadığı, nişanlısından ayrıldığı, yargılamanın 12 yıldır devam ediyor oluşu hususları da gözetildiğinde Mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarının çok düşük olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararının giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52, 54, 55 ve 417 nci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16,19 ve 21 inci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,