Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8803 K.2024/966

Taraflar arasındaki aidiyet tespiti ve yaşlılık aylığı tahsis davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir.

Kararın, davacı, davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvrunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı, davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; 26.06.1994 tarihli makbuzun kimlik tespiti yapılması suretiyle müvekkili davacıya ait olduğunun tespiti ile Tarım Bağ-Kur hizmet süresinin ve sigortalılığının 1994 yılından itibaren hesaplanması suretiye yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, fazla ödediği primlerinin iadesine ve aylıklarının yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

17.05.2018 tarihli Aksu Nüfus Müdürlüğünden gelen yazıda Aksu nüfusuna kayıtlı ... adında 9 kişi tespit edildiğinin belirtildiğini, Aksu Nüfus Müdürlüğünün yazı ekinde belirtilen kişilerden, 11.06.2018 tarihli 832 numaralı Kurumur Komisyon Kararı ile 7796277002 4/1-b sicil numaralı .... oğlu 1961 doğumlu ...'in tespit edilebilmesi için Denetmenler Servisine dosya havale edildiğini, 09.10.2018 tarihli 13228634 sayılı Denetmen raporu sonucunda tevkifat listesinde ismi geçen ...'in ....

T.C. kimlik numaralı .... oğlu 1961 doğumlu ... olduğu kanısına varılamadığı belirtildiğinden 10.10.20018 tarih 13329829 sayılı yazı ile ...'e 03.04.2018 tarihli 2106403 sayılı dilekçesinin işleme alınamadığı bilgisi verildiğini, sigortalı ...'in ise 14.09.2020 tarihli 10905927 sayılı dilekçesi ile ... Toy Sebze ve Meyve Komisyoncusuna 1994/4-5-6 aylar, 1995/4-5-6 aylar, 1996/4-5-6 aylar; ..... komisyoncusuna 1997-1998-1999/ 4-5-6 aylar.

Ülkü Doruga Komisyoncusuna 1997-1998-1999/4-5-6 aylarda satmış olduğu zirai üründen tevkifat kesintisi yapıldığını beyan ederek geriye dönük hizmet talebinde bulunmakta olup işlemlerinin devam ettiğini, somut durumda davacının ne kuruma yaptığı başvuruda ve ne de mahkemeye sunduğu bilgi belge ve evrak kayıtlarıyla davanın ispatına yönelik bir beyanda bulunamadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davacının tahsis talep tarihi itibariyle prim borcunun bulunduğu, tahsis için yasal koşulları taşımadığı anlaşıldığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile ... Toy Meyve Pazarlama Ltd. Şti. isimli sebze ve meyve komisyoncusu tarafından düzenlenen 1994 yılı Mayıs ayı tevkifat bildirim listesinde yer alan ...'in ... ve ...'den olma 24.08.1961 doğumlu, ....TC kimlik numaralı davacı ... olduğunun tespitine, davacının 1994 yılı Mayıs ayını takip eden ay başı olan 01.06.1994 tarihi ile 31.12.2000 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun'a tabi Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, yasal koşulları taşımadığından tahsise hak kazanamadığının tespitine, dair hüküm tesis edilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı, davalı Kurum vekilileri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından söz konusu sürelere ilişkin ödemelerin yapıldığını, dekontların mahkeme dosyasına sunulduğunu ancak Mahkemece bu durumun gözden kaçılarak hatalı değerlendirme yapıldığını, müvekkilinin emeklilik tahsili için gerekli tüm koşulları sağladığını, eksik inceleme sonucu verilen kaldırılarak kararın talepleri gibi kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hizmet tespiti davalarından farklı olarak ispat külfetinin davacıya aittir ve davacının tarım sigortalılığını ispat etmek için gerekli evrak, kayıt ve bilgileri mahkemeye bizzat sunması gerektiğini, dosya içerisinde bu incelemelerin yapılmadığını ve salt tanık beyanlarına dayanılarak hüküm kurulduğunu bu nedenlerle eksik inceleme ile verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinafı reddedilen tahsis talebine yönelik olduğunu, diğer koşullar yanında her türlü primin ödenmiş olmasının da gerekli olduğunu, davacının tahsise esas alınacak 1479 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılığı dolayısı ile 7.808,21 TL borcu bulunduğu dosya kapsamı ile sabit olduğunu, bu konuda Kuruma müzekkere yazılmış ve kurumun 04.05.2023 tarihli yazısı ile bu durumun teğit edildiğini, davacının borcun ilgili olduğu dönem 1479 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılığı yok sayıldığında bu defa prim ödeme gün sayısı yönünden aylığa hak kazanılmamış olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi hükmü yerinde görülerek istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı, davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Temyiz eden taraf vekilleri özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılık tespiti ve yaşlılık aylığı tahsis istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Eldeki davada, davacının 01.06.1994 ile 19.11.2002 tarihleri arası kabul edildiği taktirdeki keza aidiyet tespiti yerinde görülmekle iş bu husus kabul edilmiş olmakla, 3048 gün prim gün sayısı yaşlılık aylığı tahsisinde dikkate alınacak olup öte yandan 30.03.2021 tarih itibari ile 1479 sayılı Kanun kapsamında 6131 gün prim gün sayısı olup 7808, 21 Tl borcu olduğu belirlemesi yapılmıştır.

Kurumca, 5510 sayılı Kanun'un 28 inci maddesi gereği 9000 prim gün sayısı ve 54 yaşını tamamlaması gerekmekte olup iş bu sürelerin kabul edilmesi halinde gün ve yaş şartını sağladığı ancak prim borcu olduğu olmadı nedeni ile hak kazanamayacağı belirtilmiştir.

Ancak Mahkemece Kuruma yazılan müzekkereye cevaben iş bu prim borcunun 01.11.2020 ile 30.03.2021 tarihine ilişkin olduğu anlaşılmakla; iş bu sürelerin davacının 9179 prim gün sayısından düşümü halinde dahi 9029 gün prim gün sayısının kaldığı ve bu halde de davacının yaşlılık aylığına hak kazanacağı hususu dikkate alınmaksızın yazılı şekilde karar tesisi hatalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,