Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8825 K.2023/9070

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, sigortalı ...'nun davalıya ait işyerinde çalıştığını, 20.08.2014 tarihinde iş kazası geçirmesi sonucu malul kaldığını, iş kazasının meydana gelmesinde davalı Kurumun kusurunun bulunduğunu, davacı Kurumca malul kalan sigortalıya 189.009,54 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, 21.150,24 TL geçici iş göremezlik ödemesinde bulunulduğunu ve 19.479,79 TL tedavi masrafları yapıldığını belirterek kurum alacağının faizi ile birlikte davalı işverenden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, meydana gelen iş kazasında davalı Kurumun kusurunun bulunmadığını belirterek davanının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.05.2019 tarihli ve 2017/23 E. 2019/159 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.03.2021 tarihli ve 2020/452 Esas, 2021/346 Karar sayılı kararıyla; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa Mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nın 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin tüm istinaf nedenlerine ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 18.05.2022 tarihli ve 2022/4352 E. 2022/7377 K. sayılı ilamında; Mahkemece yargılama aşamasında Kurum tarafından gönderilen çelişkili belgeleri gidermek üzere, sürekli iş göremezlik derecesinin en başından itibaren mi, yoksa azalma kaydıyla mı değiştiği ve sürekli iş göremezlik derecesinde farklılığın gelir miktarına etkisi Kurumdan sorularak belirlenmeli, Kurumca yapılan fiili ödeme olup olmadığı ve hangi tarih aralığında ne kadar ödendiği hususları Kurumdan sorularak ilk peşin değer ve fiili ödeme miktarları belirlenip, uzman hesap raporu alınarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir yönünden karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; sigortalı ...'nun davalı ...'ya ait işyerinde 20.08.2014 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu malul kaldığı, gerçekleşen iş kazası dolayısı ile sigortalıya davacı SGK tarafından gelir bağlandığı, geçici iş göremezlik döneminde ödemede bulunulduğu ve tedavi sürecinde masraf yapıldığı,

kazanın meydana gelmesinde davalı ...'nın % 70 kusurlu olduğu değerlendirilerek davanın kabulüne,hak sahibine bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinden kaynaklı alacak olarak 85.259,10 TL'nin gelirin onay tarihinden itibaren,hak sahibine ödenen geçici iş göremezlik ödemesinden kaynaklı alacak olarak 14.805,24 TL'nin ödeme tarihinden itibaren, Kurum tarafından yapılan masraflardan kaynaklı alacak olarak 13.635,85 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, Kurum tarafından gönderilen gelir miktarının esas alınması gerektiği, davalı vekili kaza olayında kusurlarının bulunmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 20.08.2014 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle sigortalıya ödenen gelir, geçici iş göremezlik ve tedavi giderinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428.nci maddesi, 438.nci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme Somut dosyada; sigortalının çalışmakta iken 20.08.2014 tarihinde iş kazası geçirdiği, ... Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından sigortalının iş göremezlik oranının %35 olduğuna, 05.01.2017 tarihinde kontrolü gerektiğine karar verildiği, kontrol muayenesi sonucu maluliyet oranının azalma kaydıyla (26.12.2016) %23 olduğunun tespit edildiği, bu karara sigortalının itirazı üzerine dosyası incelenmek üzere YSK'ya gönderildiği, YSK' da yapılan inceleme sonunda maluliyet oranının %23 olduğuna, kontrol muayenesi gerekmediğine, başka birinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davanın kabulüne ilişkin önceki karar Dairemizin 18.05.2022 tarihli, 2022/4352 Esas, 2022/7377 Karar sayılı ilamı ile sürekli iş göremezlik derecesindeki düşmeye bağlı olarak değişime uğrayan gelir, yüksek işgöremezlik oranı nedeniyle bağlanmış olan başlangıçtaki gelir olup; gelir hesabındaki unsurlardan biri olan işgöremezlik oranındaki düşme karşısında, başlangıçtaki gelirin, değişen işgöremezlik oranına uyarlanması zorunluluğunun bulunduğu, bu durumda, peşin sermaye değerli gelirin başladığı tarih itibariyle düşen işgöremezlik oranına göre belirlenmesi zorunlu olup;

başlangıçtaki yüksek işgöremezlik oranı nedeniyle fazladan (yüksek işgöremezlik oranı ile düşen işgöremezlik oranı arasındaki fark iş göremezlik nedeniyle) ödenen fark gelirlerin, yeni oran üzerinden belirlenmiş olan peşin sermaye değerli gelire ilavesi gereğinin bulunduğu, sürekli iş göremezlik derecesinin en başından itibaren mi, yoksa azalma kaydıyla mı değiştiği ve sürekli iş göremezlik derecesinde farklılığın gelir miktarına etkisi Kurumdan sorularak belirlenmesi,

Kurumca yapılan fiili ödeme olup olmadığı ve hangi tarih aralığında ne kadar ödendiği hususları kurumdan sorularak ilk peşin değer ve fiili ödeme miktarlarının belirlenmesi gerektiği yönlerinden karar bozulmuştur.

Bozmadan sonra yapılan yargılamada Mahkemece bilirkişi raporu alındığı ve raporda yapılan tespitler esas alınarak karar verildiği anlaşılmaktadır. Kurum tarafından %23 sürekli iş göremezlik oranı üzerinden belirlenen gelir miktarı bildirilmiş olduğu halde raporda tespit edilen gelir ve fiili ödeme miktarı üzerinden hüküm kurulması yerinde değildir. Bu nedenle Kurumdan bildirilen gelir ve fiili ödeme miktarları esas alınmalı, buna göre inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

2. Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,