Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8910 K.2023/12850

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin eşinin davalının adresindeki sitede kapıcılık yaptığını, emekli olana kadar o sitede oturduklarını, 2002 yılı Kasım ayından 2013 yılı Kasım ayına kadar davalının 05.09.2002 doğumlu kızına bakıcılık yaptığını, her sabah saat 07:00'de çocuğunu bırakıp her akşam saat 19:00'da aldığını, 6 yaşında okula başladıktan sonra her sabah okula götürdüğünü, öğlenleri alıp eve getirerek yemek yedirdiğini, geri okula götürüp okul çıkışı okuldan aldığını, davalı tatillere yada seminerlere gittiğinde çocuğuyla ilgilenmesi için müvekkilini de yanında götürdüğünü, asgari ücret ödendiğini, ücretini elden verdiğini,

çalışmalarının Kuruma bildirilmediğini belirterek 01.11.2002-01.11.2013 tarihleri arasında müvekkilinin sigortalı hizmetlerinin tespiti ile prime esas kazancının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davanın süresinde açılmadığını, davacı ile müvekkili arasında işçi işveren ilişkisinin kurulmadığını, fiilen bir çalışmasının bulunmadığını, davacının eşinin apartmanında kapıcı olduğunu, müvekkilinin kızı...in 2002 tarihinde doğduğunu, doğumdan yaklaşık 3 ay sonra anaokuluna başladığını, 2007 Eylül ayının ilk haftasına kadar haftanın iki günü davacının evinde sabah 07.30 akşam 18.00 arası...e baktığını, müvekkilinin mesaisinin akşam 17.00'de bittiğini, ilerleyen yıllarda kızı...in ilkokula başladığını, sabah 08.30'da davacının bıraktığını, tam gün eğitim yapıldığını,

akşam 16.30'da davacının okuldan alarak davalının dönüş saati olan 18.00'e kadar baktığını, istisna sözleşmesi kapsamında davacının mesai saatleri hesap edildiğinde aylık en fazla 10 gün çalışmasının bulunduğunu, davacının öğle yemeği için çocuğu okuldan alıp tekrar okula bıraktığı tatillerde baktığı iddiasının çalışma saatlerinin artırılmasına yönelik olduğunu, diğer resmi tatiller ile sömestri ve yaz tatillerinde izinli olduğu zamanlarda çocuğuna müvekkilinin baktığını izinli olmadığı günlerde müvekkilinin eşi, kayınvalidesi ve annesinin...in bakımını yaptığını,

aylık 10 gün çalışmasına karşılık asgari ücret aldığı iddiasının doğru olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " davacının davalının yanında 08.11.2002-30.08.2013 tarihleri arasında (2002 yılında 53 gün, 2003-2004-2005-2006 yıllarında 360'ar gün, 2007 yılında 303 gün, 2008 yanında 212 gün, 2009 yılında 196 gün, 2010 yılında 204 gün, 2011 yılında 202 gün, 2012 yılında 206 gün, 2013 yılında ise 144 gün olmak üzere toplam 2960 gün 8 yıl 2 ay 20 gün süre ile evde hizmet sözleşmesiyle 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendi kapsamında sigortalı olarak dönem asgari ücreti ile davalının çocuğuna bakıcılık yapmak suretiyle çalıştığı, davalının,

davacının aylık ücreti konusunda bir açıklamada bulunmadığı, asgari ücretin altında işçi çalıştırılamayacağı, davacının dönem asgari ücreti ile çalıştığının kabulünün gerektiği, bu konuda alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli görüldüğü" gerekçesiyle;

"1-Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 2-Davacının davalı yanında 08.11.2002-30.08.2013 tarihleri arasında, 2002 yılında 53 gün, 2003, 2004, 2005, 2006 yıllarında 360'ar gün, 2007 yılında 303 gün, 2008 yılında 212 gün, 2009 yılında 196 gün, 2010 yılında 204 gün, 2011 yılında 202 gün, 2012 yılında 206 gün, 2013 yılında 144 gün olmak üzere, Toplam 2960 gün, 8 yıl 2 ay 20 gün süre ile evde hizmet sözleşmesi ile 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendi kapsamında dönem asgari ücreti ile çalıştığının tespitine, Fazlaya ilişkin istemin reddine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili, davacı ile davalı arasında hiçbir zaman iddia edildiği gibi işçi-işveren ilişkisi kurulmadığını, davacının diğer davalının emir ve talimatı altında, zaman ve bağımlılık öğelerine dayanarak, davalı müvekkile ait işyerinde/evde çalışmadığını, davacının davalı yanında eylemli ve gerçek bir şekilde çalışmasının mümkün olmadığını, aralarındaki ilişki niteliği itibariyle istisna sözleşmesine dayandığını, bu suretle davacı tarafından iddia edilen hususların haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının bütün anılan dönem içerisindeki istisna sözleşmesine bağlı hizmeti, mesai saatleri olarak hesap edildiğinde aylık 10 günü geçmediğini,

aylık 10 gün, istisna sözleşmesi kapsamında, çalışması bulunan davacının, aylık asgari ücret aldığı iddialarının hayatın doğal akışına aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Feri müdahil Kurum vekili, davacının davalı müvekkilin oturduğu apartmanda görev yapan kapıcının eşi olduğunu, 05.09.2002 tarihinde davalı müvekkilin kızı...’in doğduğunu, ...in doğmasından yaklaşık 3 ay kadar sonrasından...in ana okuluna başladığını, 2007 yılının Eylül ayının ilk haftasına kadar haftanın iki günü davacı kendi evinde sabah 07:30 akşam 18:00 arası...e baktığını, müvekkilinin PTT A.Ş.

Genel Müdürlük Hukuk Müşaviri olduğunu, mesaisinin akşam 17:00 de bittiğini, işyerinden mesai bitiminde hemen ayrılan müvekkilinin saat 18:00 olmadan kızını davacının evinden aldığını, mahkeme kararında davacının 07:30-18:30 saatleri arasında çalıştığını ve bu süreler dikkate alınarak yapılan hesaplamaları kabul etmenin mümkün olmadığını, davacının bütün anılan dönem içerisindeki istisna sözleşmesine bağlı hizmeti, mesai saatleri olarak hesap edildiğinde aylık 10 günü geçmediğini, aylık 10 gün, istisna sözleşmesi kapsamında, çalışması bulunan davacının, aylık asgari ücret aldığı iddialarının hayatın doğal akışına aykırı olduğunu,

belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "Dosya kapsamı incelendiğinde; davacının ihtilaflı dönemde sigortalı bildiriminin bulunmaması, davalının çocuğunun yaşı ile okula gittiği tarih ve saatler, dinlenen komşu tanıkların çalışmayı doğrulamaları, davacının yaptığı işler nazara alındığında çalışmasının kısmi çalışma olarak tespit edilmesinde isabetsizlik olmadığı, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurularının esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci; 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,