Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8919 K.2023/9531

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın reddine, karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararının davalı taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairece, direnme kararının Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20.10.2022 tarih 2021/10-260 Esas, 2022/1358 Karar sayılı kararı ile "Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesi gereğince bozulmasına, dosyanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 373/2 nci maddesi uyarınca kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine," karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk genel Kurul kararı sonrası Bölge Adliye Mahkemesince davanın kabulüne dair verilen kararın davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, işveren ...'in işyerinde çalıştığı dönem olan 18.07.2014-31.07.2014 tarihleri arasındaki hizmetlerinin, 15.02.2016 tarihli denetmen raporunu göre fiili olmadığından bahisle, bu döneme ilişkin hizmetlerinin resen iptal edildiğini öğrendiklerini, müvekkilinin bahsi geçen sigortalılık döneminde ... yanında çalıştığını,hayvan muayene ve tedavilerde yardımcı olduğunu, sahada yardımcı eleman olarak çalışmasını sürdürdüğünü, işe giriş bildirgesi verildiğini, SGK primlerinin düzenli olarak yatırıldığını,

Kurum tarafından yapılan tek yönlü eksik inceleme sonucunda müvekkilinin fiilen çalışmadığından bahisle hizmetlerinin iptaline karar verilmesinin hukuken dayanaksız bir işlem olduğunu ileri sürerek müvekkilinin hizmetlerinin tespit ve iade edilerek iptal edilen döneme ilişkin sigortalılığının tespitine ve devamına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; öncelikle husumet itirazında bulunduklarını, müvekkili kurumun davada fer'i müdahil olarak devamına karar verilmesini, Sosyal Güvenlik denetmenlerince ilgili işyerinde 17.09.2015 tarihinde yapılan denetim neticesinde tanzim olunan 15.02.2016 tarihli raporda sigortalılık bildirimlerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ile ilgili gerek sigortalıların ifadeleri, gerekse ...'in alınan ifadesi yapılan çevre soruşturması ve ... Kaymakamlığı İlçe Emniyet Amirliğinden gelen yazı sonucunda ...'in yanında işyerinin faaliyete geçtiği tarihten itibaren çalışan olmadığının tespit edildiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 31.10.2017 tarihli ve 2016/262 Esas 2017/491 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 15.02.2016 tarih ve 2016/M.K./18 sayılı denetmen raporuna istinaden gerçekleştirilen kurum işleminin iptali ile davacının 1036930 işyeri sicil nolu ... unvanlı işyerinde 18.07.2014-31.07.2014 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.06.2018 tarihli ve 2018/361 Esas, 2018/1146 Karar sayılı kararıyla; davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.3 maddesi gereğince kabulüne, ... İş Mahkemesinin 2016/262 E., 2017/491 K. sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 25.06.2020 tarihli 2020/1508 Esas 2020/3975 Karar sayılı ilamı ile "Davaya konu somut olayda. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 15.02.2016 tarihli Denetmen Raporu ile dava dışı ...' e ait veteriner hekimliği işyerinden 03.03.2013-31.01.2016 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/a maddesi kapsamında Kuruma yapılan bildirimlerin iptali gerektiğine dair tespit üzerine, hizmet bildirimlerinin yapıldığı işyeri sahibi, işyeri muhasebecisi ve aralarında davacının da bulunduğu sekiz sigortalı hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, ...

Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/187 E. sayılı dosyasında "kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik" suçundan açılan kamu davasının, tüm sanıkların Beraatine dair 18.04.2017 tarihinde 2017/83 K. sayılı karar ile sonuçlandığı, katılan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun ise ...

Bölge Adliye Mahkemesi 10.Ceza Dairesinin 21.02.2018 tarihli, 2017/1270 E. sayılı ilamı ile esastan reddine, kesin olarak karar verildiği görülmüştür.

Söz konusu ceza davasında, işveren ...' e ait işyerinin açılışı ile işyerinin faaliyetinin ve tüm sanıkların ücret bordroları ve sigorta prim ödemelerinin yasal düzenlemelere uygun olduğunun tespiti ile fiili çalışma şartının gerçekleşip gerçekleşmediği hususunun araştırıldığı; bu kapsamda veteriner hekimin geniş bir alanda çalıştığı, saha çalışmasının yoğun, gece-gündüz faaliyetinin yüksek olduğu belirtilerek,

işveren sanığın tüm çalışanların hangi dönem ne iş yaptığına dair açıklamaları ile diğer sanıkların ve dinlenen üç tanığın ifadelerinin örtüştüğü, sigorta prim ödemelerine göre aynı dönemlerde birlikte çalıştıkları tespit edilen sanıkların da birlikte fiilen çalıştıkları kişileri anlattıkları, ayrıca SGK denetmenlerine verilen sanık ifadelerinde anılan işyerinin adresi, etrafında bulunan işyerleri ve binalar ile işyerinin iç mekan özelliklerine dair mevcut durumu anlatır geçerli bilgiler verdikleri,

ücret ödemelerinin elden alındığı ve bordrolardaki imzaların ise kendilerine ait olduğuna dair beyanları gözetilerek çalışmaların fiili olduğu kanaati ile üzerlerine atılı suçların yasal unsurlarının oluşmadığından beraatlerine karar verildiği, böylece davacının fiilen çalıştığı ceza davasında maddi olgu olarak kesinleştiğinden ve iptale konu döneme ilişkin primlerinde ödendiği gözetilerek yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Direnme Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 04.11.2020 tarih ve 2020/904 E., 2020/1426 K., sayılı kararı ile "Dairemizin önceki kararında direnilmesine, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ... İş Mahkemesinin 2016/262 E., 2017/491 K. sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine," karar verilmiştir.

C.Yargıtay Hukuk Genel Kurul Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemiz 25.02.2021 tarihli 2021/1153 Esas, 2021/22846 Karar sayılı kararı ile " direnme Dairemizce yerinde görülmediğinden ve bu durumda kararın inceleme yeri Yargıtay Hukuk Genel Kurulu olduğundan dava dosyasının Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna sunulmak üzere Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilmesine" karar verilmiştir.

3.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20.10.2022 tarihli 2021/10-260 Esas, 2022/1358 Karar sayılı kararı ile "Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile direnme kararının yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesi gereğince bozulmasına, dosyanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 373/2. maddesi uyarınca kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine," karar verilmiştir.

D. Bölge Adliye Mahkemesince Verilen Yargıtay Hukuk Genel Kurul karar sonrası kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; davanın kabulü ile, davacının, dava dışı ...'e ait 1036930 işyeri sicil nolu işyerinde, 18.07.2014-31.07.2014 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının, bu çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunun tespitine, davacının bu hizmetlerini iptal eden ... SGM'nin dava konusu işleminin iptaline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen direnme kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve hukuki nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun 79 uncu, 5510 sayılı Kanun 86 ncı maddesi hükümleridir

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR