Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8976 K.2023/10633

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin eşi ...'in 04.06.2001 tarihinde vefat ettiğini, farklı sicil numaraları ile 291 gün sigortalı olarak çalıştığının tespit edildiğini, yapılan tespitler neticesinde 2007-2008 yıllarında Mersin Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne, 2009 ve sonrası yıllarda ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne ölüm aylığı tahsis başvurusunda bulunulduğunu, davalı Kurum tarafından gerekli araştırma ve inceleme yapılmaksızın eksik gün olduğu gerekçesiyle olumsuz cevap verildiğini, ancak iddia edildiği üzere eksik günün söz konusu olmadığını, verilen işe giriş bildirgelerinin bir kısmında doğum tarihinin 1929 olarak yazıldığını, bunun nedeninin belirlenemediğini, bir kısmında doğum yerinin Çıkşıyan, Dikili, Şarkışla olarak,

bir kısmında nüfusa kayıtlı yerin Tarsus/... olarak yazıldığı gerekçesiyle SGK tarafından yeterli araştırma yapılmadan işe giriş bildirgelerinin başka kişilere ait olduğundan bahisle ölüm aylığı tahsis taleplerinin sürekli reddedildiğini, ...'in ... ili Şarkışla ilçesinde bulunan, önceki adıyla Çıkşıyan, şimdiki adıyla Dikili olan köyde doğduğunu, farklılığın bundan kaynaklandığını, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'ne başvurulduğunu, 01.07.1929 doğum tarihli İdris Siz adlı bir kişinin olup olmadığının sorulduğunu, böyle bir kayda rastlanmadığının bildirilmesi üzerine 12.09.2018 tarihinde tekrar Kuruma başvurulduğunu,

Akdeniz Sosyal Güvenlik Merkezi ve Sıhhiye Sosyal Güvenlik Merkezinin bu defa olması gerektiği şekilde araştırma yoluna giderek 01.02.1966-17.03.1969 tarihli işe giriş bildirgelerindeki ...'in davacının eşi olduğu kanaatine vardıklarını, bunun üzerine 128 günlük hizmetin de Kurum tarafından kabul edildiğini, ölüm aylığı bağlanması için gerekli şartların sigortalının vefatı tarihinde yürürlükte bulunan yasal şartlar olması nedeniyle, 506 sayılı Kanun döneminde vefat ettiği için borçlanma yoluna başvurulduğunu,

Kurum tarafından kabul edilen toplam 291 günlük hizmet süresinin 900 güne tamamlanmak adına bu defa 06.05.2019 tarihinde askerlik borçlanması talebinde bulunulduğunu, Kurum tarafından hesaplanarak bildirilen 615 gün karşılığı borçlanma bedelinin 17.07.2019 tarihinde Kuruma ödendiğini, ödeme neticesinde davalı Kurumdan nihayet 01.08.2019 tarihinde ölüm aylığı tahsis talebinde bulunduğunu, ölüm aylığına hak kazanmasına rağmen Kurumun hatalı, eksik ve kusurlu işlemleri nedeniyle 2007 yılından 2019 yılına kadar ölüm aylığı alınamadığını, sürekli olarak eksik ve hatalı hesaplama yapıldığını,

2007 yılında yapılan başvuruda ölüm aylığı tahsis talebine esas hizmet süresinin 291 gün olduğunun davalı tarafından 2019 yılında kabul edildiğini, askerlik borçlanmasının 2019 yılında ödenmesinde davacının kusur ve ihmalinin söz konusu olmadığını, vaktinde ölüm aylığı bağlama şartlarının yerine getirilmesinin Kurum tarafından engellendiğini, 2007-2019 yılları için ölüm aylığının ödenmediğini, davalı Kurumun ihmali neticesinde 2007-01.08.2019 tarihleri arası yoksun kaldığı ölüm aylıklarının faizi ile Kurumdan tahsili gerektiğini belirterek.

25.000,00 TL ölüm aylığına işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın reddi talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda; davacının murisi ...'in toplam 291 gün sigortaya bildirilmiş hizmetinin bulunduğu, askerlikte geçen 12.11.1955-26.07.1957 tarihleri arasındaki 615 günü ise borçlandığı, borçlanma bedelini 17.07.2019 tarihinde ödediği anlaşılmakla, davacıya davalı Kurum tarafından 01.08.2019 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanmasında herhangi bir hukuka aykırılık söz konusu olmadığından davacının davasının reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalı Kurumun evrakları yeterince incelememesi, eksik araştırma ve eksik işlemleri neticesinde mağduriyet oluştuğunu, müvekkilinin gerekli araştırmaları kendisinin yaptığını ve bunun neticesinde ölüm aylığını bağlatabildiğini belirterek, davanın kabulünü talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile" tüm dosya kapsamından, davacının murisi ...'in 04.06.2001 tarihinde vefat ettiği, 26.03.1955-05.06.1955 tarihleri arasında 18 gün, 01.02.1966-16.04.1990 tarihleri arasında 273 gün 506 sayılı Kanun'un 4/a kapsamında çalışmalarının Kurum'a bildirildiği, toplam 291 gün hizmetin bulunduğu, 12.11.1955-26.07.1957 tarihleri arasındaki 615 günlük askerlik süresinin davacı tarafından borçlanıldığı, borçlanma bedelinin ise 17.07.2019 tarihinde ödendiği,

böylece Kanun'da aranan 900 günlük süre, yaş ve 5 yıllık prim ödeme süresi şartlarının bu tarihten itibaren yerine gelmiş olduğu, kurumun da davacının tahsis talebine uygun olarak 01.08.2019 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlandığı kurum işleminde hata bulunmadığı, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden Kanun'a aykırılık bulunmadığı" gerekçesi ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve Kanun'a uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle askerlik borçlanması ve ödeme tarihi, tahsis talep tarihi ile dosyada bulunan deliller kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,