Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8995 K.2024/8949

Taraflar arasındaki ölümün meslek hastalığından kaynaklandığı iddiasına dayanan maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin murisinin vefat ettiğini, vefatın meslek hastalığından kaynaklandığını, meslek hastalığının oluşumunda davalının kusurlu olduğunu ileri sürerek 1,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; davacı murisi ...'un 04.07.2014 tarihinde vefat ettiği, ... SSGM, YSK ve Adli Tıp 1. İhtisas Dairesi raporlarında; davacı murisinin ölümünün meslek hastalığı sonucu olmadığının tespit edilerek sabit hale geldiği, davacı tarafça murisin ölümünün meslek hastalığı sonucu olduğuna ilişkin aksi yönde somut bir delil de sunulmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, ölümün meslek hastalığından kaynaklandığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

VI. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık ölümün meslek hastalığından kaynaklandığı iddiasına dayanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, müteveffanın 1952-1977 yılları arasında yer altında lağımcı, tabancı, tamirci ve kapıcı olarak çalıştığı, davalı iş yerinden 04.04.1977 tarihinde emekli olduğu, 26.06.1987 tarihinde pnömokonyoz meslek hastalığı tespit edildiği, sağlığında iken %34,20 sürekli iş göremezlik oranı üzerinden gelir bağlandığı, akabinde 22.04.2004 tarihinde artma kaydı ile meslek hastalığı sürekli iş göremezlik oranının %53,00 olarak belirlendiği, sigortalının vefat ettiği 2014 yılına kadar %53,00 oranı üzerinden meslek hastalığı sürekli iş göremezlik geliri aldığı, ...

Meslek Hastalıkları Hastanesinin 26.06.1987 tarihli, 1132 no.lu Sağlık Kurulu Raporunda mesleki pnömokonyoz %34,00, ... Göğüs ve Meslek Hastalıkları Hastanesinin 22.04.2004 tarihli, M/181 no.lu Sağlık Kurulu ön raporunda.

Mesleki Pnömokonyoz A (ağır) + r 2/2, Hafif Dispne (Mesleki) tanısıyla meslekte kazanma gücü azalma oranının %53,00 olduğunun, davadan sonra Kocatepe Sosyal Güvenlik Merkezinin 11.12.2018 tarihli raporunda sigortalının ölümünün meslek hastalığı sonucu olmadığının, anılan rapora davacı tarafça yapılan itiraz üzerine düzenlenen Yüksek Sağlık Kurulunun 03.04.2019 tarihli raporunda sigortalının ölümünün meslek hastalığı sonucu olmadığının, Adli Tıp Kurumu 1. Adli Tıp İhtisas Kurulunun 06.11.2019 tarihli, 5150 sayılı mütalaasında dosyada mevcut tıbbi belgeler ve grafiler incelendiğinde;

... sigortalıda mesleki pnömokonyoz mevcut olduğunun ancak ilerleyici düzeyde olmadığının, TÜİK ölüm belgesinde kişinin ölümünün Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı akut alevlenme sonucu meydana gelmiş olduğu kayıtlı olmakla birlikte, adli dosya içerisinde mevcut belgelerde; kişinin ölümüne yakın dönemde herhangi bir sağlık kuruluşuna başvurduğuna dair tıbbi belge mevcut olmadığı, 04.07.2014 tarihinde evinde öldüğü,

ölüm anına ait ölüm sebebi ve mekanizmasını açıklayacak herhangi bir tıbbi belge (EKG, laboratuvar ve röntgen tetkiki gibi) bulunmadığı ve zamanında otopsi yapılarak dokularda makroskopik, histopatolojik ve toksikolojik araştırma yapılmamış olduğu, mevcut verilerle kişinin ölüm sebebi ve mekanizmasının bilinememekle birlikte, kişide mevcut pnömokonyoz meslek hastalığının yıllar içerisinde belirgin ilerleme göstermediği dikkate alındığında;

kişinin ölümü ile meslek hastalığı arasında illiyet bağı bulunmadığının, Adli Tıp Kurumu 3. Üst Kurulunun 17.12.2020 tarih, 202 sayılı kararında tıbbi belgelere göre tanısı konulan pnömokonyoz meslek hastalığının yıllar içerisinde belirgin ilerleme göstermediği dikkate alındığında, kişinin ölümü ile söz konusu meslek hastalığı arasında illiyet bağı kurulamadığının belirtildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, Kurum tarafından, müteveffanın vefatından önce onda meslek hastalığı olduğu tespit edilerek meslek hastalığı sürekli iş göremezlik geliri bağlandığı, Mahkemece; yine Kurum ve Adli Tıp Kurumundan alınan raporlara göre vefatın meslek hastalığından kaynaklandığının ispat edilemediğinden bahisle davanın reddine karar verildiği dikkate alındığında açılacak ayrı bir tespit davası ile ölümün meslek hastalığından kaynaklanıp kaynaklanmadığı çözüme kavuşturularak sonuca gidilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş olması yerinde görülmemiştir.

Mahkemece yapılacak iş, davacı tarafa, Sosyal Güvenlik Kurumuna ve hak alanını etkileyeceğinden işveren aleyhine “sigortalının ölümünün meslek hastalığından kaynaklandığının tespitine ilişkin” dava açmak için usulüne uygun kesin önel vermek, kesin sürenin sonuçlarını ihtar etmek;

tespit davasının verilen kesin önel içinde açılması halinde bu dava için bekletici sorun yaparak çıkacak sonuca göre ve özellikle ölümün meslek hastalığından kaynaklanmadığının tespit edilerek kesinleşmesi halinde davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesindeki “İş Kanunu’na göre işçi sayılan kimselerle (o Kanun'un değiştirilen ikinci maddesinin Ç,

D ve E fıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlar hariç) işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi ile görevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemeleri kurulur” düzenlemesi gereğince iş mahkemelerinin eldeki dava dosyasında görevli olup olmadığını da irdeleyip bir karar vermekten ibarettir.

VII. KARAR