Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9055 K.2023/10501

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı nezdinde 01.01.2016-24.07.2016 tarihleri arasında çalışmalarının tespitini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Hak düşürücü sürenin değerlendirilmesini, bu tür davaların kamu düzenini ilgilendirdiğinden işverenin kabulünün tek başına hukuki sonuç doğurmayacağını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; Dosya kapsamında dinlenen tanık beyanları doğrultusunda kanaat oluştuğu anlaşılmakla davanın kabulü ile davacının davalı ....Dayanıklı Tüketim Malları Gıda Nakliyat İnş. Tarım San. ve Tic Ltd Şti'de 01.01.2016-24.07.2016 (11.07.2016-18.07.2016 tarihleri arası hariç olmak üzere) tarihleri arasında asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitine dair karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: 1. Feri Müdahil Kurum vekili İstinaf Sebepleri Usuli itirazlarının değerlendirilmediğini, Kurum kayıtlarının yerinde olduğunu, taraflar arasında hizmet ilişkisinin bulunmadığını, yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan karar verildiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesince yukarıda belirtilen kararı ile; davacının 01.01.2016-24.07.2016 tarihleri arasında çalıştığının tespiti isteminde bulunduğu, hizmet döküm cetveli incelendiğinde 01.01.2016-11.07.2016 tarihleri arasında herhangi bir işyerinden bildiriminin bulunmadığı, 11.07.2016-18.07.2016 tarihleri arasında 1017311 sicil numaralı davalı işyerinde çalıştığı, tanık beyanları ve tüm deliller değerlendirildiğinde varılan kararın yerinde olduğu anlaşılmakla istinaf başvurusunun Esastan Reddine dair karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili; istinaf dilekçesindeki sebeplerle temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; davacının davalı nezdinde 01.01.2016-24.07.2016 tarihleri arasında çalışmalarının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece resen araştırma yapılmalıdır.

3.Değerlendirme Davanın somutlaştırılması kapsamında davacının beyanları alınarak ne iş yaptığı, hangi işi nerede kimlerle yaptığı, hangi sürelerde çalıştığı sorulup açıklattırılarak buna göre bordro tanıkları dinlenilmeli, beyanlar arasında mübayene varsa giderilmeli ve sonucuna göre karar verilmek suretiyle hüküm kurulması gerekirken eksik araştırma ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI.KARAR