Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/908 K.2023/1246

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum vekili dava dilekçesi ile Müdürlüğün 358 sicil sayılı dosyasında işlem gören Çay-Kur Genel Müdürlüğü'ne ait işyerinde işçiyken 23.08.2001 tarihinde maruz kaldığı bir iş kazası neticesi ...'un hak sahiplerine 79.037,42 TL tutarında peşin değerli gelir bağlandığını, bu durumda toplam kurum zararının 79.037,42 TL olduğunu ve şimdilik bu meblağın %75'ine takabül eden 59.278,06 TL'sini dava ettiklerini, kaza dolayısıyla yapılan inceleme sonucu tanzim olunan 06.08.2008 tarihli 48 İ.R.

40 sayılı müfettişlik raporunda da ayrıntısı açıklandığı üzere kazanın işverenin kusuru neticesi meydana geldiğini, olay ile ilgili olarak İyidere Asliye Ceza Mahkemesi'nde 2001/40 esas ve 2002/24 Karar sayılı kararına mesnet olan Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesinin gerekçeli raporunda ...'in 6/8 oranında asli derecede kusurlu ve sorumlu bulunduğunu, yine sigortalı ...'un hak sahiplerince İyidere Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nde 2007/41 Esas sayılı dosyasıyla tazminat davası açıldığını beyanla;

kurum zararı olan 79.037,42 TL'nin %75'ine tekabül eden 59.278,06 TL'nin tahsis onay tarihi olan 30.01.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; davalı kurumda 2001 yaş çay kampanyasının başlamasıyla birlikte yaş çayın taşınması işiyle görevlendirilecek firma veya kooperatifin belirlenmesi amacıyla ihaleye çıkıldığını, ancak her hangi bir başvuru olmaması üzerine,

yörede bu işi yapabilecek kişi olan ve aracın sahibi ... ile taşıma işi ile ilgili olarak sözleşme imzalandığını, aracın işleteninin ise ... olduğunu, ...'nun taşıma işini davalı şirketle aralarında hiçbir hukuksal bağ olmayan ve ...'in organize ettiği bir grup şoföre verdiğini, davaya konu 23.08.2001 tarihinde meydana gelen kazada hayatlarını kaybeden Şerif, Melik, ...'un davalı kurum elemanı olmadıkları gibi yükleme taahhüt dilekçelerinde isimleri olmadığını ve yaş çay yükleme bordrolarında da isimlerinin bulunmadığını,

kaza yapan 34 VN 291 plakalı aracın sahibi ... ve kaza anında aracın sevk ve idaresini sağlayan ...'in davalı kurum işçisi olmadığı gibi aralarında herhangi bir iş akdinin söz konusu olmadığını, davacı tarafça haksız ve yasaya aykırı açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu kazanın 23.08.2001 tarihinde meydana geldiğini, bu durumda rücuan tazminat kabul edilse dahi davacı kurumun isteyebileceği miktarın söz konusu tarihe göre ödenen ilk peşin sermaye değeri ile sınırlı olduğunu, bu nedenle,

dava konusu edilen 59.278,06 TL'lik miktarın sonradan yapılan artışları da içerdiğinden hukuka aykırı olup gerçeği yansıtmaktan da uzak olduğunu beyanla, açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olduğu anlaşılacağından reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.05.2010 tarihli ve 2010/128 Esas-2014/779 Karar sayılı kararı ile "...kazada davalılardan ...'in %75 oranında kusurlu olduğu, kazanın iş kazası olduğu, davalı ...'un yukarıda açıklanan gerekçelerle sigortalının işvereni olarak hesaplanan peşin sermaye bedelinden sorumlu olması gerektiği anlaşılmış, bağlanan peşin sermaye bedelinin %75 oranına tekabül eden 59.037,56 TL'nin davalıların müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi gerekmiştir..." gerekçesiyle

Davanın kabulü ile 59.278,06 TL ilk peşin sermaye değerinin tahsisin onay tarihi olan 30.01.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı kuruma verilmesine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili ve davalılardan Çay İşletmeler Genel Müdürlüğü temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 24.09.2013 tarihli ve 2013/15031 E. 2013/17367 K. sayılı bozma ilamında; yetersiz kusur raporu ile hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu ve uzman bilirkişilerden kusur raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği, 506 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi koşullarının olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinin irdelenmediği ve dosya kapsamında hak sahiplerine bağlanan peşin sermaye değerli gelir tabloları arasında mevcut olan çelişkinin giderilmediği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... SGK.nın 15.09.2021 tarihli ve E.313341607 sayılı yazısı ile davalının 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılan yapılandırma sonucunda tüm borcunu davacı kuruma ödediği ve kalan bir alacağın mevcut olmadığı anlaşıldığı gerekçesiyle, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek temyizen bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahibine yapılan peşin sermaye değerli gelirden oluşan kurum zararının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2. 2918 sayılı Kanun, 506 sayılı Kanun'un 9, 10 ve 26 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan nedenlerle, Temyiz olunanİlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,