Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9135 K.2023/8315

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, 01.01.1989 ile 01.12.1990 tarihleri arasında... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Erkek Öğrenci Yurdunda ve 01.01.1991 tarihinden 2000 yılı sonuna kadar ... Sosyal Yardımlaşma Vakfında çalıştığını belirterek hizmetinin tespitini talep etmiş, 17.12.2014 tarihli celsede davacı, 1989 yılından 2000 yılına kadar bölge yatılı okulunda bulaşıkçı olarak çalıştığını, maaşını Sosyal Yardımlaşma Vakfından aldığını belirtmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili,... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü kayıtlarında yapılan incelmelerde ...' a ait her hangi bir kayda rastlanmadığını, davalı idare ile davacı arasında bir hizmet sözleşmesi bulunmadığını, hak düşürücü sürenin geçtiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı... Sosyal Yardımlaşma Vakfı, davacının aile muhtaçlık dosyası bulunduğunu, bu nedenle kendisine değişik tarihlerde yardım yapıldığını, makbuzlardan çalıştığı anlamının çıkarılamayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekili, hizmet tespiti davalarının kamu düzeninden olduğunu, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.05.2015 tarihli ve 2013/40 Esas 2015/153 Karar sayılı kararıyla davanın hak düşürücü süre geçtiğinden reddine dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. 21. Hukuk Dairesinin 09.05.2016 tarihli 2015/16124 Esas, 2016/8160 Karar sayılı ilamında.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde, işverence Kuruma verilecek belgelerin; işe giriş bildirgesi, aylık sigorta primleri bildirgesi, dönem bordrosu ve diğerleri şeklinde sıralandığı, bu belgelerden birisinin dahi Kuruma verilmiş olması veya Kurumca fiilen ya da kayden sigortalı çalışma olgusunun tespiti halinde hak düşürücü süreden söz edilemeyeceği, somut olayda, davacının belirtilen tarih aralığında kesintisiz çalıştığını iddia ettiği ve uyuşmazlık konusu dönemde bir kısım hizmetlerinin davalı işyerinden kuruma bildirildiği anlaşıldığından, işin esasına girilerek,

ihtilaflı süreye ilişkin dönem bordrolarında kayıtlı bordro tanıklarını saptayarak bunların bilgilerine başvurmak, davacının çalışma süresi ve niteliği ,okulun kapalı olduğu yaz aylarında çalışıp çalışmadığı, çalışmasının tam olarak nerede geçtiği yönünde beyanlarını almak, bunun dışında davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü...

Bölge Yatılı Ortaokulunda veya Sosyal Yardımlaşma Vakfında ihtilaflı dönemde görev yapan, müdür, amir, yönetici, öğretmen gibi kişileri tespit ederek davacının çalışmasının niteliği, süresi, gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermek gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 09.10.2019 tarihli 2016/151 Esas 2019/462 Karar sayılı kararı ile,davanın kabulü ile davacının 01.01.1989 - 01.12.1990 tarihleri arasında... Milli Eğitim Müdürlüğü erkek Öğrenci Yurdunda iş sözleşmesine tabi olarak prime esas olarak çalıştığının tespitine, davacının 01.01.1991 ile 31.12.2000 tarihleri arasında... Sosyal Yardımlaşma Vakfında iş sözleşmesine tabi olarak prime esas olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

C.2 nci Bozma Kararı 1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 22.03.2021 tarihli ve 2020/5948 Esas 2021/3659 Karar sayılı kararı ile "davacının bir kısım hizmetinin davalı Sosyal Yardımlaşma Vakfına ait 8012 sicil numaralı işyerinden Kuruma bildirildiği, 02.01.1997 ile 15.05.2000 tarihleri arasında davacıya davalı Vakıf tarafından aylık ödemelerin yapıldığı, bordro tanıkları tarafından davacının... Erkek Öğrenci Yurdunda çalıştığı ve maaşını vakıftan aldığı belirtilmekle, davada işveren sıfatının... Sosyal Yardımlaşma Vakfına ait olduğu anlaşıldığından, tespite karar verilen hizmet süresinin tamamı açısından Vakıf yönünden hüküm kurulması ve Milli Eğitim Bakanlığı açısından davanın husumet yönünden reddi gerektiği halde, yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Öte yandan, davacıya yapılan ödemeler incelendiğinde, makbuzların okulların açık olduğu aylara denk gelen dönemleri kapsadığı ve davalı işveren tarafından davacı adına yapılan kısmi bildirimlerin de bu şekilde olduğu görüldüğünden, davacının okulların kapalı olduğu dönemde çalışmadığı anlaşılmış olup talep konusu dönem içinde her bir takvim yılı içerisinde okulların kapalı olduğu dönemler dışlanmak suretiyle hüküm kurulmalıdır." denilerek karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 29.03.2022 tarihli 2021/221 Esas 2022/291 Karar sayılı kararı ile davacının 01.01.1989 - 01.12.1990 ile 01.01.1991 ile 31.12.2000 tarihleri arasında yaz tatilleri süresi dışlanarak 2890 gün sayısı ile ... Sosyal Yardımlaşma Vakfında iş sözleşmesine tabi olarak prime esas olarak çalıştığının tespitine, 13.12.2021 Tarihli bilirkişi raporunun netice ve kanaat kısmında yer alan 1 no.lu kısmındaki 2710 gün + 180 gün sömestr süresinin dikkate alınmasına kararın eki sayılmasına, davanın Milli Eğitim Bakanlığı yönünden reddine karar verilmiştir.

E. 3 üncü Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı Sosyal Yardımlaşma Vakfı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 13.06.2022 tarihli ve 2022/7015 Esas 2022/8895 Karar sayılı kararı ile davacının, talep konusu dönem içinde her bir takvim yılı içerisinde hangi tarihlerde ne kadar süre ile çalıştığının hüküm bölümünde açıkça ve tereddüte mahal bırakmaksızın gösterilmesi gerekirken, bilirkişi raporuna atıf yapılarak, infaza elverişli olmayacak şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.

F. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen tarih ve sayılı kararı ile; "Davanın kısmen kabulü ile, [TCKN] TC kimlik numaralı davacının, a)1989 yılı 1. ayında 22 gün, 1989 yılı 2. ayında 25 gün, 1989 yılı 3. ayında 30 gün, 1989 yılı 4. ayında 30 gün, 1989 yılı 5. ayında 30 gün, 1989 yılı 6. ayında 9 gün, 1989 yılı 9. ayında 13 gün, 1989 yılı 10. ayında 30 gün, 1989 yılı 11. ayında 30 gün, 1989 yılı 12. ayında 30 gün,

b)1990 yılı 1. ayında 21 gün, 1990 yılı 2. ayında 26 gün, 1990 yılı 3. ayında 30 gün, 1990 yılı 4. ayında 30 gün, 1990 yılı 5. ayında 30 gün, 1990 yılı 6. ayında 8 gün, 1990 yılı 9. ayında 14 gün, 1990 yılı 10. ayında 30 gün, 1990 yılı 11. ayında 30 gün,

c)1991 yılı 9. ayında 15 gün,

d)1992 yılı 4. ayında 30 gün, 1992 yılı 5. ayında 30 gün, 1992 yılı 6. ayında 5 gün, 1992 yılı 9. ayında 17 gün, 1992 yılı 10. ayında 30 gün, 1992 yılı 11. ayında 30 gün, 1992 yılı 12. ayında 30 gün,

e)1993 yılı 1. ayında 22 gün, 1993 yılı 2. ayında 23 gün, 1993 yılı 3. ayında 30 gün, 1993 yılı 4. ayında 30 gün, 1993 yılı 5. ayında 30 gün, 1993 yılı 6. ayında 25 gün, 1993 yılı 9. ayında 18 gün, 1993 yılı 10. ayında 30 gün, 1993 yılı 11. ayında 30 gün, 1993 yılı 12. ayında 30 gün,

f)1994 yılı 1. ayında 21 gün, 1994 yılı 2. ayında 24 gün, 1994 yılı 3. ayında 30 gün, 1994 yılı 4. ayında 30 gün, 1994 yılı 5. ayında 30 gün, 1994 yılı 6. ayında 10 gün, 1994 yılı 9. ayında 19 gün, 1994 yılı 10. ayında 30 gün, 1994 yılı 11. ayında 30 gün, 1994 yılı 12. ayında 30 gün,

g)1995 yılı 1. ayında 20 gün, 1995 yılı 2. ayında 25 gün, 1995 yılı 3. ayında 30 gün,1995 yılı 4. ayında 30 gün, 1995 yılı 5. ayında 30 gün, 1995 yılı 6. ayında 9 gün, 1995 yılı 9. ayında 20 gün,1995 yılı 10. ayında 30 gün, 1995 yılı 11. ayında 30 gün, 1995 yılı 12. ayında 30 gün,

h)1996 yılı 1. ayında 19 gün, 1996 yılı 2. ayında 26 gün, 1996 yılı 3. ayında 30 gün, 1996 yılı 4. ayında 30 gün, 1996 yılı 5. ayında 30 gün, 1996 yılı 6. ayında 19 gün, 1996 yılı 9. ayında 15 gün, 1996 yılı 10. ayında 30 gün, 1996 yılı 11. ayında 30 gün, 1996 yılı 12. ayında 30 gün,

ı)1997 yılı 1. ayında 24 gün, 1997 yılı 2. ayında 21 gün, 1997 yılı 3. ayında 30 gün, 1997 yılı 4. ayında 30 gün, 1997 yılı 5. ayında 30 gün, 1997 yılı 6. ayında 20 gün, 1997 yılı 9. ayında 16 gün, 1997 yılı 10. ayında 30 gün, 1997 yılı 11. ayında 30 gün, 1997 yılı 12. ayında 30 gün,

i)1998 yılı 1. ayında 27 gün, 1998 yılı 2. ayında 15 gün, 1998 yılı 3. ayında 30 gün, 1998 yılı 4. ayında 30 gün, 1998 yılı 5. ayında 30 gün, 1998 yılı 6. ayında 18 gün, 1998 yılı 9. ayında 17 gün, 1998 yılı 10. ayında 30 gün, 1998 yılı 11. ayında 30 gün, 1998 yılı 12. ayında 30 gün,

j)1999 yılı 1. ayında 22 gün, 1999 yılı 2. ayında 23 gün, 1999 yılı 3. ayında 30 gün, 1999 yılı 4. ayında 30 gün, 1999 yılı 5. ayında 30 gün, 1999 yılı 6. ayında 25 gün, 1999 yılı 9. ayında 18 gün, 1999 yılı 10. ayında 30 gün, 1999 yılı 11. ayında 30 gün, 1999 yılı 12. ayında 30 gün,

k)2000 yılı 1. ayında 28 gün, 2000 yılı 2. ayında 17 gün, 2000 yılı 3. ayında 30 gün, 2000 yılı 4. ayında 30 gün, 2000 yılı 5. ayında 30 gün, 2000 yılı 6. ayında 15 gün, 2000 yılı 9. ayında 20 gün, 2000 yılı 10. ayında 30 gün, 2000 yılı 11. ayında 30 gün, 2000 yılı 12. ayında 30 gün süreyle 8012 sicil sayılı dosyada işlem gören Davalı... Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına ait işyerinde iş akdine istinaden asgari ücretle bildirimsiz olarak çalıştığının tespitine, davalı ... yönünden davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili, önceki bozma ilamında belirtilen hususlar tam olarak açıklığa kavuşturulmadan eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini belirterek temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı kanunun 79/10 maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,