Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9156 K.2023/10297

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet ve prime esas ücretin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve feri müdahil Kurum vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının davalı işverene ait farklı sicil numaralı işyerlerinde, Haziran/2007 – 30.12.2009 ve 28.11.2013 – 04.06.2015 tarihleri arasında inşaat ustası olarak son aylık net 3.750,00 TL'den çalıştırılmasına rağmen, eksik bildirilen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı şirket vekili, davacının duvarcı ustası olarak çalıştığını ve çalışmalarının sürekli olmadığını, müvekkili şirketin Haziran/2007 – Aralık/2009 tarihleri arasında faaliyet gösterdiği bir kısım inşaat işyerlerinde inşaat yasakları nedeniyle kesintili çalıştığını, 28.11.2013 – 04.06.2015 dönemindeki inşaatlarda da davacının çalışmalarının eksiksiz olarak Kuruma bildirildiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2.Fer’i müdahil Kurum vekili, davada 5 yıllık hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu, davacının hizmet döküm cetveline göre davalı işverene ait ve taşeron olarak aldığı muhtelif işyerlerinde geçen çalışmalarının bildirildiğini, tespitini istediği dönemde başkaca çalışmasının görülmediğini, iddiasını yazılı belgeler bağlamında somut ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda 28.12.2017 tarih ve 2016/87 Esas 2017/533 karar sayılı ilamı ile "Davanın Kısmen Kabulü ile ....T.C.kimlik ve .....s.s. numaralı davacı ...’un; Davalı işveren ÇLB Proje İnş.ve Yapı Malz.San.Tic.Ltd.Şti.ne ait ve alt işveren (taşeron) olarak iş aldığı işyerlerinden; ..... sicil sayılı işyerinde; 12.06.2007 – 30.06.2007 ve 26.10.2007 – 20.03.2008 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam 165 gün çalıştığı, 165 günlük çalışmasının tümünün Kuruma bildirildiğinin tespitine, 1326914.35 sicil sayılı işyerinde; 20.03.2008 – 30.06.2008 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam 102 gün çalıştığı, 102 günlük çalışmasının tümünün Kuruma bildirildiğinin tespitine,

1369897.35 sicil sayılı işyerinde; 11.12.2009 – 30.12.2009 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam 20 gün çalıştığı, 20 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,

1472211.35 sicil sayılı işyerinde; 28.11.2013 – 30.01.2014 ve 29.11.2014 – 04.05.2015 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam (62 + 156) 218 gün çalıştığı, (27 + 156) 183 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 35 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine,

1165104.48 sicil sayılı işyerinde; 31.01.2014 – 24.03.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam 54 gün çalıştığı, 53 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 1 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine,

1366643.35 sicil sayılı işyerinde; 25.03.2014 – 04.06.2014 ve 05.05.2015 – 01.06.2015 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam (71 + 28) 99 gün çalıştığı, (71 + 28) 99 günlük çalışmasının tümünün Kuruma bildirildiğinin tespitine,

1518534.35 sicil sayılı işyerinde; 05.06.2014 – 28.11.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam 174 gün çalıştığı, 165 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 9 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine, En son aylık net 3.750,00. TL net ücretle çalıştığına dair iddianın benimsenmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından bu konudaki talebin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının dikkate alınmadığını, müvekkilinin çalıştığı sürelerin tespitinde dosya kapsamındaki delillerin sene sonu yoğunluğu nedeniyle yeterli değerlendirilmediğini süre ve ücretin eksik hesaplandığını beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı Şirket vekili davacı ve ekibinin inşaatın belli bölümlerini puantaj usulü ile üstlenmekte olup, duvar, kalıp, tamir işlerini yapmakta olduklarını ve çalışmalarının devamlı olmadığını beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Feri müdahil Kurum vekili, tanıkların hiçbirisinin davacının kesintisiz çalıştığına dair beyanları olmadığını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 31.05.2019 tarih ve 2018/332 E., 2019/819 K., sayılı kararı ile “...A-) Davalı ÇLB Proje ....Ltd. Şti. vekili ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ... 9. İş Mahkemesi'nden verilen 28/12/2017 tarih, 2016/87 Esas ve 2017/533 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, 1-Davanın kısmen kabulüne, [TCKN] T.C.kimlik ve 3501200429118 s.s. numaralı davacı ...’un; davalı işveren ÇLB Proje İnş.ve Yapı Malz.San.Tic.Ltd.Şti.'ne ait ve alt işveren (taşeron) olarak iş aldığı işyerlerinden;

1472211.35 sicil sayılı işyerinde; 28.11.2013 – 30.1.2014 ve 29.11.2014 – 4.5.2015 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam (62 + 156) 218 gün çalıştığı, (27 + 156) 183 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 35 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine,

1165104.48 sicil sayılı işyerinde; 31.01.2014 – 24.03.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam 54 gün çalıştığı, 53 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 1 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine

1518534.35 sicil sayılı işyerinde; 05.06.2014 – 28.11.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam 174 gün çalıştığı, 165 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 9 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine,

Fazla talebin reddine,” karar vermiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; "..Eldeki dosyada, davacının hizmet döküm cetvelinden talep konusu dönem içinde davalı şirkete ait 1099350, 1326914, 1369897, 147221, 1165104, 1366643 ve 1518534 sicil nolu işyerlerinden bildirimleri olduğu görülmektedir.

Çalışmaların bildirildiği tüm işyerlerine ait dönem bordrolarının getirtilerek, her iş yeri için ayrı ayrı davacının çalışmasını bilebilecek bordro tanıkları dinlenilmeli, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, davacının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu, çalışmanın varlığı ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalı, ayrıca hak düşürücü süre yönünden de tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece yukarıda belirtilen hukuki ve maddi olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir " hususlarına işaret edilerek bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma gereğince yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, davalıya ait büro işyeri dışında sürekli çalışan bulunmadığı; davacının çalışmasının geçtiği inşaat işyerlerinin kapsama alınış ve kapsamdan çıkış tarihleri ile Kuruma yapılan bildirimler dikkate alındığında, bu tarihler arasındaki dönemlerde kısmi çalışma olgusunu ortaya koyan herhangi bir belge sunulamadığı dikkate alınarak, kısmi bildirim yapılan inşaat işyerlerindeki çalışma dönemleriyle sınırlı kısmen kabule yönelik önceki yaklaşımdan ayrılmayı gerektirir kanıt elde edilemediği dikkate alınarak,

1- Davanın Kısmen Kabulü ile; ..... T.C.kimlik ve ...... s.s. numaralı davacı ...’un; davalı işveren ÇLB Proje İnş.ve Yapı Malz. San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait ve alt işveren (taşeron) olarak iş aldığı işyerlerinden;

.... sicil sayılı işyerinde; 12.06.2007 – 30.06.2007 ve 26.10.2007 – 20.03.2008 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam 165 gün çalıştığı, 165 günlük çalışmasının tümünün Kuruma bildirildiğinin tespitine,

..... sicil sayılı işyerinde; 20.03.2008 – 30.06.2008 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam 102 gün çalıştığı, 102 günlük çalışmasının tümünün Kuruma bildirildiğinin tespitine,

.... sicil sayılı işyerinde; 11.12.2009 – 30.12.2009 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam 20 gün çalıştığı, 20 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,

.....sicil sayılı işyerinde; 28.11.2013 – 30.01.2014 ve 29.11.2014 – 04.05.2015 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam (62 + 156) 218 gün çalıştığı, (27 + 156) 183 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 35 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine,

.... sicil sayılı işyerinde; 31.01.2014 – 24.03.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam 54 gün çalıştığı, 53 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 1 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine,

.... sicil sayılı işyerinde; 25.03.2014 – 04.06.2014 ve 05.05.2015 – 01.06.2015 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam (71 + 28) 99 gün çalıştığı, (71 + 28) 99 günlük çalışmasının tümünün Kuruma bildirildiğinin tespitine,

... sicil sayılı işyerinde; 05.06.2014 – 28.11.2014 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak toplam 174 gün çalıştığı, 165 günlük çalışmasının Kuruma bildirildiği, 9 günlük çalışmasının bildirilmediğinin tespitine,

En son aylık net 3.750,00 TL net ücretle çalıştığına dair iddianın benimsenmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından bu konudaki talebin reddine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporuna karşı itirazlarının dikkate alınmadığı, müvekkilinin çalıştığı sürelerin tespitinde dosya kapsamındaki delillerin sene sonu yoğunluğu nedeniyle yeterli değerlendirilmediği, süre ve ücretin eksik hesaplandığı, Yerel Mahkemece eksik inceleme ile hüküm kurulduğu gerekçeleriyle, kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; tanıkların hiçbirisinin davacının kesintisiz çalıştığına dair beyanları olmadığı gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve prime esas ücretin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi 5510 sayılı Kanun'un 80 inci madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Davacı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,