Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9194 K.2023/10093

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı Kurum tarafından kabul edilen süreler dışında kalan 01.01.1999-31.12.2002 tarihleri arasındaki sürede 2926 sayılı Kanun kapsamında kesintisiz olarak zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ve davacının 7326 sayılı Kanun’daki lehe hükümlerden faydalanma hakkının saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının 01.01.1999-31.12.2022 tarihleri arasında mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile davalı Kurumun kayıtlarına tesciline, belirtilen sigortalılık süreleri sebebiyle tahakkuk ettirilecek prim borçları yönünden davacının 7326 sayılı Kanun'daki lehe hükümlerden faydalanma hakkının saklı tutulmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinin mevzuata uygun bulunduğunu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili davacının 1999-2002 yıllarında tevkifatı bulunmadığı, ziraat odası kaydının 03.05.2021 tarihinden başladığını, Kurum işleminde hata bulunmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.01.1999 ile 31.12.2002 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 26 ve 297 ncı maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 inci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

Anayasamızın 141 inci maddesinde, yargılamanın aleniyeti ilkesi benimsenmiştir. Bunun anlamı yargılama açık olarak yapılacak ve yargılamanın sonunda verilen karar da açıkça belirtilecektir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 298 inci maddesinde hüküm kısmında iki tarafa yükletilen hak ve borçların tereddüde yer vermeyecek şekilde belirtilmesi zorunluluğu belirtilmiştir. Kısa karar, bir davayı sona erdiren temyizi mümkün olan son kararlardandır.

Bu kararla mahkeme davadan elini çeker ve davayı sona erdirmiş olur. Asıl olan kısa karardır. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297 nci maddesine uygun olarak tarafların hak ve yükümlülüklerini açıkça gösteren kısa karar ile daha sonra yazılan gerekçeli kararın da buna uygun olarak düzenlenmesi gereklidir. Kararın hüküm fıkrası ile gerekçesi birbirine sıkı sıkıya bağlı olup, aralarında çelişki bulunmaması gerekir.

Hükümlerin çelişkiden uzak ve infaza elverişli olması kamu düzeniyle ilgili olup, hükmü temyiz etmeyen yönünden de sonuç doğurması gerekeceği de gözetilerek, gerçeğe ve hukuka uygun bir karar verilmesi gerekir.(10.04.1992 gün ve 7/4 sayılı içtihadı birleştirme kararı) Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 2011/21-23 E. 268 K., 2012/6-97 E. 203 K., 2012/10-149 E. 291 K. sayılı kararlarında da benimsenmiştir.

Somut olayda, davacı vekili dava dilekçesinin gerek açıklama gerekse talep sonucu bölümünde davacının 01.01.1999 - 31.12.2002 tarihleri arasındaki sürede Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılmasını ve yapılandırma hükümlerinden faydalandırılmasını talep etmiş; ilk celsede taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının 1999-2002 yılları arasında tütün satışı sebebiyle ürün teslimatının veya prim tevkifatının bulunup bulunmadığı, buradan çıkacak sonuca göre söz konusu teslimata ve tevkifata istinaden davacının 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul edilip edilemeyeceği ve buna bağlı olarak tespitine karar verilecek sigortalılık süreleri yönünden 7326 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanıp yararlanamayacağı şeklinde tespit edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısa kararda ve gerekçeli kararın hüküm fıkrasında "davacının 01.01.1999-31.12.2022 tarihleri arasında mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile davalı Kurumun kayıtlarına tesciline belirtilen sigortalılık süreleri sebebiyle tahakkuk ettirilecek prim borçları yönünden davacının 7326 sayılı Kanun'daki lehe hükümlerden faydalanma hakkının saklı tutulmasına" dair hüküm kurulduğu;

gerekçeli kararın gerekçe bölümünde ise "Davacının ilk ürün teslimatının ve prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen ayın başından son ürün teslimatının ve prim tevkifatının yapıldığı yılın sonuna kadar geçen 01.04.1998-31.12.2002 tarihleri arasında mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kabulü gerekmektedir" şeklinde kabul edilen dönemin ifade edildiği, böylece hüküm fıkrasında 01.01.1999-31.12.2022 tarihleri yönünden istemin kabul edildiği belirtildiği halde, gerekçede 01.04.1998-31.12.2002 arası kabule karar verildiği belirtilerek gerekçe ile hüküm bölümü arasında çelişki yaratıldığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, davacının talebi ile bağlı kalınarak oluşturulacak bir hüküm fıkrası ile bu hüküm ile uyumlu bir gerekçe oluşturarak, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesine uygun ve infaza elverişli şekilde karar vermektir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının, bozma nedenine göre sair yönler incelenmeksizin BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,