Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9253 K.2023/9184

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkilinin, 01.11.1989 tarihinden itibaren 1 yıldan az olmamak üzere davalı işverenin Sakızköy'de bulunan iş yerinde çalıştığını, müvekkilinin ilk işe girişini gösterir belgeye göre 01.11.1989 tarihinden itibaren sigortalı olması gerektiğini, ancak Kuruma bu yönde yapmış olduğu başvurularının reddedildiğini belirterek, müvekkilinin ilk giriş tarihinin 01.11.1989 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; hak düşürücü süre geçirildiği için davanın reddi gerektiğini, davacının iddiasının hukuki davanaktan yoksun olduğunu ve kamu düzenini ilgilendiren hizmet tespiti davalarının özel bir duyarlılıkla incelenmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının el halıcılığı dokuma işinde çalışmış olduğu, çalışmış olduğu dönemde 506 sayılı Kanun'un 3/II-D maddesinin yürürlükte olduğu, bu maddeye göre davacının çalıştığı dönemlerdeki hizmetlerinin uzun vadeli sigorta kollarına tabi zorunlu sigortalılık olarak değerlendirilemeyeceği; ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin 20.01.2021 tarih, 2019/598 E. ve 2021/45 K. sayılı ilamı; Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 02.07.2020 tarih, 2019/5101 E., 2020/4292 K. sayılı ilamı; Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'in 17.03.2021 tarih, 2020/11472 E. ve 2021/3491 K. sayılı ilamı, Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 17.03.2021 tarih, 2020/5098 E., 2021/3508 K. sayılı ilamı göz önüne alınarak davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; halı dokuma işinde çalışanlar tarafından açılan sigorta başlangıç tarihinin tespiti davalarının kabulüne dair verilen kararların da hizmet akdine dayanması halinde Yargıtay tarafından onandığını, Bölge Adliye Mahkemesinin geri çevirme kararı sonrasında yapılan yargılamada toplanılan delillerin müvekkillinin lehine olmasına rağmen davanın reddine karar verildiğini ve eldeki davada feri müdahil konumunda bulunmasına rağmen müvekkili Kurum aleyhine vekalet ücretine hükmedildiğini, belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacının işverene bağlı olarak getirdiği faaliyetin el halıcılığı dokuma işi niteliğinde olduğunun belirgin bulunduğu" gerekçesi ile istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; istinaf gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2-506 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin II numaralı fıkrasına, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanun'un 1 inci maddesiyle eklenen (D) bendi şu şekildedir.

Mülga 506 sayılı Kanun'un 3/II-D maddesinde, (Ek alt bent: 20.06.1987 - 3395/1 md.) “ El halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kolları uygulanır. Ancak bunlar istekleri halinde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85 inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı olabilirler.” hükmü yer alırken, söz konusu maddede yer alan el halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında kısa vadeli sigorta kollarının uygulanacağına ilişkin düzenleme, 06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanun'un 57 nci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurulları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekili tarafından ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR