Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9272 K.2023/10852

Taraflar arasındaki prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurularının kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 27.12.2011-28.09.2015 tarihleri arasında davalı şirkette çalıştığını, müvekkilinin davalıdan olan işçilik alacaklarının tespiti ile hüküm altına alınması için ...

16.İş Mahkemesi'nin 2015/518 Esas sayılı dosyası ile davalı hakkında alacak davası açtığını, yargılama sonucu fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilerek kararın kesinleştiğini, kararın icrası için ...

6. İcra Müdürlüğü'nün 2017/5169 Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine ilamlı icra takibi başlatılarak alacakların davalı yanca icra dosyasına ödendiğini, kanunun açık hükümlerine göre mahkeme kararına istinaden yapılan ücret niteliğindeki ödemelerin ödendiği ayın kazancına, eğer hizmet akdinin mevcut olmadığı bir tarihte ödeme yapılmış ise prime esas kazancın tabi olduğu en son ayın kazancına dahil edilerek prime esas kazancın tespit edildiğini,

emsal Yargıtay kararları gereğince müvekkilinin kesinleşen ilam ve icra dosyası ile ödenen ücret niteliğindeki alacakları dikkate alınarak prime esas fark kazancının olduğunun ve miktarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin tam olarak anlaşılamadığını, dava ile tespiti istenen dönem ve ücret tutarının açıkça belirtilmediğini, davacının atıf yaptığı alacak dosyasının davacının 2015 Eylül ayında aylık net 1079,99 TL olarak gösterildiğini, 2015 yılı 2 nci döneminde asgari ücretin 1000 TL olduğunu, davacının bu davada elden ödeme olduğunu iddia ederek 1180 TL ücret olduğunu iddia ettiğini, yapılan yargılama 1180 TL üzerinden işçilik alacaklarına hükmedildiğini, kararın hüküm kısmında ücrete ilişkin bir tespit olmadığını, ücret iddiasının yazılı belge ile ispat edilebileceğini, tanık dinletilmesine muvafakatleri olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kuruma başvuru şartı olduğunu, davacının taleplerinin belli olmadığını, davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, gerçek ücretin ancak resmi belge ve delille ispatlanabileceğini, Kurum kayıtlarının esas olduğunu, iş yerinin kapsam durumunun araştırılmasını mutlaka tanık dinlenecek ise bordro tanıklarının dinlenmesini, fiili çalışmanın ispatının gerektiğini, Kuruma başvuru şartının dava şartı olduğunu, feri müdahil Kurum aleyhine hüküm kurulmamasını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Davadan önce Kuruma başvurunun dava şartı olduğundan davacıya dava konusu taleple ilgili Kuruma başvurması için süre verilmiş, süresinde yapılan başvuru üzerine Kurumca talep kabul edilerek davacı vekilinin talebi doğrultusunda işçilik alacakları dosyasındaki miktarların son ay prim ücretine dahil edildiği, 06.01.2022 tarihi itibariyle işlemin sonuçlandırıldığı belirlendiğinden,

Davanın konusuz kaldığı, ancak 06.01.2022 tarihinden itibaren dava konusuz kaldığından davadan sonra davanın konusuz kaldığı belirlendiğinden dava konusu talepler açısından karar düzenlenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği, davalı Kurumun başvuru üzerine davacının taleplerini kabul ettiği anlaşılmakla, dava açılmadan öncede aynı başvurunun rahatlıkla yapılabileceğinden, hatta dava şartı olduğundan dava açılmasına davalı tarafın sebebiyet vermediği değerlendirilmiş yargılama giderleri ve avukatlık ücretinden davacı tarafın sorumlu olacağı sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle "Konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davacı vekili; Kuruma başvuru zorunluluğu bulunmadığını, dava açılmadan önce 17.05.2021 tarihinde Kuruma başvuru yapıldığını, konusuz kalan davada lehe vekalet ücreti ve yargılama giderlerine karar verilmesi gerekirken davalılar yararına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... davacının dava tarihinden bir gün önce Kuruma müracaat ettiği, Kurumun cevap süresini beklemeden dava açtığı, yargılama sırasında işçilik alacaklarına ilişkin tutarların sigortalının primine esas kazancına yansıtılmasıyla davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla birlikte yapılan müracaata altmış gün içinde Kurumca cevap verilmemesi,

yaklaşık 8 ay sonra Kurum işleminin tamamlanması dikkate alındığında davalıların dava açılmasına sebebiyet verdiği anlaşılmakla davacının yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması ve davacı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır." gerekçesiyle "Davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ...

17. İş Mahkemesi'nin 05.10.2022 tarihli, 2021/138 Esas - 2022/199 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına,

Konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

Davacı tarafından başvurma ve peşin harç olarak yatırılan toplam 118,60 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra ve talebi halinde iadesine,

Karar tarihi itibarıyla alınması gereken 179,90 TL karar ilam harcının davalı ...Tekstil San. ve Tic. A.Ş. den alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

Davalı Kurum harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Davacı tarafından yapılan toplam 696,75 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Davacı vekille temsil edildiğinden AAÜT gereğince 9.200 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, hükmün sadece yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden temyiz edildiğini, Kurumun cevabi yazısı beklenmeden dava açıldığını, Kurumun düzeltmeyi başvuru üzerine yaptığını, belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 77 nci 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,