Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9300 K.2023/10359

Taraflar arasındaki yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davalı idarenin müvekkilin emekliliğe hak kazanması sebebiyle emekli aylığı bağlanması için yaptığı başvuruyu reddederek müvekkilin emekliliği hak kazanmadığına karar verdiğini, davalının emekli olamama gerekçesinin ise “09.12.2020 tarihinde doğum tarihi 21.12.1973 olarak tashih edilmişse de emeklilik yaşı hesabında 06.08.1991 tarihli işe girişteki 21.12.1975 doğum tarihinin esas alınacağı” olduğunu, verilen kararın yaş tashihi ile ilgili olmayıp, kayıt tashihi ile ilgili olduğunu, müvekkilin sigortalılık başlangıç tarihindeki doğum tarihi 21.12.1973 olduğunu buna göre emekliliğe hak kazandığının kabulünün gerektiğini,

davacının yaş tahsisinin nüfus memurunun hatası sebebiyle gerçekleştirildiğini, davacının 06.08.1991 yılında sigortalı olarak çalışmaya başladığında SGK kayıtlarına göre doğum tarihi 21.12.1973 olduğunu, evlenirken de doğum tarihinin aynı olduğunu, davacının evliliği sona erdiğinde kütük nakli değişimi sırasında doğum tarihi 21.12.1975 olduğunu, müvekkilin kardeşi ile arasında 5 ay olması hayatın olağan akışına aykırı olduğundan doğum tarihinin 1975 olmasının mümkün olmadığını bu sebeplerle davacının emekliliğinin başlatılmaması hakkında verilen kararın iptalini,

müvekkilin yaş şartını sağladığı andan itibaren emekli sayılmasının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacı tarafın emeklilik aylığına hak kazandığının ve Kurum tarafından emekliliğinin başlatılmaması hakkında verilen işlemin iptaline karar verilmesi istemi ile açılan davanın haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, kanunun öngördüğü emekliliğe ilişkin yaş şartlarını taşıdığına yönelik davacı iddialarının yersiz olduğunu, yasa ve mevzuatlara aykırı bir işlem tesis edilmediğini bu sebeplerle davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " iş kazası ve meslek hastalığı durumunda hak sahiplerine bağlanacak gelir hesaplanırken iş kazası veya meslek hastalığının rapor ile ilk defa tespit edildiği tarihte nüfus kütüğünde kayıtlı doğum tarihlerinin esas alınacağı hususunun 5510 sayılı Kanun'un 57 nci maddesinde düzenlendiği, sigortalıların yasaya bağlı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten sonraki yaş düzeltmelerinin dikkate alınamayacağına ilişkin amir hüküm bulunduğu, bu hususunda 506 sayılı Kanun'un 102 nci maddesi ile düzenlendiği,

somut olayda davacının 06.08.1991 tarihinde ilk kez sigortalılık niteliğini kazandığı, yaş tashihinin ise 18.11.2020 tarihinde olması karşısında ilk tescil tarihinden sonra yapılan bu yaş tashihinin sigorta işlemlerinde dikkate alınamayacağı yönündeki yerleşik yargıtay içtihatlarının gözetildiği" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, tahsis işleminin "sigortalıların iradesi dışında nüfus idaresince yapılan maddi hataların giderilmesi amacını taşıması nedeniyle" yapıldığını, davacının sigortalı olarak çalışmaya başladığında SGK kayıtlarına göre doğum tarihinin 21.12.1973 olduğunu, evlenirken de doğum tarihinin aynı olduğu halde davacının evliliği sona erdiğinde kütük nakli değişimi sırasında nüfus memuru hatasıyla doğum tarihinin 21.12.1975 yazıldığını, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "Dava, Kurum işleminin iptali ile mahkemece düzeltilen doğum tarihinin sigortalılık ve tahsis işlemlerinde esas alınması suretiyle yaşlılık aylığına hak kazanıldığının tespiti istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, yaş düzeltmeye ilişkin yargı kararının yaşlılık aylığı tahsis işlemlerinde dikkate alınıp alınmayacağı noktasında toplanmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 120/2 nci maddesi, (Bağ-Kur Kanunu'nun 66 ncı maddesi ) bazı kötü uygulamaları önlemek amacı ile özel bir düzenleme getirmiş ve belli sigorta kollarında, hangi doğum tarihinin esas alınacağını açıkça belirlemiştir.

Gerçekten anılan yasanın 120/2 nci maddesi (66 ncı maddesi ) çok açık olarak “malullük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin yaş ile ilgili hükümlerin uygulanmasında “sigortalıların ilk defa çalışmaya başladığı tarihte nüfus kütüğünde kayıtlı bulunan doğum tarihleri .... esas tutulur” hükmünü içermektedir.

Hiç bir yoruma yer vermeyecek şekilde yapılan bu düzenleme karşısında sigortaya ilk tescil tarihinden sonra yapılan yaş tashihinin yaşlılık aylığı bağlanmasında nazara alınamayacağı açıktır. Nitekim Bağ-Kur Kanun'nun 66 ncı maddesi Sosyal Sigortalar Kanunu'nun120/2 nci maddesi ve Emekli Sandığı Kanunu'nda da anılan maddeye paralel hükümler getirilmiştir. Hukuk Genel Kurulu'nun 09.10.2002 gün ve 2002/21-761 Esas sayılı kararı da bu yöndedir.

Bu özel düzenleme dışındaki kesinleşmiş bir yargı kararının uygulamalarda geçerliliğini koruyacağı tartışmasızdır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 06.08.1991 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığının bulunduğu, ... Anadolu 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/69 E- 249 K sayılı ilamı ile ( davacının doğduğu tarihte anne- babası evli olmadığından doğum tarihini 21.12.1975 olarak kaydettirdiklerinden bahisle açılan davada) 21.12.1975 olan doğum tarihinin 21.12.1973 olarak düzeltilmesine karar verildiği, kararın 09.12.2020 tarihinde kesinleştiği, davacının 30.12.2021 tarihli tahsis talebinin Kurum tarafından 13.01.2022 tarihli yazı ile reddedildiği anlaşılmaktadır.

Davacı kadın sigortalının 23.05.2002 tarihinde 9 yıl 10 ay 17 gün sigortalılık süresi bulunduğundan yaşlılık aylığı talebi ile ilgili olarak 506 sayılı Kanun'un geçici 81 inci maddesinin (B) fıkrası (ı) bendine göre talep tarihinde 20 yıl sigortalılık süresinin bulunması, 48 yaşını tamamlaması ve en az 5525 gün prim ödemesinin bulunması gerekmektedir. Tahsis talep tarihinde 46 yaşında olduğundan Kurum tarafından talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacının 06.08.1991 tarihinde sigortalılığının başladığı, doğum tarihinin 09.12.2020 kesinleşme tarihli yaş tashihi kararı ile 21.12.1973 olarak düzeltilmesine karar verildiği, yaş tashihi kararının sigorta başlangıcından sonra verilip kesinleştiği anlaşılmaktadır. Mahkeme kararlarının kesinleşme tarihinden itibaren hüküm ve sonuçlarını doğuracağı tartışmasızdır. Bu durumda yukarıda belirlenen esaslar gözetildiğinde ilk tescil tarihinden sonra yapılan yaş tashihinin sigorta işlemlerinde dikkate alınmayacağı ve davacının tahsis talep tarihi olan 30.12.2021 tarihi itibariyle 48 yaş şartını tamamlamadığı, Kurum işlemiyle mahkeme kararının yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan açıklamalar ışığında; mahkemece yapılan değerlendirmenin ve davanın reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla"; davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 30.12.2021 tarihli tahsis talebine istinaden yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanamadığına ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 120/2 ve geçici 81 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR