Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9383 K.2023/10133

Taraflar arasında görülen Kurum işleminin iptali ile kesilen maluliyet aylığının yeniden bağlanması ve borçlu olmadığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 2011 yılında malulen emekli olduğunu, 10.03.2012 tarihinde kurumdan emekli maaşı almaya başladığını, ancak 22.10.2012 - 22.11.2012 tarihleri arasında davalı şirket nezdinde işe girdiği gerekçesiyle malullük maaşının kesilerek tarafına yersiz ödeme çıkarıldığını, oysaki davacının davalı şirkette hizmet akdine dayalı olarak eylemli ve gerçek bir biçimde çalışmadığını ileri sürerek, davacının 22.10.2012 - 22.11.2012 tarihleri arasında davalı şirket işyerinde fiili olarak çalışmadığının tespitine, kesilen maluliyet aylığının yeniden bağlanmasına ve Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu davada Kurumun fer'i müdahil Kurum olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Doğalgaz Isı Sistem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı işverene ait işyerinde çalıştığına dair ücret bordrolarının dosyaya sunulduğunu, SGK’ya verilen işten ayrılış bildirgesinin de davalı şirket tarafından verildiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 14.01.2016 tarihli ve 2014/970-2016/26 E.K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 11.12.2017 günlü ve 2016/8316 - 2017/10323 E.K. sayılı ilamı ile somut olayda, mahkemece davacının davalı işyerinden bildirilen hizmetinin fiili bir çalışmaya dayanıp dayanmadığı yeterince araştırılmadığı, bordro tanıkları, her ne kadar davacıyı tanımadıklarını ifade etmişse de davalı işyerinde çalışmadıklarını da beyan ettiklerinden, eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmiş olmasının hatalı olduğu,

yapılacak işin, davalı Kurumdan davacının maluliyet aylığı şahsi sicil dosyasını, davalı Kurum işlemlerini getirtmek, davacının hangi tarihten itibaren maluliyet aylığı aldığını, davalı Kurumun aylığı hangi tarihten itibaren kestiğini ve yeniden tahsis edip etmediğini belirlemek, davalı işyerinin dönem bordrolarını istemek, dönem bordrolarında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, nihayetinde davacının davalı işyerinde fiilen çalışmadığının tespit edilmesi durumunda şimdiki gibi karar vermek;

davacının davalı işyerinden bildirilen hizmetinin gerçek bir çalışmaya dayandığı anlaşıldığı takdirde, öncelikle davacının davalı Kuruma müracaat etmesi için süre vermek, Kurum işleminin sonucu beklenerek çalışmanın sona erdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren aylığın yeniden bağlanıp bağlanmadığını sormak, buna göre davanın konusuz kalıp kalmayacağını değerlendirmek, davalı Kurumun Yönetmelik uyarınca işlem yapmaması durumunda; fiili çalışmanın bulunması halinde aynı zamanda maluliyet aylığı alınamayacağı göz önünde bulundurularak karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek, hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 04.05.2023 tarihli ve 2018/65 - 2023/240 E.K. sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ile davacıya ait SGK sicil dosyası ve işyeri sicil dosyası celp edilmiş, davalı şirketin ticaret sicil kayıtları getirtilmiş, bordro tanıkları dinlenmiş olup,

davalı Kurum tarafından davacının maluliyet oranının daha önce SGK YSK tarafından verilen %80 oranındaki maluliyet oranının gördüğü tedaviler ile %60'ın altına düştüğüne dair SGK Yüksek Sağlık Kurulundan rapor alınmadan sırf davacının malulen emekli maaşı almasına rağmen yeniden sigortalı olarak çalışmaya başladığı gerekçesiyle malullük aylığının kesilmesi işleminin hem 506 sayılı Kanun hükümlerine hem 5510 sayılı Kanun hükümlerine uygunluk arz etmediği,

malullük aylığının günün ekonomik şartlarına göre malul olan hem kendi sağlık giderleri hem ailesinin giderlerinin karşılama yönünde yetersiz kalması nedeniyle %80 malullük raporu olmasına rağmen sırf ekonomik ve ailevi nedenlerle 1 ay çalışmak zorunda olup maluliyeti nedeniyle çalışmaya devam edemeyen bir kişinin sırf 1 ay çalıştı diye kendisine bağlanan malullük aylığının kurum tarafından kesilmesi işleminin yasal prosedüre uygun olmadığı,

davacı adına dosyada mevcut %80 oranında iş ve çalışma gücünü kaybettiğine ilişkin maluliyet raporu kapsamı ile maluliyet raporu verilmesine sebep rahatsızlığa göre davacının %80 maluliyet oranın değiştiğine ve maluliyet oranın %60 ın altına indiğine ilişkin SGK Yüksek Sağlık Kurulundan rapor alınmadan ve dinlenen bordro tanıkları beyanı kapsamına göre, 1- davanın kabulü ile;

davacı adına dosyada mevcut %80 oranında iş ve çalışma gücünü kaybettiğine ilişkin maluliyet raporu kapsamı ile maluliyet raporu verilmesine sebep rahatsızlığa göre davacının %80 maluliyet oranın değiştiğine ve maluliyet oranın %60ın altına indiğine ilişkin SGK Yüksek Sağlık Kurulundan rapor alınmadan davacının davalı ... Doğalgaz Isı Sistemleri inş. San. ve Tic. Ltd. Ştinde 22.10.2012-22.11.2012 tarihleri arasında fiilen çalışmadığının tespitine,

2-Davacının ... Doğalgaz Isı Sistemleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şirketi'nde 22.10.2012-22.11.2012 tarihleri arasında fiilen çalışmadığının tespitine ilişkin hüküm nedeni ile davacının kesilen maluliyet aylığının yeniden kesildiği tarihten itibaren bağlanmasına ve ödenmesine,

3-Davalı Kurum tarafından yersiz ödeme gerekçesi ile davacıdan istenen malülen emeklilik tarihinden itibaren malülen emeklilik işleminin durdurulduğu tarihe kadar olan dönem malülen emekli maaşlarını kuruma iadesine ilişkin kurum işleminin iptaline, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili; Mahkemece yeterli araştırma yapılmadan eksik inceleme ile hüküm tesis edildiğini, davacının %80 oranındaki maluliyetinin %60'ın altına düşmüş olamayacağı yönündeki tespitlerin izaha muhtaç olduğunu, maluliyet oranlarına yönelik bir çelişkinin söz konusu olması halinde Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesinden rapor alınması ve hatta bu rapor ile daha önce sağlık kuruluşlarından alınan raporlar arasında çelişki olması halinde, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için Adli Tıp Genel Kurulundan rapor alınması gerektiğini belirterek, usul ve Kanun'a aykırı verilen kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı ... Doğalgaz Isı Sistem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili; gerekçeli karar ile hükmün sonuç kısmının çelişkili olduğunu, davacının davalı nezdinde çalışmadığı kesin ve şüpheden uzak deliller ile sabit değilken, davanın kabulünün hakkaniyete aykırı olduğunu, Mahkemece eksik ve yetersiz inceleme ile hüküm kurulduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, maluliyet aylığını kesen kurum işleminin iptali ile davacının davalı şirket nezdinde 22.10.2012 - 22.11.2012 tarihleri arasında çalışmadığının tespitine, kesilen aylığın yeniden bağlanmasına ve borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... Doğalgaz Isı Sistem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. vekili ve davalı SGK vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,