Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9460 K.2023/12691

Taraflar arasındaki Kurum işlemlerinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Kararın davalı ... Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine; dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle.

6111 sayılı Kanun ile 4447 sayılı Kanun'un geçici 10 uncu maddesi ve Sosyal Sigortalar Yönetmeliğinin 103/4.f maddesine istinaden 2.46460101 105779404220-97 sicil no.lu işyeri için 2011 yılından itibaren faydalanması gereken ve hatalı bir şekilde 5510 sayılı Kanun’un 81/ı maddesi kapsamında faydalandığı prim teşviklerinden geriye dönük olarak faydalanmaya ilişkin 20.06.2017 tarihli talebinin Kurumca kabul edilmemesi üzerine Konya 3.İş Mahkemesinde Kurum işleminin iptaline yönelik dava açtıklarını ve davanın kabul edildiğini,

Kurumca istinaf incelemesi aşamasında 7013 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiğini ve anılan Kanun’un 70 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanun eklenen Ek 17 nci madde gereğince görülmekte olan davalarda ayrıca bir başvuru şartı aranmaksızın dava öncesi idari başvuru tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte hesaplanacak tutarın üçüncü fıkra hükümlerine göre mahsup veya iade edilir …mahkemelerce davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilir hükmü gereğince mahkemece “dava konusuz kaldığından karar vermeye yer olmadığına” karar verildiğini kararın kesinleştiğini davalı Kuruma 25.05.2018 tarihinde

elektronik ortamda dilekçe verilerek geriye yönelik sigorta primi teşvik değişikliği sonucunda emanet hesaba aktarılan fark primin yasal faizi ile birlikte iade edilmesi sürecinin tamamlandığını ancak Ek 17 nci maddede geçen 3 yıllık süre dolmasına ve bu hususta davalı Kuruma 20.06.2017 tarihinde başvurulmasına rağmen herhangi bir cevap verilmediğini belirterek,

davacı şirketin 09.12.2021 tarihli başvurusuna istinaden, zımni olarak yapılan reddin hukuka aykırı olduğu ve müvekkil şirketin 7103 sayılı Kanun doğrultusunda 6111 sayılı Kanun ile 4447 sayılı Kanun’a eklenmiş geçici 10 uncu maddesindeki sigorta prim teşvikinden ve yasal faizinden ilgili aylara ilişkin 09.12.2021 tarihli başvurusunun hukuka uygun olduğu gerekçesi ile Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekilince cevap dilekçesinde özetle; davacının isteminin mümkün olmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini belirterek, davanın reddi talep edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, davalı Kuruma gönderdiği 28.01.2020 tarihli dilekçe de iade teşvik tutarının 2019/12. ay ve sonraki aylara ait cari dönem prim borçlarından mahsup edilmesini talep ettiği, davalı Kurum tarafından muhtelif dönemler için tahakkuk ettirilen tutarların yine davacının muhtelif borçlarına dosya içerisinde bulunan belgeler uyarınca mahsup edildiği tespit edilmiş, eldeki davaya konu edilen davacı şirketin 2011/10,11,12, 2012/1-12, 2014/12,

2015/1-2-3-4 ve 12 ile 2016/1-9 dönemine ilişkin 6111 sayılı Kanun'la getirilen genç ve kadın istihdamı prim teşkili olarak davalı Kurumca davacı şirket lehine toplam 104.492,38 TL tahakkuk ettirilerek anılan tutarların 01.06.2019-01.01.2021 ve 01.02.2022 tarihli şirket borçlarına mahsup edildiği,

tahakkuk ettirilen prim alacağı için 01.06.2018 tarihinden mahsubun yapıldığı 01.06.2019-01.01.2021 ve 01.02.2022 tarihlerine kadar ayrı ayrı yasal faiz hesaplandığı ve bu şekilde dönem borcuna mahsup edildiği ve bu durumun 28.04.2022 tarihli yazı ile davacı şirket vekiline bildirildiği anlaşılmakla konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

İstinaf başvurusunda bulunan davalı ... Başkanlığı vekili, usul ve yasaya aykırı İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine dair karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların iddia ve savunmalarına, dosya kapsamına, hükmün dayandığı deliller ve kanuni gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde isabetsizlik görülmemesine göre HMK 355 inci maddesi kapsamında kamu düzenine de aykırı bir husus bulunmayan mahkeme hükmüne karşı davalı tarafından yapılan istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyizinde davacı hakkında Kurumca yapılan işlemlerin yasalara uygun ve yerinde olduğunu verilen vekalet ücretinin da hukuka aykırı olup, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı hakkında yapılan Kurum işleminin yerinde olup olmadığı ile Kurumun sonradan yaptığı iade işleminin yerindeliğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 331 inci maddeleri ve 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle Kurumun temyiz nedenleri ve temyiz edenin sıfatına göre, usul ve Kanun'a uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,