Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9463 K.2025/562

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... Dağ. Paz. ve Tic. Ltd. Şti. ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalılara ait iş yerinde 01.11.2007-01.01.2015 tarihleri arasında davalı asıl işveren ... Pazarlama A.Ş.’ye bağlı iş gören alt işveren ... ... Paz. Ltd.

Şti. nezdinde çalıştığı halde işe giriş bildirgesinin 02.03.2009 tarihinde verildiğini, çalışması devam ettiği halde 28.12.2010 tarihinde alt işverene ait iş yerinden çıkışı yapılıp 17.02.2011 tarihinden itibaren aynı asıl işverene bağlı Martaş Şirketinden işe giriş bildirgesinin verildiği, 2015 Ocak ayı sonunda ise Martaş Şirketi üzerinden çıkış bildirgesi verilerek ... Paz. Ltd.

Şti. üzerinden işe giriş bildirgesi verildiğini ileri sürerek, davacının davalı iş yerinde işe girişinin 2007 yılı Kasım ayı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiş, bozma kararı sonrası beyan dileçesinde; taleplerinin 01.11.2007–01.03.2009 tarihleri arasına ilişkin olduğunu, bildirim yapılan dönemlere ilişkin hizmet tespiti istemlerinin olmadığını açıklamıştır.

II.CEVAP

1.Davalı ... Paz. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet ve zamanaşımı itirazında bulunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı ... ... Paz. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 02.03.2009 tarihinde asgari ücret ile şirkette çalışmaya başladığını, ... Pazarlama A.Ş. ile aralarında asıl-alt işveren ilişkisinin bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 3.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; 5 yıllık hak düşürücü sürenin gerçekleştiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... Paz. A.Ş., ... Dağ. Paz. Ltd. Şti. ve fer'i müdahil SGK vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 07.03.2019 tarih ve 2018/70 E.-2019/395 K. sayılı kararı ile davalı ... Paz. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulü ile davacının davalı ... ... Ltd. Şti.'ye ait 1008511 sicil sayılı iş yerinde 01.11.2007-01.03.2009 tarihleri arasında 481 gün, asgari ücretle hizmet akdi ile sigortalı olarak çalıştığının tespitine, davalı ... Paz. A.Ş. hakkında açılan davanın husumet yokluğundan usûlden reddine karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalılardan ... Dağ. Paz. Ltd. Şti. ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. (Kapatılan) 21. Hukuk Dairenin kararı ile ...somut olayda, davalı ...Ş.’nin ürettiği araç, gereçlerin Kahramanmaraş bölgesinde pazarlama ve servis hizmetinin davalı ... ... Pazarlama Tic. Ltd. Şti. tarafından yerine getirildiği, her ne kadar davalılar arasında 01.05.2006 tarihli Bayilik Sözleşmesi bulunmakta ise de; servis fişi, maaş bordro ve ödeme belgelerinde ... Pazarlama A.Ş.’ye ait antetin yer aldığı tanık beyanlarına göre de hangi işçinin sigortalı çalışacağının ...

Pazarlama A.Ş tarafından verilen talimata göre belirlendiğinin anlaşılmasına göre davalılar arasında asıl – alt işveren ilişkisi bulunduğu anlaşılmakla, karar verilen dönem yönünden davalı ...Ş.'de sorumlu tutulacak şekilde hüküm kurulması gerekirken bu davalı yönünden ret kararı verilmesinin hatalı olduğu, öte yandan hizmet tespiti kabul kararının dinlenen tanık beyanları doğrultusunda verildiği ve beyanda bulunan tanıkların çalışmanın kabul edildiği tarihler arasındaki dönem yönünden açıklamalarının çalışma olgusunu hiçbir tereddüte ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde yeterli olmadığı,

çalışmanın kesintisiz ve sürekli olup olmadığının anlaşılamadığı, davacının çalışmasına ilişkin servis fişi, satış makbuzu, servis görevlendirme belgelerinin, komşu iş yeri tanıklarının dinlenilmesine yönelik herhangi bir araştırma yapılmadığı anlaşılmakla, yapılacak işin, davacının, davalılar nezdinde çalışması nedeniyle davalılar nezdinde bulunan servis fişleri, satış makbuzları, servis görevlendirme belgeleri ile davacının çalışmasını tevsik edici mahiyette her türlü imzalı yazılı belgenin dosya kapsamına dahil edilmesinin sağlanması,

Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle davalı iş yerine komşu işyerlerini tespit edip bu işyerlerinin uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanları, yoksa iş yeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı, davacının dava harici Martaş Şirketinden kuruma bildirilen çalışmasının da fiilen alt işveren ... ... Pazarlama Ltd.

Şti. nezdinde yürütülüp yürütülmediği noktasında yöntemince beyanlarını almak, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra davacının çalışmasının sürekli çalışma olduğu anlaşılırsa sonucuna göre karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek, hüküm bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.11.2021 tarih ve 2020/702 E.-2021/881 K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma kararına uyularak yapılan yargılama ile kolluk tarafından tespit edilen komşu iş yeri tanığı ...'ın beyanı, davacının yapmış olduğu 19.07.2008 tarihli ... mal teslim sözleşmesi, 2008-Şubat tarihli ödül alanlara ilişkin listede davacının bulunması, yine kolluk tarafından tespit edilen ... ve ...'ın davacının 2007 yılının sonlarında Kasım ayında çalışmaya başladığına dair ifadeleri dikkate alındığında, İlk Derece Mahkemesi tarafından hizmet tespitine ilişkin verilen kararın yerinde olduğu anlaşıldığından, ...

Paz. A.Ş. ve ... Dağ. Paz. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurularının reddi ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulü ile davacının davalı ... ... Ltd. Şti.'ye ait 1008511 sicil sayılı iş yerinde 01.11.2007-01.03.2009 tarihleri arasında 481 gün, asgari ücretle hizmet akdi ile sigortalı olarak çalıştığının tespitine, davalılar asıl işveren ... Paz. A.Ş. ve alt işveren ... Dağ. Paz. Tic. Ltd.

Şti.’nin Sosyal Güvenlik Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Dağ. Paz. Ltd. Şti. ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... Dağ. Paz. Ltd. Şti. Vekilinin Temyiz Sebepleri

Davalı ... Dağ. Paz. Ltd. Şti. vekili, dosya kapsamındaki delillere göre çalışma olgusunun ispatlanamadığını, bilirkişi raporundaki tespitleri hatalı değerlendirmeye dayalı olduğunu, ... Dağ. Paz. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Paz. A.Ş. arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunmadığını belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın bozulmasını istemiştir.

2.Fer'i Müdahil SGK Başkanlığı Vekilinin Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, davacının hizmet akdi ile çalıştığının ispatlanamadığını, Kurum kayıtlarının aksinin aynı mahiyette delillerle ispat edilmesi gerekirken bu hususun nazara alınmadığını, ayrıca bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu belirterek kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri.

3.Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Davalı ... Dağ. Paz. Ltd. Şti. ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekillerinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,