Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9557 K.2024/9328

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davalı ...yönünden davanın reddine, diğer davalı yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ... İnş. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... İnş. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmek ve de duruşma talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin ve işin duruşmaya tabi olduğu anlaşıldığından duruşma talebinin kabulüne karar verildikten sonra duruşma için 23.05.2023 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir.

Duruşma günü murafaalı temyiz eden davalı ... İnş. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına gelen olmadı. Davacı adına Av. ... geldi. Diğer davalı adına gelen olmadı. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verilmişti.

Dosyanın tekrar Dairemize gönderilmesinden sonra Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle iş kazası nedeniyle müvekkilinin sürekli iş göremezliğe uğrayacak şekilde yaralandığı, kazanın meydana gelişinde davalıların kusurlu olduklarından bahisle geçici iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat olarak 200,00 TL maddi, sürekli iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat olarak 500,00 TL maddi, bakıcı gideri, paramedikal masraflar, tedavi için yol gideri olmak üzere toplam 300,00 TL maddi tazminat ile 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ettikten sonra aşamalarda geçici iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat istemini 6.598,48 TL’ye, sürekli iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat istemini ise 186.814,00 TL’ye arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşladır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle davacı sigortalının iş kazası nedeniyle %19,20 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı, kazanın oluşumunda davalı Belediyenin kusuru bulunmadığı, davacının %30, davalı şirketin %70 oranında kusurlu oldukları kabulünden hareketle davalı Belediye yönünden davanın reddine, diğer davalı şirket yönünden geçici ve sürekli iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat istemlerinin kabulüne, bakıcı gideri, yol ücreti ve tedavi ücreti taleplerinin reddine, davacı lehine 50.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde, usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle, hesaplamaya esas alınan ücret ve sürekli iş göremezlik oranının hatalı belirlendiğini, hesaplanan maddi tazminattan peşin sermaye değerinin düşülmediğini, davacı işçi için iyileşme dönemi zararı olarak 6.598,48 TL belirlenmiş ise de davacıya iyileşme döneminde 2.000,00 TL maddi desteğin yanında, tanık ...'in ifadelerinden anlaşılacağı üzere davacının borçlu olduğu icra dosyalarının da gerekli ödemeler yapılarak kapatıldığını, ayrıca bu dönemde SGK tarafından da ödeme yapıldığını, geçici iş göremezlik dönem zararına yönelik talebin reddine karar verilmesi gerektiğini,

hüküm altına alınan manevi tazminat tutarının fazla olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesince manevi tazminat yönünden miktar itibariyle kesin karar verilmesinin hatalı olduğunu, istinaf merci tarafından istinaf dilekçelerinde yer alan istinaf gerekçelerinden hiçbirinin dikkate alınmadığını, dosyanın işe iade dosyası ile karıştırılarak kendilerine 07.11.2022 tarihinde öncelikle 26.10.2022 karar tarihli istinaf kararının gönderildiğini, işbu kararın hatalı olduğunu, dosyanın iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat dosyası olduğunu iletmeleri neticesinde 07.11.2022 tarihli düzeltmenin yapıldığını,

bu durumun istinaf merci tarafından dosyanın kapağının dahi açılmadan, gerekli değerlendirme yapılmaksızın karar verildiğinin göstergesi olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe

a.Davalı Şirket Vekilinin Davacının Manevi Tazminat İstemi Hakkında Kurulan Hükme Yönelik Temyiz İtirazları Açısından

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre davacı vekilinin maddi tazminat taleplerinin yanında 100.000,00 TL de manevi tazminat talebinde bulunduğu, İlk Derece Mahkemesi'nce davalı şirket tarafından bir kısım maddi tazminat dışında 50.000,00 TL de manevi tazminatın davacıya ödenmesine karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesi'nin 26.10.2022 tarihli kararı ile istinaf yoluna başvuran davalı şirket vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verildiği gözetildiğinde, kısmen kabulüne karar verilen manevi tazminat miktarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davalı şirket vekilinin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir.

b.Davalı Şirket Vekilinin Diğer Temyiz İtirazları Yönünden

Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı şirket vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından, davalı tarafın davacının asgari ücretle çalıştığını ileri sürmesine karşın davacı tarafın davacının günlük net 120,00 TL yevmiye ile çalıştığının iddia edildiği, davacının Kuruma bildirilen ücretinin asgari ücret olduğu, mahkemece TÜİK, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı veya meslek odasından ücret araştırması yapılmadığı, davacının ahşap ustası olduğu, hesaplamaya esas teşkil eden ücretin davacı ve davalı şirketin ortak tanığı ...’ın beyanına göre belirlendiği, adı geçen tanığın 18.12.2018 tarihli dördüncü celsede alınan beyanında özetle davacının ahşap ustası olduğunu, onun ne kadar maaş aldığını bilmediğini, kendisinin ...

TL yevmiye ile çalıştığını, davacının da yevmiye ile çalıştığını beyan ettiği, diğer davalı tanıklarının ise davacının ahşap ustası olduğunu doğrulamakla birlikte davacının asgari ücretle çalıştığını beyan ettikleri, İlk Derece Mahkemesince bir adet hesap raporu alınıp bu rapora itibar edildiği, 06.05.2022 bu hesap raporunda ortak tanık ...’in beyanına göre davacının da kaza tarihi itibariyle günlük net 110,00 TL ücretle çalıştığı kabulünden hareketle dönem asgari ücretine oranlamak suretiyle 2,42846 katı ücret üzerinden hesaplama yapıldığı,

Kurum'un ilk olarak 01.02.2017 tarihinde geçerli olan 22.12.2017 onay tarihli ilk peşin sermaye değerinin 47.713,12 TL olduğunu bildirdiği, yine Kurum'un 24.02.2022 tarihli yazısında ise davacı kazalıya 01.03.2021 tarihinden itibaren 2/8151341 sayılı dosyadan yaşlılık aylığı bağlanması nedeniyle 5510 sayılı yasanın 54. Maddesinin tatbik edildiğini, iş kazası sürekli iş göremezlik gelirinin 01.03.2021 tarihinden itibaren yarıya indirildiğini, ilgiliye 01.02.2017-01.03.2021 tarihleri arasında fiili ödeme olarak 15.726,99 TL gelir ödendiğini,

01.03.2021 tarihinde geçerli olan 20.03.2018 onay tarihli ilk peşin sermaye değerinin ise 39.111.92 TL olduğunu bildirildiği, anılan hesap raporunda belirlenen maddi zarar tutarından sadece bu 39.111,92 TL’lik ilk peşin sermaye değerinin davalı kusuruna isabet eden %70’inin mahsup edildiği anlaşılmaktadır.

Zararlandırıcı sigorta olayına maruz kalan sigortalının veya ölümü halinde yakınlarının maddi zararının hesabında, gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Gerçek ücretin ise işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarından saptanacağı, işçinin imzasının bulunmadığı işyeri ve sigorta kayıtlarının nazara alınamayacağı, işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarının bulunmaması durumunda işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret gözönünde tutularak belirlenmesi gerektiği, Dairemizin giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Öte yandan sigortalıya bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri, sigortalının yaşı, gelirin kesilme olasılığı ve iskonto oranı gözetilerek belirlenen tutarı ifade etmektedir. 5510 sayılı Kanun'un 54. maddesi ise, "malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından hak kazanılan aylık ve gelirler birleşirse, sigortalıya veya hak sahibine bu aylık ve gelirlerden yüksek olanın tümü, eksik olanın da yarısı bağlanır. Bu aylık ve gelirler eşitse, iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından bağlanan gelirin tümü, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından bağlanan aylığın da yarısı verilir." düzenlemesini içermektedir.

Somut olayda, davacı sigortalının maddi zararının belirlenmesi aşamasında ücretin yukarıda açıklanan şekilde belirlenmemiş olması hatalı olduğu gibi meydana gelen iş kazası sonucu kazalı sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri, 01.03.2021 tarihinden itibaren ise yaşlılık aylığı bağlandığı, bu nedenle iş göremezlik gelirinin yarıya düşürüldüğü anlaşıldığına göre yarıya düşürülen gelirin ilk peşin sermaye değeri ve fiili ödemeler yöntemince tenzil edilmeksizin sonuca gidilmiş olması yerinde görülmemiştir.

Mahkemece yapılacak iş, Kurum’dan davacı sigortalıya "gelirin başladığı tarih itibariyle" 5510 sayılı Kanun'un 54. maddesi uyarınca indirilmiş hali üzerinden hesaplanan gelirin ilk peşin sermaye değerini, indirme tarihine kadar yapılan fark fiili ödeme miktarlarını sormak, davacı sigortalının yaşı, işi, mesleki kıdemi ve işyerindeki kıdemi belirtilmek suretiyle meslek odalarından, Çevre ve Şehircilik Bakanlığından ve TÜİK’den sigortalının bilinen dönemde alabileceği ücretleri araştırmak, elde edilecek sonuçları dosyadaki diğer verilerle birlikte değerlendirip sigortalının gerçek ücretini tereddütsüz olarak belirlemek,

yeni bir hesap raporu alınması yoluna gidilmesi durumunda bilinen/iskontosuz, bilinmeyen/iskontolu dönem başlangıç ve bitiş tarihlerini 06.05.2022 tarihli bilirkişi hesap raporundaki verilere göre belirlenmesi gerektiğini dikkate almak, hesaplanacak maddi zarar tutarından tenzil edilmesi gereken ilk peşin sermaye değerini gelirin başladığı tarih itibariyle 5510 sayılı Kanun'un 54. maddesi uyarınca indirilmiş hâli üzerinden hesaplanan ilk peşin sermaye değerli gelir miktarına, indirme tarihine kadar yapılan fiili ödeme miktarının yarısı da eklenmesi suretiyle elde edilecek miktar ile gerçek zarar karşılaştırılması yapılarak,

düşük olan tutarın kusur karşılığı olan miktarı olduğunu gözeterek belirlemek ve davacı tarafın Mahkeme kararını temyiz etmediği dikkate alındığında davalı şirket lehine oluşan usuli kazanılmış hakları da gözeterek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Bu maddi ve hukuki esaslar göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı şirket vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1.Davalı şirket vekilinin davacının manevi tazminat istemi hakkında kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,