Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9570 K.2023/9462

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne, karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; kurumları sigortalılarından 13818227 sigorta sicil numaralı ...' ın 31.08.1999 tarihinde meydana gelen trafik iş kazası sonucu vefat ettiğini, kaza nedeniyle sigortalının hak sahiplerine 28.343,37 TL tutarında peşin değerli gelir bağlandığını, 60,00 TL cenaze yardımı yapıldığını ve toplam 28.403,37 TL kurum zararı oluştuğunu, meydana gelen kaza ile ilgili olarak Pazarcık Asliye Ceza Mahkemesinin 1999/184 Esasına kayden açılan kamu davası sonucu verilen 22.05.2003 tarih ve 2003/77 sayılı karara esas alınan Adli Tıp Kurumunun 27.06.2002 tarihli kusur raporunda ...'ın 5/8,

müteveffa ... ...' un ise 3/8 oranında kusurlu olduklarının tespit edildiğini, sanık ...'ın cezalandırılmasına karar verildiğini, mezkur hükmün temyizi üzerine kararın bozulduğunu ve Pazarcık Asliye Ceza Mahkemesinin 2005/249 Esasında tekrar ele alındığını ve mahkemece 18.10.2005 tarihinde görevsizlik kararı verildiğini, davalı ... tarafından kullanılan 02 EA 595 plakalı aracın kaza tarihi itibariyle 101328-3 poliçe numarası ile Akdeniz Sigorta A.Ş' ye zorunlu mali sigortası ile sigortalandığının kaza tespit tutanağından anlaşıldığını,

Kadıköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2002/396 Esas sayılı dosyası ile 07.02.2003 tarihi itibariyle Akdeniz Sigorta A.Ş'nin iflasına karar verildiğini, 2918 sayılı KTK' nın 108 inci maddesinin c fıkrasında" zorunlu mali sorumluluk sigortasını yapan sigortacının iflası halinde sigortacının ödemekle yükümlü olduğu maddi ve bedensel zararlar için Türkiye Sigorta ve ...Şirketleri Birliği Karayolu Trafik Sigortası Hesabına" başvurulabileceğinin belirtildiğini, meydana gelen kurum zararından davalı ...şirketleri birliğinin poliçe limiti ile ve bu limite dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizinden sorumluğu olduğunu,

trafik kazasına sebebiyet veren müteveffa ... ... tarafından kullanılan 44 FE 553 plakalı aracın kaza tarihi itibariyle...Sigorta A.Ş' ye zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalandığını, meydana gelen kurum zararından davalı...Sigorta A.Ş' nin poliçe limiti ile ve bu limite dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizinden sorumluğu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 5.794,76 TL kurum zararının gelir bağlama, onay ve ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili 19.09.2011 havale tarihli cevap dilekçesi ile; davacı tarafça aynı sebeplerden dolayı Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 2008/180 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, bu davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, kararın kesinleşmediğini ve derdestlik itirazında bulunduklarını, istenen alacağın zamanaşımına uğradığını belirterek derdestlik ilk itirazları uyarınca açılan davanın açılmamış sayılmasına ve davanın zamanaşımı ve husumet nedenleriyle esastan reddine karar verilmesini beyan etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili 13.09.2011 havale tarihli cevap dilekçesi ile öncelikle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davanın esasına girilmesi halinde müvekkili şirketin poliçe limiti olan 7.000,00 TL' nin 5.745,44 TL' sinin iş bu davanın açılmasından önce müteveffa ... varislerine ödenmiş olması sebebi ile bakiye 1.254,56 TL poliçe limiti ile sorumlu olduklarına karar verilmesini beyan etmiştir.

Diğer davalılar davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 14.02.2012 tarihli ve 2011/615 Esas, 2012/81 Karar sayılı kararıyla; davanın reddine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 09.05.2017 tarihli ve 2015/15090 Esas, 2017/3922 Karar sayılı bozma ilamında; "...Dosyanın tetkikinde, Mahkemece davalılar hakkında aynı sebepten 2006 ve 2008 yıllarında rücu davası açılmış olduğu, her iki dosyanın 21.06.2007 ve 16.09.2009 tarihlerinde işlemden kaldırılmasına karar verildiği, ağır ceza mahkemesince verilen kararın 14.02.2008'de kesinleşmesi üzerine zamanaşımının dolduğu gerekçe kılınarak davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İlk olarak aynı davalılara karşı ve aynı sebepten 17.11.2006 havale tarihli dava dilekçesi ile Pazarcık İş Mahkemesinin 2006/811 Esasına kayıtlı davada ... ve ... soy isimli davalıların zamanaşımı defii ileri sürdükleri, Mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği,yine aynı davalılara karşı ve aynı sebepten 06.03.2008 havale tarihli dava dilekçesi ile Pazarcık İş Mahkemesinin 2008/180 Esasına kayıtlı davanın da açılmamış sayılmasına karar verildiği,

ancak her iki kararın da tebliğe çıkarılmak suretiyle kesinleştirilmediği görüldüğünden, Mahkemece öncelikle açılmamış sayılmaya ilişkin kararların kesinleşmeleri sağlanarak zamanaşımı defii ve derdestlik itirazlarının, zamanaşımının kesilmesi ve yeniden işlemeye başlaması hali gözetilerek buna göre değerlendirilmesi, öte yandan kabule göre de zamanaşımı defiinde bulunmayan davalıların varlığı ve davalı ...

Sigorta AŞ nin ödeme defii dikkate alınarak yapılacak inceleme sonucu karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma sebebidir. " gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemece bozmaya Uyularak Verilen 09.06.2015 tarihli ve 2014/453 Esas, 2015/460 Karar sayılı kararıyla; "1-Açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile -5.794,76 TL Rücu Tazminat alacağının 18/04/2000 onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... dışındaki davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, -Üst fıkradaki 5.794,76 TL asıl alacaktan 1254,56 TL'sinden ... Sigorta'nın sorumlu tutulmasına, tekerrüre esas olmayacak şekilde davalılardan tahsiline, -Davalı ... yönünden açılan davanın derdestlik nedeniyle reddine, " karar verilmiş, karara karşı davacı Kurum ve davalı ... Sigorta A.Ş.vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 15.03.2016 tarihli ve 2015/23271 Esas, 2016/3299 Karar sayılı bozma ilamında; "... Borcu ortadan kaldırmamakla birlikte, yerine getirmekten kaçınma yetkisi veren zamanaşımı definin, kişisel bir defi olduğu, buna göre, ancak, bunu ileri süren taraf yönünden sonuç doğuracağı hususu da dikkate alınmaksızın (11.01.1940 tarihli 15/70 sayılı İçt. Bir. Kararı). Zamanaşımı definde bulunmayan davalıların varlığı dikkate alınarak, önceki bozma ilamı kapsamında inceleme yapılmak ve zamanaşımı defi ile birlikte ödeme defi de dikkate alınarak her bir davalı bakımından davacı Krumun alacağının belirlenmesi suretiyle bir karar verilmelidir. " gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C.Üçüncü Bozma Kararı 1. Mahkemece bozmaya uyularak verilen 13.02.2019 tarihli ve 2017/131 Esas, 2019/58 Karar sayılı karar; "1-Açılan davanın kabulü ile

-5.794,76 TL rücu tazminat alacağının davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ... ..., davalı ... yönünden alacağın 18/04/2000 onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı Türkiye Sigorta ve ...Şirketleri birliği karayolu trafik garanti sigortası hesabı yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (Poliçe Limitleri dahilinde sorumlu olarak),...Sigorta (...

Sigorta A.Ş) yönünden 13/03/2000 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte ödeme yapılan 5.745.443,000 TL dışında kalan poliçe limitleri dahilinde sorumlu olarak alacağın müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine," karar verilmiş, karara karşı davacı Kurum ve davacı Kurum ve davalı Türkiye Sigorta ve ...Şirketler Birliği vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin 08.06.2020 tarihli ve 2019/6299 Esas, 2020/2908 Karar sayılı bozma ilamında; " davalı Türkiye Sigorta ve ...Şirketler Birliğinin 3. şahıs olduğu, mahkemece, kaza ile ilgili olarak ikame edilen Pazarcık Asliye Ceza Mahkesinin 2005/249 esas sayılı kamu davası kararının 14.02.2008 tarihli kesinleşme tarihini 10 yıllık sürenin başlangıcı olarak kabul etmiş ise de davacı Kurum açısından meydana gelen kurum zararının fail ve fiili öğrenme tarihinin bağlanan peşin sermaye değerli gelirlerin onay tarihinin 18.04.2004 olduğu, davanın 21.07.2011 tarihinde ikame edilmiş olduğu, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığı anlaşılmakla usul ve yasaya aykırı bir şekilde davanın kabulüne karar verilmesi isabetsizdir. " gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararıyla; "... Tüm bilgiler ışığında ve Yargıtay içtihatları da dikkate alınarak.

SGK'nın açtığı davanın kabulü ile 5.794,76 TL rücu tazminat alacağının davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ... ..., davalı ... yönünden alacağın 18.04.2000 onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı Türkiye Sigorta ve ...Şirketleri birliği karayolu trafik garanti sigortası hesabı yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (Poliçe Limitleri dahilinde sorumlu olarak),...Sigorta (...

Sigorta A.Ş) yönünden 13.03.2000 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte ödeme yapılan 5.745.443,000 TL dışında kalan poliçe limitleri dahilinde sorumlu olarak alacağın müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçesi ile "1-açılan davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile

-5.794,76 TL rücu tazminat alacağının davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ..., davalı ... ..., davalı ... yönünden alacağın 18.04.2000 onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile,davalı...Sigorta (HDI Sigorta A.Ş.) yönünden 13.03.2000 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte ödeme yapılan 5.745.443,000 TL dışında kalan poliçe limitleri dahilinde sorumlu olarak alacağın müştereken ve müteselsilen bu davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,

-Davacının davalı Türkiye Sigorta ve ...Şirketler Birliği'ne karşı açmış olduğu davanın reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ... yönünden davanın zamanaşımına uğramadığını, uzamış zamanaşımı süresinin dolmadığını, ... lehine vekalet ücreti verilmemesi gerektiğinden kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,