Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9610 K.2023/9977

Taraflar arasındaki iş kazasının tespiti istemine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın eşi, diğer müvekkillerinin babası ...'ın davalı işverene ait işyerinde TIR şoförü olarak 14.10.2017 tarihinde işe başladığını, 01.11.2017 tarihinde saat 20:00 civarında limana yük götürüp, yükü bıraktıktan sonra limanın içerisinde rahatsızlandığını, daha sonra ambulans ile hastaneye kaldırılırken yolda vefat ettiğini beyanla, ...'ın iş kazası sonucu öldüğünün tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Nakliyat İnşaat Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. vekili, müteveffa ...'ın müvekkili şirket bünyesinde bir çalışan olmadığını, müteveffa ile müvekkili arasında işçi - işveren ilişkisi bulunmadığını, meydana gelen kazanın iş kazası olarak nitelendirilemeyeceğini, müteveffanın kalp krizi geçirmesi sonucunda hayatını kaybettiğini, müvekkil şirketin müteveffanın vefatına ilişkin olarak herhangi bir eylemi bulunmadığından illiyet bağından da bahsetmenin mümkün olmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı SGK Başkanlığı vekili, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamındaki tahkikat evrakı ve alınan ifadelerden, olayın işyerindeki çalışma sırasında gerçekleştiğinin ispat edilemediği, müteveffa ile davalı arasında bir çalışma ilişkisinin kurulduğunun anlaşılamadığı, davacı tanıklarının beyanının görgüye dayalı olmadığı, müteveffanın davalı yahut kooperatifle emir talimat ilişkisine girdiklerinin tespit edilemediği, kamu tanıklarının da beyanının bu doğrultuda olduğu gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik inceleme sonucu karar verildiğini, tanık beyanları dikkate alındığında baskı altında alındığının ifadelerle sabit olduğunu, ...'ın davalı işverene ait işyerinde çalıştığının net bir şekilde ortada olduğunu beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Yapılan incelemede, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı, ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan ve davanın yasal dayanaklarından biri 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesine göre iş kazası; "Madde 13- İş kazası; a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b)(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, .... meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır." şeklinde tanımlanmıştır.

Olayın, iş kazası olarak kabul edilebilmesi için; olaya, maruz kalan kişinin 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi anlamında sigortalı olması, olayın, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde sayılı ve sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur.

Bu bakımdan 13 üncü madde teknik yönden tanımlayıcı bir hukuk kuralıdır. Bunun uygulamaya ilişkin sonucu ise, bir olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağının anılan maddenin tanımı ve öngördüğü unsurlar çerçevesinde belirlenebileceğidir. Kanun'un açık hükümleri bir yana bırakılarak, iş kazası kavramının unsurlarının belirlenmesine olanak yoktur. Bir olayın iş kazası sayılabilmesi için, sigortalıyı bedence ve ruhça zarara uğratan olayın, maddenin belirlediği “hal ve durumlardan” birinde meydana gelmiş bulunması gerekli ve yeterlidir. Bu sınırlı durumlar dışında meydana gelen ve sigortalıyı ruh ve bedence zarara uğratan olayların iş kazası olarak kabulüne olanak bulunmamaktadır.

Belirtilmelidir ki, yasanın, iş kazasını sigortalıyı zarara uğratan olay biçiminde nitelendirmiş olması, illiyet (nedensellik) bağını iş kazasının bir unsuru olarak ele almayı gerektirmiştir. Ne var ki, burada aranan “uygun illiyet (nedensellik) bağı” olup, bu da yasanın aradığı hal ve durumlardan herhangi birinde gerçekleşme olgusu ile sonucun birbiriyle örtüşmesi olarak anlaşılmalı, yasada olmadığı halde, herhangi başka kısıtlayıcı bir koşulun varlığı aranmamalıdır.

Kısacası; anılan yasal düzenleme, sosyal güvenlik hukuku ilkeleri içinde değerlendirilmeli; maddede yer alan herhangi bir hale uygunluk varsa zararlandırıcı sigorta olayının kaynağının sigortalı olup olmaması ya da ortaya çıkmasındaki diğer etkenlerin değerlendirilmesinde dar bir yoruma gidilmemelidir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.10.2009 tarih, 2009/21-400 Esas, 2009/432 Karar sayılı ilamı)

3. Değerlendirme

Eldeki davada;davacıların murisi ...'ın 31.10.2017 tarihinde, davalı şirkete ait işyerinde TIR şoförü olarak çalıştığı esnada kalp krizi geçirerek iş kazasına maruz kaldığı iddiasına dayalı olarak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece SGK Başkanlığı ... İl Müdürlüğünün 16.04.2020 tarih ve 406045/09/İR/09 sayılı İnceleme Raporu ile iş kazası tespitinin yapılamadığı, muris ...'ın 31.10.2017 tarihinde davalı ... Nakliyat İnşaat Turizm Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti.nin sigortalı çalışanı olmadığı, sigortalılığını kanıtlayacak yazılı bir belgenin (ücret hesap pusulası, maaş ödemesini gösteren banka kaydı, iş sözleşmesi, makbuz vs) bulunmadığı, dosyaya dilekçe vererek beyanda bulunan Ahmet Zeyman isimli kişinin kayıtlı çalışan olmadığı, olayın iş kazası mahiyetinde olduğuna dair bilgi ve belge bulunmadığı, tanık ... ile murise ilk müdahaleyi yapan tanık ...'ın beyanlarına göre, olayın gerçekleştiği gün birinin yanında çalışmadığı, o sırada işi olmayan kamyonlarda kaldığının belirtildiği,

bu nedenle ölüm olayının 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi kapsamında davalı şirkete ait işyerinde meydana gelmediği gerekçeleriyle eksik inceleme ve araştırma ile davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece yapılacak iş; davalı ... Nakliyat İnş. Tur. San. ve Ltd. Şti.'nin olayın gerçekleştiği ... Çelik Limanında iş yapıp yapmadığının sorularak, şirkete ait araçların plakaları belirlenip limana giriş çıkış kayıtlarının araştırılması, olay tarihinde limanda görev yapan şahısların dinlenerek olaya ve davacının çalışmasına ilişkin bilgilerine başvurulması ve davacılara murisleri ...'ın çalışmasına karşılık ödeme yapılıp yapılmadığının, yapıldı ise ne şekilde yapıldığının sorularak yapılacak araştırmalar sonucunda varılan sonuç çerçevesinde karar vermekten ibarettir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz giderinin istek halinde ilgiliye iadesine,