Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9653 K.2023/10076

Taraflar arasındaki tarım bağ-kur sigortalısı olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin 2006 yılından bu yana ... ili Turgutlu ilçesinde çiftçilik yaparak tarımsal faaliyet ile geçimini sağladığını, mahsulden elde etmiş olduğu ürünleri üzüm tüccarlarına sattığını, ayrıca Turgutlu Ziraat Odasında kaydı bulunduğunu, ürün bedellerinden kendi adına bağımsız olarak tarımsal faaliyette bulunduğu gerekçesi ile Bağ-Kur primi kesintisi yapılmış olup, bu prim kesintilerinin de davalı Kurum hesabına yatırıldığını ancak buna rağmen müvekkilinin sigortalı olarak kayıt ve tescil edilmediğini beyanla, davacının 01.10.2006 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, ...Tarım Ürünleri Tic Ltd Şti tarafından düzenlenen makbuzlarda prim kesintisi bulunmadığını, kesinti olmadığı gibi Kuruma aktarılan bir tutar da bulunmadığını, bu nedenle davacının taleplerinin yersiz ve haksız olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; somut olayda, ürün tesliminin özel kuruluşa yapıldığı, özel kuruluş tarafından ürün bedelinden Bağ-Kur tevkifatı yapılmadığı gibi tevkifatın davalı Kuruma intikal ettirilmediği görülmekle, davacının daha önceden tescil iradesini gösterir tescil başvurusu, iradi prim ödemesi veya prim kesintisi gibi hiçbir eylemi bulunmadığından, davaya konu Kurum işleminin yerinde olduğu anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, Turgutlu Tarım İlçe Müdürlüğü'nden gelen kayıtlara göre davacının. 2006 yılından beri çiftçilik yaptığı, halihazırda çiftçilik faaliyetine devam ettiği, 2005 yılında meydana gelen '' silahla öldürmeye teşebbüs'' fiiline maruz kaldığı için ...

Adli Tıp Kurumu tarafından tanzim edilen tıbbi rapordan anlaşıldığı üzere vücudunun çalışma gücünün yüzde 40 nispetinde kaybettiği için çiftçilik faaliyetinin 2006 ile 2012 yılları arasında fiilen yapamadığından bu faaliyetin diğer aile üyelerinin yardımı ile devam ettirildiğini, ...

Malları Koruma Başkanlığından, Turgutlu İlçe Jandarma Komutanlığından gelen kayıtlar ile tanık beyanlarında da davacının çiftçilik yaptığının tespit edilerek doğrulandığını, ürettiği kuru üzümü Turgutlu'da faaliyet gösteren ...fabrikasına müstahsil fişi ile teslim ettiğini, bu fiş ile stopaj ve Bağ-Kur primin re'sen kesildiğini, fabrika temsilcisinin biz sizin adınıza primleri yatırıyoruz şeklinde beyan verdiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; yapılan incelemede davacı adına ürün teslimlerinde prim kesintisi yapılmadığı dikkate alındığında; istinaf kanun yoluna başvuran davalı Kurum vekilinin dilekçesinde yer verdiği itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı, ayrıca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B.Temyiz Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.10.2006 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 sayılı Kanun'un 2, 5, 7, 9 uncu maddeleridir. 3. Değerlendirme

İnceleme konusu dosyada; davacı 01.10.2006 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini talep etmiş, Mahkemece davacıya ait tevkifat kesintisi, prim ödemesi, tescil başvurusu bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir. Davacı tarafından 06.09.2006, 07.09.2006, 23.05.2007 tarihlerinde ...Tarım Ürünleri San. Tic. Ltd.

Şti.'ne ürün satışı yapıldığı, müstahsil makbuzlarında stopaj ve diğer bir takım kesintilerin yapıldığı görülmekle birlikte müstahsil makbuzlarında Bağ-Kur prim kesintisinin yapılıp yapılmadığı anlaşılamamıştır. Bu itibarla müstahsil makbuzlarındaki kesintilerin nelere ilişkin olduğu, stobaj mı yoksa prim kesintisi mi yapıldığı ve davacının muafiyet kapsamında olup olmadığı araştırılmalı, elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR