Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/983 K.2024/3907

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı ve davalılar vekilleri tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava ve birleşen dava dilekçesinde özetle, davacının 01.05.2014 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

1.Davalı ... ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya işe başlamadan önce iş güvenliğine ilişkin eğitimler ile malzemelerin verildiğini, sözü edilen eğitim ve malzemeleri aldığına ilişkin evrakların altını bizzat kendi hür iradesi ile imzaladığını, sözü edilen formların bulunduğu ve altının davacı tarafından bizzat imzalandığının SGK iş yeri kayıt inceleme tutanağı ile de tespit edildiğini, bu nedenle müvekkili şirketin sorumlu olmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazının bulunduğunu, davacının müvekkili şirkette çalışmasının olmadığını, şantiye sahasında gerekli tüm iş güvenliği tedbirleri alındığını müvekkili şirketin ihmalinden bahsedilemeyeceğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

3.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ... Enerji İnşaat Tic. ve San. A.Ş.'nin müvekkili şirket nezdinde düzenlenen 77740771 numaralı ve 01.01.2014-01.01.2018 tarihleri arasında geçerli bulunan işveren mali sorumluluk sigorta poliçesi mevcut olduğunu, müvekkili şirketin işbu poliçeden dolayı sorumluluğunun, bedeni zararlarda şahıs başına 500.000-TL ile sınırlı olduğunu, şirket aleyhine hüküm kurulmamasına karar verilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile birleşen 20. İş Mahkemesinin 2017/153 Esas sayılı dava dosyasını kapsar şekilde açılan davanın kısmen kabul, kısmen reddine, 458.863,70 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 01.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... poliçe kapsamı ve miktarı ile sınırlı sorumlu olmak üzere) tahsili ile davacıya verilmesine, 27.000 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 01.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... poliçe kapsamı ve miktarı ile sınırlı sorumlu olmak üzere) tahsili ile davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın dava ve ıslah dilekçesindeki talepler doğrultusunda kabulüne karar verilmesi gerektiğini, Mahkemece takdir edilen 27.000,00 TL’lik manevi tazminat miktarının düşük olduğunu, davacının kaza sonucu genç yaşta %18,2 oranında malül kalarak ömür boyu sakat olarak yaşayacak olması,

olayın oluşumuna ilişkin kusur oranları, davacı yararına hükmedilen manevi tazminatın günümüz yaşam koşullarında ihtiyaçlarını karşılar nitelikten çok uzak olması ve tarafların sosyo-ekonomik durumları ve de talep edilen manevi tazminat miktarlarının zenginleşmeye yönelik miktar olmadığı göz önüne alınması ile yerleşik Yargıtay kararlarının gözetilmesi gerektiğini, maddi tazminatın hesaplanmasının değişmesi halleri söz konusu olduğunda “müktesep hak” söz konusu olamayacağını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Enerji İnş. San. Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumet itirazının Mahkemece değerlendirilmediğini, davacının şirketin işçisi olmayıp diğer davalı ... Enerji A.Ş. firmasının işçisi olduğunu, asıl- alt işveren ilişkisi bulunmadığını, iş kazasına bağlı tazminat taleplerinin 01.05.2016 tarihinden itibaren zamanaşımına uğradığını, kusur oranına itirazlarının değerlendirilmediğini, maddi ve manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; sigortacıya usulüne uygun başvuruda bulunulmamışsa sigortacının sigorta bedelini ödeme borcu muaccel olamayacağından temerrüdünden söz edilemeyeceğini, sigorta şirketinin, davacı yan tarafından yapılan usulüne uygun başvuru ile temerrüde düşürülmediğinden dolayı dava tarihi itibariyle mütemerrit duruma düşeceğinden, bu husus gözetilmeksizin Mahkemece şirketin kaza tarihi itibariyle faiz ve fer'ilerden sorumlu tutulmasının yasaya ve hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda kazalı işçinin gelirinin fahiş olarak hesaplandığını, kazalı işçinin resmi ve vergilendirilmiş gelirinin bordro ve dosyaya sunulu evraklarda belirlendiğini, kusur atfedilemeyeceğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

4.Davalı ... Enerji Montaj İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; şirkete kusur yüklenemeyeceğini, davacının emniyet kemerini çözerek kazaya kendi kusuruyla sebep olduğunu, bordrolarda gösterilen ücretin davacının gerçek ücreti olduğunu, TÜİK emsal ücret araştırması yapılması, tespit edilen ücretin hesaplamaya esas alınmasının hatalı olduğunu, bordro ücreti üzerinden yapılan hesaplamaya göre hüküm kurulması gerektiğini, manevi tazminatın; kazanın meydana geliş şekline, kusur durumuna ve hakkaniyete uygun olarak belirlenmemesi nedeniyle diğer tarafta sebepsiz zenginleşmeye neden olacağını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu iş kazasının 01.05.2014 tarihinde Kayabaşı -Reşadiye EİH Projesi kapsamında yapılmakta olan direk dikimi çalışmalarında, ... Enerji Montaj İnş. Taah. San. ve Tic.

A.Ş. sigortalı işçisi hat çekici olarak çalışan davacının, dikimi gerçekleştirilmekte olan 26 no.lu direkte enerji nakil kablosu monte edilmesi işinde çalıştığı esnada, 6 adet iletim kablosunun montajını gerçekleştirdikten sonra son 3 adet kablonun montajını gerçekleştirmek için hatta bağlı emniyet kemerini çözüp diğer hatta geçerken dengesini kaybedip zemine düşerek yaralanması suretiyle meydana geldiği, İstanbul SGK Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespitine İlişkin Sağlık Kurulu'nun 23.03.2015 tarihli kararında;

kazalının sürekli iş görmezlik derecesinin % 24, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca kazalının sürekli iş görmezlik derecesinin % 14, 1, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun 01.07.2019 tarih 11346 sayılı kararında kazalının maluliyet oranının % 18,2 ve itiraz üzerine alınan Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp İkinci Üst Kurulunun 04.06.2020/935 tarih sayılı kararında; kazalının maluliyet oranının %18,2 olarak tespit edildiği, Sosyal Güvenlik Kurumu Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı tarafından düzenlenen 15.09.2015 tarihli inceleme raporunda;

kazanın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi (a) ve (b) fıkraları maddeleri gereğince iş kazası olduğu, asıl işveren ... Enerji İnş. Tic. ve San. A.Ş. işyerinin aracısı olan ... Enerji Montaj Taah. San. Tic. A.Ş.’nin kazanın meydana gelmesinde % 75 oranında kusurlu olduğu, kazalı ...’ın kazanın meydana gelmesinde % 25 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, kazalının işvereni konumundaki ... Enerji Montaj İnş. Taah. San. ve Tic.

A.Ş.'nin olayın meydana gelmesinde % 75, kazalının % 25 oranında kusurlu bulunduğu tespit edilmiştir.

Bu şekilde, asıl işin yüklenicisi ... şirketi tarafından işin bir bölümünün diğer davalı ... şirketine verildiği, taraflar arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunduğu kanaatine varılmış, neticeten olayın gerçekleşmesinde birbirini doğrulayan, denetime elverişli, gerekçeli kusur heyeti raporları uyarınca işçinin % 25 oranında kusuru bulunduğu ve davalıların müştereken sorumlu olduğu tespitinin dosya kapsamına uygun olduğu, davacının iş kazası tarihinde aldığı ücrete dair, TÜİK verileri uyarınca tespit edilen ücrete, asgari ücret oranlaması yapılarak, tespit edilen ücretin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu,

davacının maddi zararının denetime elverişli şekilde aktüerya bilirkişi tarafından hesaplandığı, maddi tazminatı belirlenirken geçici iş göremezlik döneminin dikkate alındığı, maddi tazminat hesabında hata bulunmadığı, tarafların kusur oranları, kaza tarihi, davacının maluliyetinin derecesi, meydana gelen kazanın niteliği birlikte değerlendirildiğinde Mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarının hakkaniyete uygun olduğu gerekçesiyle davacı ve davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Enerji İnş.San. Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

4.Davalı ... Enerji Montaj İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'nun 13 üncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddeleridir.

3. Değerlendirme 1. Davacı ve davalılar vekillerinin manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanunun 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı HMK nın 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.

3.Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarın Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2.Davacı ve davalılar vekillerinin maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davacı ve davalılar ... Enerji.. A.Ş. ile ... Enerji ... A.Ş. vekillerinin tüm, davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.Sigortacının temerrüde düştüğü hallerde faiz başlangıç günü temerrüt tarihi olup, hak sahiplerinin sigortacıyı dava tarihinden önce temerrüde düşürdüğü kanıtlanamaz ise sigortacının faiz yükümlülüğü dava tarihinden başlar. Hal böyle olunca hüküm altına alınan tazminatlara uygulanacak faizin dava tarihi yerine, hükümdeki gibi dava tarihinden öncesine götürülmesi usule ve yasaya aykırı olup bu durum bozma nedenidir.

4.Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı ve davalılar vekillerinin manevi tazminata yönelik temyiz isteminin miktardan REDDİNE,

2.Davalılar ... Enerji.. A.Ş. ile ... Enerji ... A.Ş.vekillerinin maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının reddine,

3. Davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

4. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 1 ve 2 nci bendinde yer alan;

"1- 458.863,70 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 01.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... poliçe kapsamı ve miktarı ile sınırlı sorumlu olmak üzere) tahsili ile davacıya verilmesine,

2- 27.000 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 01.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... poliçe kapsamı ve miktarı ile sınırlı sorumlu olmak üzere) tahsili ile davacıya verilmesine ... " ibarelerinin hükümden çıkarılmasına, yerine,

"1- 458.863,70 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 01.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... poliçe kapsamı ve miktarı ile sınırlı sorumlu olmak ve faiz 11.12.2015 dava tarihinden başlatılmak üzere) tahsili ile davacıya verilmesine,

2- 27.000 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 01.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... poliçe kapsamı ve miktarı ile sınırlı sorumlu olmak ve faiz 11.12.2015 dava tarihinden başlatılmak üzere) tahsili ile davacıya verilmesine..." rakam ve sözcüklerinin eklenmesi suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıda yazılı harçların ilgililere yükletilmesine,

Temyiz harcının istek halinde Axa Sigorta A.Ş.'ne iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,