Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9837 K.2024/9612

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen Kurum işlemi iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne, karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; 11.06.2005 ile 25.09.2009 tarihleri arasında aktif sigortalı çalışması nedeni ile aktif sigortalı çalışması nedeni ile aylığının kesildiğinin belirterek; maluliyet aylığı aldığı tarihlerde hizmet akdi ile çalışmadığının tespitine ve aylığın yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.11.2020 tarihli ve. 2016/415 E. 2020/800 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı ve davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemiz 08.06.2021 tarihli ve

2021/3362 E. 2021/7832 K. sayılı ilamı ile "..

Somut olayda, maluliyet aylığının kesilmesine konu ihtilaflı dönemde davacının fiilen çalışıp çalışmadığı noktasında yapılan araştırma yetersiz olup; davacının fiilen çalışmadığı iddiasına dayalı sigortalılık dönemine ilişkin işyeleri dosyası ile dönem bordroları ve davalının çalışmaları ile ilgili tüm bilgi, belge ve kayıtlar davalı Kurumdan ve işverenlerden istenilmeli, davacının çalışmadığını iddia ettiği tüm dönemlerle örtüşen bodrolu tanıklar dinlenmeli, komşu işyeri bordro tanıkları ve işverenleri, işyeri kayıt ve bordroları da celbedilmek suretiyle tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı,

tanık beyanları arasında çelişki oluşursa giderilmeli, davalının ilgili dönemler itibariyle işyerlerindeki çalışmasının gerçek/fiili olup olmadığı ve niteliği yöntemince araştırılmalı ve uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir..." şeklindeki gerekçe ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına dair karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, bozma gereklerinin yerine getirilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, maluliyet aylığının fiili çalışma nedeni ile kesilmesine ilişkin Kurum işlemi iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 5510 sayılı Kanun'un 28 inci maddesi, 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme 1-Eldeki davada niteliği itibari ile davacının hizmet akdine dayalı olarak çalışmadığının tespiti, bu kapsamda Kuruma bildirilen çalışmaların fiili olup olmadığına yöneliktir. Bu kapsamda, davacının bildirimlerinin geçtiği iş yerleri nezdinde araştırma yapılarak karar verilmesi hususu, bildirimlerin yapıldığı işverenlerin de hak alanını ilgilendirdiğinden; davaya dahil edilmeleri gerekmektedir.

2-Belirtilen açıklamalar ışığında, Mahkemece yapılacak iş, aylığın kesilmesine neden olarak hizmetleri olan davacının hangi dönemde, hangi işyerinde çalıştığı hususu tespit edilerek, bu işverenleri davaya dahil etmek, buna göre Mahkemece, ilgili işyerlerine ait dönem bordrolarını getirtmek, bordro tanığı dinlenmeyen işyerlerinden resen seçilecek dönem bordro tanıklarının ayrıntılı beyanlarını almak, ilgili işyerlerindeki hizmetlerin davacıya ait olup olmadığı hususunun, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca, fiili çalışmaya dayalı aylığın kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptalinin gerekip gerekmediği tereddütsüz ortaya konularak, bir karar verilmelidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,