Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10096 K.2024/9843

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen itibari hizmet süresi zammı davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverene ait iş yerinde geçen ve bildirilen süreleri için itibari hizmet süresi verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı işveren vekili, davacının bildirimlerinin usulüne uygun şekilde yapıldığını, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili, işveren tarafından yapılan bildirimlere göre Kurum kayıtlarının tutulduğunu, yargılama sonucu kabul kararı verilmesi halinde davaya sebebiyet verilmediğinden müvekkili Kurum aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 28.01.2020 tarihli ve 2015/800 E., 2020/53 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne, davacının (şeker ambarı bölümündeki çalışmaları hariç) 11.03.2002-01.10.2008 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı işyerindeki kireç ocağı kadrosu ile çalışan, sigorta primi ödenmiş günlerine x 0,25 formulü ile hesaplanan 1624 x 0,25 =406 gün itibari hizmet süresinin davacıya ait sigortalılık süresine itibari hizmet süresi olarak eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin 09.12.2021 tarihli ve 2020/725 E., 2021/1921 K. sayılı kararı ile davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. 1. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemiz bozma ilamında, "...davacının kireç ocağında geçen çalışmaları yönünden, işin geçtiği yer şeker fabrikasının kireç ocağı bölümünde itibari hizmet süresi kapsamında bildirimi yapılan sigortalıların bulunup bulunmadığı araştırılarak, varlığı halinde, çalışma ortamı yönünden beyanlarına başvurulması gereği üzerinde durularak, bölümün taşıdığı özellikler ve anılan yasada sayılan fiziksel dış etkenlere maruz kalındığı ve buna bağlı olarak itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir işlerden olup olmadığı yönleri incelenip davacının hangi olumsuz dış etkenlere maruz kaldığı hususunda uzman bilirkişilerden rapor alınarak, rapor ve mevcut delillerin birlikte değerlendirilmesiyle varılacak sonuca göre..." bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 05.10.2023 tarihli, 2022/177 Esas, 2023/334 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacı ...'ün 11.03.2002-01.09.2006 tarihleri arasındaki toplam 1535 gün hizmetinin 506 sayılı Kanunun ek 5. Maddesi IV. Bendi gereğince itibari hizmet kapsamında olduğunun ve (1535 * 0,25 = 383,75 formülü ile belirlenen) 384 gün itibari hizmet süresinin sigortalı hizmet süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

C. 2. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemiz bozma ilamında, "... İnceleme konusu davada, davacının dava dilekçesiyle ve tüm yargılama aşamasında, diğer davalı işveren yanında geçen ve bildirilen hizmet akdine dayalı çalışmalarından, verilecek gün sayısı veya verilmesi gereken tarih aralığı belirtmeksizin, itibari hizmet süresinin tespitini talep ettiği, Mahkemece, izin günleri düşülerek, kalan süre için hesaplanan hizmet süresine itibari hizmet süresi verildiği ve devamla davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Mahkemece davacının davalı işverene ait şeker fabrikasında ham fabrika bölümlerinden birisi olan kireç ocağında geçen çalışmalarından, bildirilen tüm hizmet süresi için itibari hizmet süresi hesaplanarak hüküm altına alınması..." gerektiğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ile esas ve karar numarası belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacı ...'ün 11.03.2002-01.09.2006 tarihleri arasındaki toplam 1535 gün hizmetinin 506 sayılı Kanun'un ek 5 inci maddesi IV. bendi gereğince itibari hizmet kapsamında olduğunun ve (1535 * 0,25 = 383,75 formülü ile belirlenen) 384 gün itibari hizmet süresinin sigortalı hizmet süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı işveren vekili, davacı çalışmalarının itibari hizmet süresi kapsamında olmadığını, bildirimlerinin tam ve süresinde yapıldığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Davalı Kurum vekili, davanın ispatlanamadığını, davaya sebebiyet verilmediğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, itibari hizmet süresi tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Eldeki davada, davanın kabulüne ilişkin verilen karar yerinde olmakla birlikte; davacının davalı işverenler nezdinde geçen çalışmalarının geçtiği yıllara ait bilgiler, hizmet döküm cetveli ve çalışmalarının başlangıç ve bitiş tarihlerini içeren işyeri kayıtları birlikte değerlendirildiğinde, hüküm altına alınması gereken itibari hizmet süresi 383,75 gün olması gerekirken 384 gün olarak belirlenip buna göre hüküm kurulması kurulması usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

3. Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

İlk Derece Mahkemesi Hükmünün 1 numaralı bendinde bulunan "384" rakamının çıkarılarak yerine "383,75" rakamının yazılarak, DÜZELTİLEREK ONANMASINA, İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,