Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10178 K.2025/5399

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;davacının yaşlılık aylığının 05.03.2008 - 03.05.2008 tarihleri arasındaki çalışmalarının sahte olduğuna ilişkin denetmen raporuna istinaden iptal edildiğini ve 24.12.2012 - 24.06.2017 tarihleri arasında yapılan yersiz ödemeler nedeniyle borç tahakkuku yapıldığını, müvekkilinin, iptal edilen sigortalılığın bildirildiği ... adına kayıtlı 1326285 sicil sayılı işyerini tanımadığını, müvekkilinin iptal edilen dönemlerde ... adlı işveren yanında kesimhane işyerinde kumaşların kesim işini yaptığını, bu işyerinde çalıştığına ilişkin, işverenden iş alan ...

Gıda Tekstil Motorlu Araçlar San. ve Tic. A.Ş. irsaliyelerinde müvekkilinin ismi ve imzası bulunduğunu, yine Türk Telekom Abone Sözleşmesinde adresini işyeri adresi olduğu hususlarının kanıt olduğunu, müvekkilinin, çalıştığı işyerinde işveren vekili olarak ... isimli kişi ile muhattap olduklarını beyan ederek,

müvekkilinin sahte olduğu gerekçesi ile ... adına kayıtlı işyerinden sigortalılık bildirim dönemi olan 05.03.2008 - 05.03.2008 tarihleri arasında, ... yanında çalıştığının ve kesilen yaşlılık aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin, ödenmeyen yaşlılık aylıklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine, yaşlılık aylığının kesilmesine ve borç tahakkukuna yönelik Kurum işlemlerinin iptaline, müvekkilinin yaşlılık aylığından yapılan kesintilerin yasal faizi ile iade edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı SGK Başkanlığı vekili, davacının, her ne kadar ... adına kayıtlı 1326285,35 sicil sayılı işyerinden çalışmalarda sahte kaydının olmasına rağmen, 01.12.2012 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı alan davacının, 10.05.2017 tarihinde Era Tekstil San. Tic. Ltd.

Şti. adına kayıtlı 304975,35 sicil sayılı işyerinden uzun vadeli sigorta kolları kapsamında çalışmaya başlaması nedeniyle aylığının otomatik olarak durduğunu, aylık kesme işleminin sahte sigortalılık nedeniyle olmadığını, davacının yeniden çalışmaya başlaması nedeniyle olduğunu, davacının, 01.12.2012 - 24.05.2017 tarihleri arasında SGDP'ye tabi çalışmalarının uzun vadeli sigorta kolları kapsamına çevrilmesi sonucunda davacının 21.09.2017 tarihli talebine istinaden ikinci yaşlılık aylığının bağlandığını, ... adına kayıtlı işyerindeki çalışmalara sahte kaydının düşüldüğünü,

ancak denetim ve hizmet iptali işlemi henüz tamamlanmadığı için davacı adına borç tahakkuku ve aylıktan kesme işleminin henüz gerçekleşmediğinden, davacı yanın bu yöndeki taleplerinde hukuki yararın bulunmadığını, ... unvanlı tekstil, konfeksiyon, giyim ya da dikiş mahiyetli işyeri bulunmadığını, Yargıtay içtihatları kapsamında hizmet tespiti isteminin araştırılmasını gerektiğini beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.

2- Davalı ...'in, yanıt dilekçesi vermediği, ön inceleme duruşmasında, tekstil sektöründe işlettiği işyeri ile ağabeyi Zeyni ...'in ilgilendiğini, kendisinin davacıyı bilmediğini, bilirse ağabeyinin bilebileceğini, kendisinin aynı isimli amcasının oğlunun olduğunu, bu kişinin kuruyemiş işyeri bulunduğunu, isimlerinin aynı olması nedeniyle resmi dairelerde karışıklıklar olduğunu, açılan davayı kabul ettiğini beyan ettiği görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacının HDC de “S” kodlu görülen 05.03.2008-03.05.2008 süresi 60 gün bildirimlerin gerçekte davalı ... T.C kimlik numaralı ...’e ait “... Tekstil İşyerinde” çalıştığı, bu çalışmanın “1326285-35 sicil sayılı ... unvanlı işyerinden ” Kuruma bildirildiği anlaşılmakta, buna göre davacının 05.03.2008-03.05.2008 süresinde; 2008 yılı 3. ayda 27 gün, 547,56 .-TL SPEK, 2008 yılı 4. ayda 30 gün, 608,40 .-TL SPEK, 2008 yılı 5. ayda 3 gün, 60,84 .-TL SPEK,

Davalı ... TC kimlik numaralı ...’e ait SGK’da (31.08.2007 tarihinde Kanun Kapsamından çıkartılan) Zeytinlik Mah. 1136 Sk. No:25 K:3 Konak/İzmir adresinde Tescilsiz “... Tekstil” işi işyerinde 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında asgari ücretle fiilen çalıştığı tespit edilmiştir.

Bu nedenle, davacının 06.11.2012 tarihli tahsis talep tarihinde 3654 prim gün sayısı bulunduğu, 01.12.2012 aylık başlangıç tarihinden itibaren yaşlılık aylığının iptaline dair kurum işleminin yerinde olmadığı, Davalı Kurum kesilen aylığını tekrar bağlayarak ödenmeyen aylıkları (01.10.2017 tarihinde yeni bir aylık bağladığından 01.10.2017 tarihine kadar ödenmeyen aylıkları yasal faiziyle birlikte,

01.10.2007 tarihinden itibaren fark aylıkların doğması halinde ödenmesi gereken fark aylıkları) yasal faiziyle birlikte davacıya ödemesi gerektiği anlaşılmış ve davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesine dayalı olarak, "1-) Davanın kabulü ile

... TC kimlik numaralı davacı ...'nun, davalı ... TC kimlik numaralı ...’e ait SGK’da (31.08.2007 tarihinde Kanun Kapsamından çıkartılan) Zeytinlik Mah. 1136 Sk. No:25 K:3 Konak/İzmir adresinde tescilsiz “... Tekstil” işi işyerinde; 05.03.2008-03.05.2008 tarih aralığında; 2008 yılı 3. ayda 27 gün, 2008 yılı 4. ayda 30 gün, 2008 yılı 5. ayda 3 gün olmak üzere toplam 60 gün, 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında asgari ücretle fiilen çalıştığının tespitine,

Davacının 06.11.2012 tarihli tahsis talep tarihinde 3654 prim gün sayısı bulunduğunun tespiti ile davacının 01.12.2012 tarihinde kesilen yaşlılık aylıklarının, kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline, davacının 01.12.2012 aylık başlangıç tarihinden sonraki çalışmalarının Sosyal Güvenlik Destek Primine tabi çalışmalar olduğunun tespitine,

ödenmeyen aylıkların her bir aylığın hakediş tarihinden itibaren işleyecek -01.10.2017 tarihinde davacıya yeni bir aylık bağladığından 01.10.2017 tarihine kadar ödenmeyen aylıkların hak ediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, 01.10.2017 tarihinden itibaren fark aylıkların doğması halinde ödenmesi gereken fark aylıkların hak ediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte olmak üzere- yasal faiziyle davacıya ödemesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan incelemede; özellikle, davacının, yaşlılık aylığı aldıktan sonra,

tekstil işyerinde sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmalarına devam ettiği, yargılama aşamasında ifadelerine başvurulan tanıkların, davacının, uyuşmazlık konusu döneme ilişkin çalışmalarının gerçek ve fiili olduğuna yönelik beyanları dikkate alındığında istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verilen itirazların sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı, ayrıca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı vekili, yanıt dilekçesinde beyan ettikleri gibi davacının, aylığının kesilmesinin nedeninin sahte sigortalılıktan kaynaklanmadığını, davacının yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra uzun vadeli sigorta kolları kapsamında çalışmaya başlaması nedeniyle yaşlılık aylığının kesildiğini, davacının, SGDP'ye tabi çalışmalarının uzun vadeli sigortalılığa çevrilmesine yeniden aylık bağlandığını, ayrıca, yargılama esnasında beyanlarına itibar edilen tanıkların, davacıyla aynı konumda, menfaat birliktelikleri bulunan kişiler olduğundan ifadelerinin esas alınmaması ve Yargıtay içthiatları kapsamında tanıkların tespit edilip,

beyanlarının alınması gerektiğini, dolayısı ile reddi gereken davada, 60 gün hizmet tespit edilerek, tahsis talep tarihinde 3654 prim gün sayısının bulunduğu ve aylığa hak kazandığının sonucuna varılmasının hakkaniyete aykırı olduğunu beyan ederek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının sahte kaydı bulunan çalışmalarının davalı ... yanında geçtiğinin, kesilen yaşlılık aylığının yeniden bağlanması ve ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespiti ile davalı Kurum tarafından yaşlılık aylığının kesilmesi ve borç tahakkuku işlemlerinin iptali ve yaşlılık aylığından yapılan kesintilerin yasal faizi ile tahsili gerektiğinin tespiti istemlerine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR