Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10600 K.2024/13150

Taraflar arasındaki davalıların hizmet akdine dayalı olarak çalışmadığının tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının servis taşımacılığı işi ile uğraştığı, söz konusu taşımacılığı yapabilmesi için Samsun Büyükşehir Belediyesinden güzergah belgesi almak zorunda olduğu, güzergah belgesi alabilmek için en az lise mezunu personel bildirme şartının arandığı, aracını ...'e kiralık olarak devrettiği, Belediyeye bildirilen isimlerin ... tarafından bildirildiği, fakat Samsun İlkadım SGM'nin bu hiçbir resmi geçerliliği olmayan belgeye dayanarak sigortasız işçi çalıştırma gerekçesi ile davacıya prim cezası uyguladığı,

Kurumca herhangi bir tespit yapılmadan ... ve ... isimli kişinin aylık prim ve hizmet bildirgesinin Kuruma ibrazını talep ettiği, davacının bu talep karşısında Kuruma itiraz ettiği ancak ilgili Kurumun 02.08.2018 tarih ve 175 karar ve esas sayılı Komisyon kararı uyarınca itirazı reddettiği iddiasıyla ... ve ... isimli şahısların işyeri sicil numarası 2.4939.01.01.11399392.055.18.39 olan ...'in işyerinde çalışmadığının tespiti ve itirazının reddini içeren 02.08.2018 tarih ve 175 karar ve esas numaralı kayıt dışı istihdam ile mücadele işlemine ilişkin Komisyon kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının beyanlarının kabul edilemez olduğu, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinde hükmü amir kılındığı, davacının itirazında "servis aracı özel izin formundaki" yazılı kişileri sırf prosedür gereği belgeyi alabilmek için yazdığını ve gerçekte çalışmadıklarını belirtse de söz konusu belge kendileri tarafından beyan esasına dayanarak doldurulduğu ve resmi makamlara sunulduğu için aksi sabit oluncaya kadar belgeye itibar edilmesi gerektiği, kişinin kendi gerçeğe aykırı beyanından faydalanmasının hukuka aykırı olduğu, ayrıca davacının iddia ettiği şekilde sadece belge alabilmek için gerçeğe aykırı belge suç teşkil ettiği, Kurum işleminde hukuka aykırı bir durum bulunmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... aşamalardaki beyanlarında özetle; davacıyı tanıdığı, kendisini çalışan olarak gösterdiği, ancak çalışmadığı, kendi arabası olduğu, araç plakasının ... olduğu, aracın eşi üzerine göründüğü, bu aracı kendisi de eşinin de 2016-2017 yıllarında kullandığı, davacının aracında kendisinin çalışmadığı, ancak çalışan olarak gösterildiği, bu durumdan haberi olduğu, Belediyeden evrak almak amacıyla bu işlemi yaptıkları, 2016-2017 yıllarında kendilerinin davacının aracını iş olursa kiralamak istedikleri, ancak iş olmadığı için kiralayamadıkları, ancak araç çalışmış olsaydı, Necatibey İlkokulu, Atatürk Ortaokulu, Ticaret Sanayi Ortaokulunda çalışacağı savunmasında bulunmuştur.

3.Davalı ... duruşmadaki beyanında özetle; ...'i tanımadığı, minibüste hiç çalışmadığı, ...'in eşini tanıdığı, ...'nın eşinin evrak için kendisinden bilgilerini istediği, ...'i tanımadığı, yanında da hiç çalışmadığı, ...'in yanında kimin çalıştığını da bilmediği savunmasında bulunmuştur.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda belirtilen tarih ve sayılı karar ile Atatürk Ortaokuluna, Necatibey İlkokuluna, Ticaret Sanayi Okul Müdürlüklerine yazı yazılarak uyuşmazlık konusu dönemde (2016/10-2017/10) davalı ...'in bu okullarda öğrenci servisçilik hizmeti verip vermediği, verdiyse hangi araç plakası ile hizmet verdiği, 55 C 0658 plakalı araç ile servisçilik hizmeti verip vermediği hususları sorulduğu, ancak dava konusu dönemde taşımacılık yaptığına ilişikin herhangi bir bilgi edinilemediği,

okul müdürlüklerine yazılarak yazı ekine davalı ...'in imzasını taşıyan ve okul müdürlüklerine yazılan yazıların bir sureti de eklenerek uyuşmazlık konusu (2016/10-2017/10) dönemde bu listelerde ismi gözüken öğrencilerin velileri ve ilgili okul müdürlüklerinde çalışan müdür ve idarecilerin tespit edilmesi istenildiği, dinlenilen okul idarecilerinin herhangi bir bilgisinin bulunmadığı, açılan çok sayıda benzer davaların hepsinde de okul idarecilerinin bu konu hakkında hiçbir bilgilerinin olmadığı, veliler de dinlenildiği,

velilerin ...'in servis taşımacılığı yaptığı beyan ettikleri, zaten ...'in hizmet dökümünden ve eşi adına kayıtlı araç ile servis işi yaptığı çekişmesiz olduğu, ancak ...'in davacıya ait aracı kullandığı Kurum tarafından tam olarak ispat edilmediği, Kurum fiili tespit yapmak yerine Belediyeye sunulan evrak üzerinden işlem yaptığı, ...'in ... plakalı aracı kullanıp kullanmadığının araştırıldığı, Necatibey Okulundan gelen yazı gereği daavacının ... plakalı aracı kullanmadığının sabit olduğu, yine ...'e ... plakalı araçtan trafik cezası uygulanmadığı, ancak uyuşmazlık konusu dönemde ... plakalı araca 2 adet trafik cezası uygulandığı,

aracın kullanıcılarının ise ... ve ... olduğu, bu durumun da ...'in iddiasını doğruladığı, yine uyuşmazlık konusu dönemde ...'in dava dışı ...

Şti de sigortalı gösterildiği, davacı aracını ...'e kiraladığını beyan ettiği, ... ise aracı kiralamak istediklerini ancak öğrenci temin edemediği için aracı kiralamadığını beyan ettiği, ...'in eşine ait olan araç ile taşımacılık yaptığını beyan ettiği, okullara yazı yazılarak ... in 2016 -2017 eğitim öğretim dönminde taşımacılık yapıp yapmadığı, yapmışsa hangi araç ile taşımacılık yaptığı sorulduğu,

Necatibey İlkokulu tarafından verilen yazı cevabından da anlaşılacağı üzere ...'in eşi adına kayıtlı ... plakalı araç ile taşımacılık yaptığı, kaldı ki ...'in eşine kayıtlı aracı varken, davacının aracını kullanması da hayatın olağan akışına aykırı olduğu, ... plakalı aracı kullanan öğrenciler de aracı ...'in kullandığını beyan ettiği, bir kişinin aynı anda iki araç ile taşımacılık yapmasının da hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

davalı ...'in uyuşmazlık konusu dönemde (2016/10-2017/10) hizmet cetvelinde gözüken ve hizmet bildirimi yapılan ..., ... sicil numaralı iş yerlerine ilişkin dönem bordrolarının Kurumdan istenildiği ve re'sen bordro tanıkları seçildiği, dinlenen tanıklar ...'in çalışmasını hatırlayamadığı, Kurumun yaklaşık 2 saat süre taşıma işi için günlük 8 saat üzerinden işlem yapması da hakkkaniyete uygun olmadığı, davacıya ait araca ilişikin ceza kayıtları incelendiğinde de dahili davalılara ait bir ceza kaydına uyuşmazlığa konu dönemde rastlanılamadığı,

davacının kendisine ait araçta davalıları dosya kapsamına göre çalıştırdığı tespit edilememiş olup, davacının serviste Kuruma bilgi vermeksizin şoför / hostes çalıştırdığı hususu davalı Kurum tarafından yöntemince ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı Kurumca düzenlenen 175 sayı 02.08.2018 tarihli Komisyon kararının iptaline, dahili davalılar ... ve ...'in davacının yanında çalışmadıklarının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ...' in uyuşmazlık konusu dönemde ... (davacıya ait olan ... plakalı araçta değil) plakalı araçta şöförlük yaptığı, bu aracın ...'in eşine ait olduğu, idari para cezasının iptali istemi ile açılan davanın kabul ile sonuçlanarak kesinleştiği, dava konusu dönemde davacıya ait olan 55 C 0658 plakalı araçla ilgili trafik cezalarının da dahili davalı ... ile ilgili olmadığı,

diğer dahili davalı ... ile ilgili ise Belediye tarafından verilen izin belgesinde adının bulunması dışında herhangi bir tespit yapılamadığı gibi davacının da servis taşımacılığı yaptığının tespit edilememiş olması karşısında, davalı Kurumun, yeterli araştırma yapmadan Belediyenin düzenlediği ve dahili davalıların imzasının bulunmadığı öğrenci servisi taşıma izin belgesine dayanarak yaptığı tescil işlemi ile komisyon kararının usul ve yasaya uygun olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükmün sigortalılıkları dava konusu olan kişilerin fiilen çalışmadıklarından bahisle kabul yönünde olduğu, davacının itirazında her ne kadar "Servis Aracı Özel İzin Formundaki" yazılı kişileri sırf prosedür gereği belgeyi alabilmek için yazdığını ve gerçekte çalışmadıklarını belirtse de söz konusu belge kendileri tarafından beyan esasına dayanarak doldurulduğu ve resmi makamlara sunulduğu için aksi sabit oluncaya kadar belgeye itibar edilmesi gerektiği, kişinin kendi gerçeğe aykırı beyanından faydalanması hukuka aykırı olduğu,

davacı iddia ettiği şekilde sadece belge alabilmek için gerçeğe aykırı belge kullanmışsa, bu durumda TCK kapsamında suç teşkil edeceği, Kurumun bu saikle davacının itirazını haklı olarak reddederek, 5510 sayılı Kanun'un 11, 8, 9 ve 86 ncı maddeleri gereği işverenden talep edilenlerin verilmemesi nedeniyle bu belgelerin re'sen düzenlenmesi ve yine 5510 sayılı Kanun'un 102 nci maddesi ilgili fıkraları uyarınca işlem yapılması kanaatine vardığı, bu hususların hiçbirinin dikkate alınmadığı, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalıların davacı işveren nezdinde hizmet akdine dayalı olarak çalışmadıklarının tespiti ile aksine Kurum işleminin iptaline ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,