Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10634 K.2024/10031

Taraflar arasındaki Esnaf Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Konya ilinde 06.01.1997-30.01.2015 tarihleri arasında yapmış olduğu sebze ve meyve satım işi nedeniyle Konya Pazarcılar Odası kaydı bulunduğu, 18.06.1996-30.04.1998 tarihleri ile 10.05.1999-24.08.1999 tarihleri ile arasında ve günümüze kadar [NUMARA] vergi numarası ile Konya Mevlana Vergi Dairesinde vergi kaydı bulunduğunu ve halen faal olarak devam ettiğini, davacının 06.01.1997 tarihinden itibaren oda kaydının bulunması nedeniyle ilgili Kanun kapsamında Bağ-Kur sigortalılık kaydının tescili için Kuruma yaptığı başvurunun 18.10.2022 tarihli yazı ile reddedildiğini beyanla davacının Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihinin odaya kayıt tarihi olan 06.01.1997 tarihi itibarıyle tespitine karar verilmesini talep etmişlerdir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve hak düşürücü süre içerisinde açılmayan davanın reddini, Kurum kayıtlarına göre yapılan incelemede davacının 18.04.2003 tarihinde Kuruma intikal ettirilen sigortalılık belgesi ile tescilinin yapıldığını,

davacının 1479 sayılı Kanun'a tabi sigortalılığının 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre "sigortalılık nitelikleri taşıdıkları halde 1479 sayılı Kanun gereğince 01.10.2008 tarihine kadar kayıt ve tescillerini yaptırmayanların sigortalılıkları 01.10.2008 tarihinden itibaren başlatılacaktır." hükmü amir olduğundan tescil tarihinin davacının talebi doğrultusunda başlatılmasının mümkün bulunmadığını belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmişlerdir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davanın kısmen kabulü ile davacının 15.04.1997-22.08.1999 ve 22.02.2001-01.04.2001 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının ıslah talebi gözetilmeden karar verildiğini belirterek davanın reddedilen kısmı yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; sigortalının 18.04.2003 tarihinde Kuruma intikal ettirilen sigortalılık belgesi ile tescilinin yapıldığı, davacının ilgili mevzuatta belirtilen tarihlere kadar sigortalılık kayıt ve tescilini yaptırmamış olması nedeniyle tescil tarihinin talebi doğrultusunda başlatılmasının mümkün olmadığı, Kurumca yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçeleriyle, yerel mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371. maddeleri ile 1479 sayılı Kanunu'nun geçici 18. maddesi.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Her ne kadar İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmiş ise de; açılan davanın 1479 sayılı Kanun kapsamında Esnaf Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti olması karşısında hüküm ve gerekçede "Esnaf Bağ-Kur" sigortalısı olarak karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR