Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10647 K.2024/11384

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti ve prime esas ücretin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin davalı iş yerinde 01.04.2017-17.09.2018 tarihleri arasında şoför, kantarcı ve meydan amiri olarak aylık 1.500,00 TL ücretle çalışmalarının tespitine talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarının resmi belge niteliğinde olduğunu, resmi kayıtların aksinin yazılı belge ile ispat edilebileceğini, davacı tarafça bildirilen tanıkların dinlenmesine muvafakat etmediklerini, bordro tanıklarının dinlenmesi gerektiğini, Yargıtay kararları gereğince hizmet tespiti istenen tarihte komşu iş yeri sigortalısı ya da işvereni olup olmadığı yönünde araştırma yapılması gerektiğini beyanla, davanın reddini istemiştir.

2.Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 01.04.2017-17.09.2018 tarihleri arasında davalı şirkette çalıştığını, ancak çalışmasının SGK'ya bildirilmediğini, hizmet tespiti davası açtığını, davacı her ne kadar Eskişehir adresinde faaliyet gösteren davalı şirkette dava konusu dönemde çalıştığını iddia etmiş ise de Kurum kayıtlarından yapılan incelemede davalı şirketin Eskişehir ili dahilinde 7 farklı iş yeri numarası ile faaliyet gösterdiğini, davacının davalı şirketin 23280026 sicil nolu iş yerinde dava konusu dönemde çalıştığını,

bu tarihler haricinde ise davalı şirketin 7 farkı iş yerinin herhangi birinde çalıştığını dair işe giriş bildirgesi bulunmadığını, Kurum kayıtlarının resmi belge niteliğinde olduğunu, sigortalılıktan söz edebilmek için çalışmanın varlığının Yargıtay'ın 79/10 uncu maddeye dayalı sigortalılığın tespiti davalı yönünde kabul ettiği ilkelere uygun biçimde belirlenmesi gerektiğini, davacının söz konusu iş yerinde çalışmasının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ispatı gerektiğini beyanla, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 01.12.2021 tarihli ve 2023/11271 Esas, 2023/12500 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya ait iş yerinde 14.04.2018-17.09.2018 tarihleri arasında aylık brüt 2.098,20 TL ücret ile sigortalı sayılacak şekilde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 22.06.2023 tarihli ve 2022/445 Esas, 2023/1461 Karar sayılı kararı ile istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 06.12.2023 tarihli 2023/11271 Esas, 2023/12500 Karar sayılı kararında; davacının hizmet tespiti talebine ilişkin olarak verilen kabul kararının yerinde olduğu, ancak prime esas kazanç tespiti istemi yönünden yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olmadığı, dosyadaki kayıt ve belgelerden, emsal ücret araştırmasına dair ilgili odaların cevabî yazısı ve tanık beyanları esas alınarak hazırlanan bilirkişi hesap raporunun dosyaya sunulduğu, bilirkişi hesap raporu ile emsal ücret cevaplarına göre, davacının asgari ücretin %10 fazlası oranda ücret alabileceğinin belirtildiği,

hazırlanan bilirkişi raporu esas alınarak yazıldığı şekilde sonuca gidildiği anlaşılmakla, Mahkemece, davacıdan ücret iddiasına ilişkin yazılı delillerin sorulması gerektiği, sigorta primine esas kazanç tutarı konusunda öngörülen yönteme uygun inceleme ve araştırma yapılması gerektiği hususlarına işaret edilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya ait iş yerinde 14.04.2018-17.09.2018 tarihleri arasında sigortalı sayılacak şekilde dönemsel asgari ücretle çalıştığının tespitine, prime esas kazanç talebinin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğu, Mahkemece yeterli inceleme yapılmadan hüküm kurulduğu, davanın tam kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; hizmet tespiti davasının kabulü için düzenlik bir çalışma ilişkisinin varlığının gerektiği, davacının davalı uhdesinde eylemli ve düzenli bir çalışmasının bulunmadığını ileri sürmüştür.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, sübut bulmayan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkil Kurum kayıtlarında davacının belirtilen tarihler arasında herhangi bir hizmet bildirimine veya işe giriş bildirgesine rastlanmadığını, davacının her türlü hukuki dayanaktan yoksun ve haksız talebinin reddinin gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve prime esas ücretin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un m. 86/9 uncu maddesi.

2.5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 7 nci maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 77 ve 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, dosya kapsamına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,