Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10662 K.2025/703

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... ait işyerinde 2014-12.09.2015 tarihleri arasında çalıştığını, iş kazası sebebiyle tazminat davası açtığında çalışmış olduğu bu sürede sigortalı olmadığını öğrendiğini, 5510 sayılı Kanun'un 8. maddesi gereğince Kanun'un 4/1-(a) hükmü kapsamında sigortalı sayılan kişileri Kanun'un 7/1-(a) hükmünde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce işverenin Kuruma bildirmekle yükümlü olduğunu, ancak davalı işverenin müvekkili ile yaptığı hizmet sözleşmesine aykırı şekilde bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğini ileri sürerek müvekkilinin sigortalı hizmet başlangıç tarihinin ve davalıya ait iş yerinde 2014-12.09.2015 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davacının hiçbir şekilde müvekkilinin yanında çalışmadığını, davacı ile müvekkili arasında hiçbir zaman iş akdinin mevcut olmadığını, davacının kendi işini yapan biri olduğunu, davacının müvekkili ile olan tek bağının kendi işinde kullanacağı malzemeleri bazen müvekkilinin dükkânından alması olduğunu, bunun dışında davacının müvekkili ile bir bağının olmadığını, davacının Kağızman'da taşeron şeklinde iş yaptığını, inşaatlardaki elektrik işlerini kendi nam ve hesabına yaptığını, iş sahiplerinden ücretini kendisinin aldığını, malzemesini piyasadan temin ettiğini, kimi zaman müvekkilinin de davacıyı iş sahiplerine önerdiğini,

davacının aynı anda birden çok kişinin işini yaptığını, bu nedenle davacının işçi olarak kabul edilmesine imkan bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesi ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde: A-Tanık beyanları ile davacının davalıya ait işyerinde çalıştığının sabit olduğunu, b.Eksik inceleme ile karar verildiğini, c.Davacının davalıya ait işi yaptığı sırada kazaya uğradığı hususunun gözden kaçırıldığını belirterek kararın bozulması gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

1. Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu davada davacı 2014/12-12.09.2015 arasındaki hizmetlerinin tespitini talep etmiştir.

Dosya kapsamında ise; davalı işverene ait işyerinde herhangi bir bildirimi bulunmayan davacının, talep ettiği dönem içerisinde 14.09.2013-03.04.2015 tarihleri arasında 11 farklı işveren yanından kısmi bildirimlerinin bulunduğu, dava dilekçesinde davalı işveren ... yanında çalışıldığının belirtilmesine rağmen davalı işverenin ... gösterildiği, davalı adına Kurum kayıtlarında mevcut işyeri tescil kaydının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Mahkemece dinlenen tanık beyanları ve toplanan deliller ile davanın reddine karar verilmiş ise de verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Mahkemece, öncelikle dava konusu dönemde işverenlik sıfatının kime ait olduğu belirlenmeli, davacının beyanı alınmak suretiyle, davalı adına işyeri tescil kaydının da bulunmamasına göre dava dilekçesinde belirtilen ...'in işveren olup olmadığı araştırılmalı, davacının talep ettiği dönem içerisinde bildirim yapılan işyerlerindeki çalışmalarının iptali isteyip istemediği belirlenmeli, dava dilekçesinde belirtilen iş kazasına dayalı tazminat dosyasına ilişkin dosya getirtilerek bu dosya içeriği ile birlikte, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla,

işyeri kaydının bulunması halinde dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler ile aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler resen saptanarak,

çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, bildirim yapılan işyerlerindeki bordro tanıklarının beyanları alınarak buradaki çalışmasının fiili çalışma olup olmadığı tespit edilmeli, davalı işyerinde tespiti istenen dönemlerde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa, belgeler getirtilmeli, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek,

davacının çalıştığı iddia edilen süreler tereddütsüz belirlenerek yapılacak araştırma ile varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR