Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10689 K.2025/1096

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl dava davalısı/birleşen dava davacısı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili; yaşlılık aylığı alan müvekkilinin, kolluk kuvvetleri tarafından ifade için çağrıldığını ve hiç duymadığı bir işyeri hakkında bilgiler sorulduğunu, müvekkilinin sorulan işyerini tanımadığını, başka bir işyerinde çalıştığını beyan ettiğini, daha sonrasında, aylığının kesildiğini öğrendiğini, müvekkilinin 01.04.2011 - 30.04.2012 tarihleri arasında ... adına kayıtlı ... sicil sayılı, ...

Caddesi No: 10/1 ... adresinde varil satışı faaliyetinde bulunan işyerinde çay ve temizlik hizmetlerinde çalıştığını, işverenine, başka bir işyerinden bildirimde bulunması hususunu sorduğunda, işverenin, çözüm üreteceğine yönelik beyanda bulunduğunu ve geçmişe yönelik aylık prim ve hizmet belgesi sunduğunu, Kurum denetmenin işverenin yevmiye defterinde davacının isminin bulunmaması nedeniyle müvekkilinin çalışmalarının Kurum tarafından kabul edilmediğini, resmi defterlerinde kayıt bulunsa, işverenin, müvekkilini zaten sigortalı göstermesi gerektiğini beyan ederek,

müvekkilinin yaşlılık aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine, ödenmeyen yaşlılık aylıkların tahsiline, yersiz aylık ödemesine yönelik borç tahakkuku işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davacı Kurum vekili; yaşlılık aylığı almakta olan davalının, denetmen raporunda, çalışmalarının sahte olduğuna yönelik kanaate istinaden, yersiz gelir ve aylık bağlandığını, davalıya 01.11.2013 - 16.03.2018 tarihleri arasında ödenen yersiz ödemeler aslı olan 56.423,86 TL yönünden borç bildirimi gönderildiğini, ödeme yapmaması üzerine,

İzmir 9. İcra Müdürlüğünün 2021/2430 Esas sayılı dosyası üzerinden yasal faizi ile birlikte toplam 81.274,67 TL borcun tahsiline yönelik başlatılan ilamsız takibe davacının itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu, davalı tarafından Kurum aleyhine aylığın kesilmesinin iptaline yönelik İzmir 1. İş Mahkemesinin 2019/289 Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama ile eldeki davanın birleştirilmesi gerektiğini beyan ederek, İzmir 9. İcra Müdürlüğünün 2021/2430 Esas sayılı icra takip dosyası kapsamında davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı SGK Başkanlığı vekili; davanın hizmet tespiti davası olduğunu, müvekkili Kurumun fer'i müdahil sıfatı bulunduğunu, davacının, ... Sac Al. El. İnş. Ma. Har. Nak. San. ve Tic. Ltd.

Şti. adına kayıtlı 1341194,35 sicil sayılı işyerinden 20.09.2011 - 18.04.2012 tarihleri arasındaki bildirilen çalışmalarında şüpheli işyeri kodu bulunduğunu, davacının, ... unvanlı işyerinde çalıştığı iddiasında bulunmasına rağmen, farklı unvanı olan işverenin işyerinden bildirim yapıldığı ve çalışmalarının tamamının Kurum tarafından iptal edilmediğinden davanın açılmasında hukuki yararının bulunmadığını, bildirim yapılan işveren ile alt üst işverenlik ilişkisi ya da devir olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davacının, yaşlılık aylığı şartlarını yerine getirmediğinden aylığının kesildiğini, Kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu,

davacının iddiasını, davanın kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle, Yargıtay İçtihatlarında belirtilen araştırmalar yapılmak suretiyle ispat edebileceğini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dava davalısı/birleşen dava davacısı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Asıl dava davalısı/birleşen dava davacısı Kurum vekili özetle, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, davacının davalı Kurum denetmen raporuna istinaden 01.04.2011-20.09.2011 tarihleri arasında 1341194 sicil sayılı dosyada işlem gören ... Saç Al. El. İnş. Ltd. Şti.'nden ve 20.09.2011 - 18.04.2012 tarihleri arasında ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... Tel. Elekt. Ltd.

Şti.'nden yapılan bildirimlerinin fiili ve gerçek olmadığından iptali üzerine, anılan sürelerin davalı işverene ait işyerinde çalıştığının tespiti istemi ile açılan davada verilen hüküm eksik incelemeye dayanmaktadır. Bu nedenle, öncelikle dava konusu dönemde davacının bildirimlerinin dava dışı işyerlerinden nasıl, ne şekilde ve kim tarafından bildirildiği araştırılmalıdır.

Ayrıca, davacının çalıştığını iddia ettiği davalı işyerinin kapasitesi, kapsamı değerlendirilerek çay ve temizlik işleri için bir kişinin işyerinde çalışmasına ihtiyaç olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Bunun yanında davacının çalışmalarının tek bir kamu tanığı tarafından doğrulandığı anlaşılmakla, başka kamu tanıkları araştırılarak tanık olarak beyanları alınmalı, böylece uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR