Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10812 K.2025/269

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Zonguldak Sosyal Güvenlik Başkanlığına 09.11.2015 tarihinde müracaat ederek yurt dışı borçlanması yaptığını ve 01.12.2015 tarihinde SGK'dan emekli olduğunu, SGK Başkanlığının 13.07.2021 tarih ve 27927090 sayılı yazısı ile müvekkilinin 08.11.2015 tarihindeki 1 günlük çalışmasının denetim raporuyla iptali nedeniyle emekli aylığının durdurulduğunu tebliğ ettiğini, müvekkilin savunması alınmadan ve müvekkilin işvereni ...'in zorla imzalatıldığını beyan ettiği tutanak ile hazırlanan denetim raporu doğrultusunda gerçekleştirilen aylık durdurma işleminin iptalini,

müvekkilin 08.11.2015 tarihinde 2 4781 01 01 1055816 67 4 4 0 no.lu iş yerinde 1 gün çalıştığının tespitini, müvekkilin 13.07.2021 tarihinde durdurulan emekli maaşının tekrar bağlanmasını, alamadığının maaşlarının yasal faiziyle geri ödenmesini, müvekkile tahakkuk edilen 143.644,50 TL borç aslı ve faizinin silinmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile davacının hak düşürücü süre ve zamanaşımı süresi geçtikten sonra davayı açtığını, davaya yetkili yerin Ankara Mahkemeleri olduğunu, dava açmadan önce davalının Kanun gereği müvekkil Kuruma müracaat etmesinin zorunlu olduğunu, davacının 15.12.2015 tarihinde 1055816.67.23 iş yeri numaralı ve ... unvanlı iş yerinde fiilen çalışmadığının denetim raporuyla tespit edildiğini, dava konusu uyuşmazlığa müvekkil Kurum sebep olmadığını bu yüzden yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini, müvekkil Kurumca gerçekleştirilen işlemlerin hukuka uygun olduğunu belirterek usul ve yasaya aykırı olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 08.11.2015 tarihinde 2 4781 01 01 1055816 67 4 4 0 no.lu iş yerinde 1 gün çalıştığının tespitini, müvekkilin 13.07.2021 tarihinde durdurulan emekli maaşının tekrar bağlanmasını, alamadığı maaşlarının yasal faiziyle geri ödenmesini, müvekkile tahakkuk edilen 143.644,50 TL borç aslı ve faizinin silinmesini talep etmiş olup ...'e e ait 2 4781 01 01 1055816 067 04-19 numaralı işyerindeki bordrolu çalışan listesinin SGK'dan istenildiği, SGK tarafından verilen 23.11.2021 tarihli müzekkere cevabı incelendiğinde;

bir kısmı işbu dava ile aynı nitelikte Mahkemede davasının olduğu, bordrolu çalışanlardan bir kısım bordro tanığı olarak dinlenildiği, davalının çalıştığını iddia ettiği işyerine komşu işyerlerinin bordrolu çalışanları kamu tanığı olarak dinlenildiği, işyeri sahibi olan ...'in davacı tanığı olarak dinlenildiği, dinlenen davacı tanığının davacının kendi işyerinde bir gün bir kaç saat çalıştığını beyan ettiği, bordro ve kamu tanıklarının davacının çalışmasına dair bilgileri olmadığını beyan ettiği, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildğinde; davacının davalıya ait işyerinde bir gün çalıştığının ispatlandığı,

SGK denetim raporunun aksinin ispat edildiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle;

1-Davanın kabulü ile a-Davacı ...’nin 08.11.2015 tarihinde ...'e ait 2 4781 01 01 1055816 067 04- 19 000 023 sicil numaralı iş yerinde 1 gün sigortalı olarak çalıştığının tespitine, b-Aksi Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamından davacı gibi aynı iş verenden bir günlük bildirimi yapılan ve seri halde Kuruma karşı dava açan sigortalıların bir günlük bildirimlerinin yapıldıktan kısa bir süre sonra 4-a kapsamında yurt dışı borçlanmasını yaparak yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunduğu, dava dışı işverene ait aynı günde birden çok Almanya'dan kısa süreli yurda gelen şahısların bildirimin yapıldığı,

iş yerinin kapsam ve kapasitesine göre bildirimi yapılan ve sürekli çalışması olan işçiler bulunduğundan bunlar dışında da aynı gün birden fazla sigortalı çalıştırılacak mahiyette bulunmadığı, benzer mahiyette diğer seri haldeki dava dosyaları ile birlikte değerlendirildiğinde 4-a kapsamında emeklik şartlarının prim gün sayısı bakımında 4-b kapsamına göre daha avantajlı olduğu, 4-a kapsamında tescilli olmayanların borçlanmasının 4-b kapsamında sayılacağı, davacı gibi pek çok kişinin yurt dışı borçlanmasının 4-a kapsamında yapabilmek için bildirimlerinin aynı işverenden yapıldığı, çalışmanın fiili ve gerçek bir çalışma olmadığı,

davacının 4-a kapsamında tahsis talep tarihi itibari ile yaşlılık aylığına hak kazanamadığı anlaşılmakla, bu halde davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden davanın esası hakkında karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak; davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; çalışmasının gerçek olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının 08.11.2015 tarihindeki 1 günlük hizmetinin Kurumun denetim raporuna dayalı olarak fiili olmadığı gerekçesi ile iptali sonucu, davacının yurt dışı borçlanma statüsünün değişmesi nedeniyle yaşlılık aylığının iptal edilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali, aylığın tekrar bağlanması ve faizi ile ödenmesi istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR