Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10983 K.2025/1162

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 04.10.2009-02.09.2011 tarihleri arasında ve 01.03.2014-20.03.2017 tarihleri arasında çalıştığının tespiti ile son aldığı ücretin net 1600 TL olduğunu belirterek çalıştığı süre boyunca prime esas ücretinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "1-Davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, Davacının hizmet tespiti talebi yönünden Davacının davalı iş yerinde 01.02.2017-20.03.2017 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine, Fazlaya ilişkin talebin reddine, Davacının prime esas kazanç tespiti talebi yönünden 2017/02 döneminde 2.025,81 TL 2017/03 döneminde 1.350,54 TL prime esas kazanç ile çalıştığının tespitine, Diğer dönemler yönünden prime esas kazanç tespit talebinin dava şartı yokluğundan usulden reddine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine; fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle,

"I-Davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,

II-Feri müdahil-davalı SGK'nın istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b.2 bendi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

III-Davanın kısmen kabulüne;

1-Davacının hizmet tespiti talebi yönünden;

Davacının davalı işyerinde 01.02.2017-20.03.2017 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak, 2017/02 döneminde 2.025,81 TL, 2017/03 döneminde 1.350,54 TL prime esas kazanç ile çalıştığının tespitine, hizmet tespiti yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine,

2- Prime esas kazanç tespit talebinin dava şartı yokluğundan usulden reddine,...

12-Davalı-fer'i müdahil konumda bulunan SGK kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden ve prime esas gerçek kazanç tespiti yönünden davalı sıfatı bulunup bu talep yönünden davanın reddine karar verilmiş olmakla Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereği 17.900,00 TL'nin davacıdan tahsili ile davalı-fer'i müdahil SGK'ya ödenmesine,” karar verilmiştir.

Kararın gerekçesinde şu hususlara yer verilmiştir:

"Kuruma başvuru yapılması için Dairemizin kaldırma kararı sonrasında yapılan tensip zaptı ile birlikte davacı tarafa ihtarat yapılıp süre verilmesine engel bir yasa maddesi bulunmadığından, davacı vekilinin tensiple birlikte ihtarat verilmesine ilişkin itirazı haklı olmayıp, davacı tarafın Mahkemece usulüne uygun şekilde verilen kesin süre içerisinde prime esas kazanç tespiti talebi yönünden dava şartı olan kuruma başvuru şartını yerine getirmemiş olduğu anlaşılmakla, mahkemece prime esas gerçek kazanç tespiti talebi yönünden dava şartı yokluğundan talebin reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygundur.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda daha önce verilmiş olan 31.10.2019 tarihli davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararda, hizmet tespiti talebi yönünden davacının 01.02.2017- 20.032017 tarihleri arasında davalı iş yerinde hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine, hizmet tespiti talep edilen diğer dönemler yönünden talebin reddine karar verilmiş olduğu, verilen bu karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmadığı,

sadece fer'i müdahil SGK vekili tarafından İstinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmakla, usuli kazanılmış hak ilkesi gereğince davacı tarafından itiraza uğramamış olan hüküm kısmının hizmet tespitine ilişkin reddedilen kısmı kesinleşmiştir. Bu nedenle davacı tarafın kabul görmeyen hizmet tespiti talebi yönünden yaptığı istinaf talebi haklı değildir.

Ayrıca reddedilen hizmet dönemleri olan 04.10.2009-15.02.2010 tarihleri arasındaki dönem yönünden hak düşürücü süre söz konusu olup tespit kararı verilmemiş olan diğer dönemler yönünden ise çalışma olgusu somut olarak da ispatlanamamıştır.

Mahkemece tespit hükmü kurulan hizmet dönemi yönünden inceleme yapıldığında; dosya kapsamına göre, davacı tanıklarının bir kısmının davacının iş yeri devir tarihine kadar çalıştığına ilişin beyanları, bordro tanıkları ... ve ...'nın davacının iş yeri devir tarihine kadar çalıştığına ilişkin beyanları, SGK dan gelen 17.03.2022 tarihli müzekkere cevabı ile davacının 01.02.2017-20.03.2017 tarihleri arasında ücretsiz izinde gösterilmiş olmasına rağmen ücretsiz izin kullanımına ilişkin evrakların sunulamaması,

davalı vekili tarafından ücretsiz izin evraklarının sunulamayacağının beyan edilmesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, kıdem tazminatı hesabında dikkate alınan ancak sigorta pirimi ödenmeyen 01.02.2017-20.03.2017 tarihleri arasında geçen 50 günlük sürede davacının davalı iş yerinde fiilen çalıştığına dair tespit ve kararı dosya kapsamına uygun olup yine tespit hükmü kurulan bu dönemler yönünden 2017/02 döneminde 2.025,81 TL,

2017/03 döneminde 1.350,54 TL prime esas kazanç ile çalıştığının tespitine dair hüküm kısmı da dosya kapsamına uygun olup bu dönemlerin sigortasız çalışma dönemleri olması nedeniyle hizmet tespiti talebi aynı zamanda sigortasız dönemlerdeki çalışma yönünden prime esas kazanç tespiti talebini de içerdiğinden ve talebin özünde hizmet tespiti talebi olması nedeniyle kuruma başvuru şartı aranmayacağından, tespit hükmü kurulan bu dönem yönünden prime esas kazanç tespitinin de yapılmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Sigortasız dönem yönünden prime esas kazanç tespitinin tanık beyanları ile de ispatı mümkün olup, somut dosyada tanık beyanları, banka kayıtları ve dosyadaki diğer delillerle bu dönem yönünden prime esas kazanç tespiti yapılması yerindedir."

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili özetle, kararın eksik incelemeye dayandığını, davacının, davasını ispata yarar herhangi bir yazılı delil ibraz edemediğini ancak bir kısım davacı tanıklarının davacının iş yeri devir tarihine kadar çalıştığına ilişin beyanlarına ve bordro tanıkları ... ve ...'nın davacının iş yeri devir tarihine kadar çalıştığına ilişkin beyanlarına itibar edilerek söz konusu kararın verildiğini, aralıksız çalışma şüpheye yer verilmeyecek şekilde tespit edilmeden hüküm kurulduğundan yasaya ve hukuka aykırı kararın bozulması gerektiğini; ayrıca prime esas kazanç yönünden dosyaya yazılı bir delil ibraz edilmediği halde davacının bu talebi yönünden kabul karar verilmesinin yasaya ve usule aykırı olduğunu beyanla temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre fer'i müdahil Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6552 sayılı Kanun'un 11.09.2014 günü yürürlüğe giren 64. maddesiyle, 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7. maddesine eklenen 4. fıkrada, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, davanın Kuruma re'sen ihbar edileceği, ihbar üzerine davaya, davalı yanında fer'i müdahil olarak katılan Kurumun, yanında katıldığı taraf başvurmasa dahi kanun yoluna başvurabileceği belirtilmiş olup, hizmet tespiti talebi ile birlikte prime esas kazancın tespitinin talep edildiği eldeki davada, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun fer'i müdahil konumunda yer alması gerekirken, karar başlığında fer'i müdahil/davalı konumunda gösterilmesi ve lehine vekalet ücretine hükmedilmesi bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Fer'i müdahil Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı feri müdahil Kurum vekilinin temyiz itirazının kabulü ile

Bölge Adliye Mahkemesi kararının karar başlığındaki "Fer'i müdahil-davalı: Sosyal Güvenlik Kurumu" ibaresinin silinerek yerine "Fer'i müdahil: Sosyal Güvenlik Kurumu " yazılmasına,

Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin son paragrafı olan ve "Ancak" kelimesi ile başlayan paragrafın tamamının karar metninden çıkarılmasına,

Hükmün II numaralı fıkrasında "Fer'i müdahil-davalı SGK'nın" ibaresinin silinerek yerine "Fer'i müdahil SGK'nın" yazılmasına,

Hükmün III numaralı fıkrasının 8,9 ve 12 numaralı bentlerinin tamamen silinmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,