Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11213 K.2025/4528

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.08.2009-12.12.2010 arasındaki çalışmalarının fiili olmadığı gerekçesiyle iptal edilerek almakta olduğu yaşlılık aylığının kesildiğini, davacının anılan süredeki çalışmalarının gerçek olduğunun tespitiyle kesilen yaşlılık aylığının yeniden bağlanması ve ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1- Davalı şirket tarafından davaya cevap verilmemiştir. 2- Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacı adına bildirim yapılan inşaat iş yerindeki çalışmanın 31.07.2009 tarihinde fiilen sona erdiğinin anlaşılması ve çalışma olmaması karşısında yapılan bildirimlerin iptali yönündeki Kurum işleminin yerinde olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.11.2018 tarihli kararı ile davacının çalıştığı inşaatın iskan ruhsatının alınması için başvuruda bulunulduğu 31.07.2009 tarihinden sonra inşaatın faaliyetinin devam ettiği, halen yarım olan binaların bulunduğu, davacının iş yerinde çalışmaya devam ettiği, davacının çalıştığı inşaatta apartmanda iskana geçilmesi nedeniyle inşaat faaliyetinin bittiği gerekçesiyle davacının çalışmalarının fiili çalışmaya dayanmadığının kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

tanıkların beyanları tüm dosya kapsamına göre davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği hususları değerlendirilerek davanın kabulüne, davacının 01.08.2009 - 12.12.2010 tarihleri arasında ... İnşaat Turizm Emlak Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinde asgari ücretle hizmet akdi ile fiilen çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 29.11.2018 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 08.06.2020 tarihli kararı ile davalı şirkete ait birden fazla inşaat olduğu, davacının hizmetlerinin ... sicil no.lu 20948 ada 3 parsel no.lu inşaat iş yerinden bildirildiği ve bu inşatın 31.07.2009 tarihinde bitirilmiş olduğu gerekçesi ile davacının bu tarihten sonraki hizmetleri iptal edilmiş ise de şirkete ait ... sicil no.lu iş yerinin 02.12.2008 tarihinde kapsama alındığının ve 20948 ada 2 parsel sayılı adreste kayıtlı olduğunun anlaşılmış olması,

Mahkemece dinlenen tanıkların davalı şirkete ait birden fazla inşaat olduğunu ve bu inşaatlarda davacının çalıştığını beyan etmiş olması, Ankara 33. İş Mahkemesinde dava açan tanık Sinan ...'ın bu iş yerinden iptal edilen 01.08.2009 - 15.06.2010 tarihleri arasındaki çalışmalarını fiili çalışma olduğuna ilişkin verilen kararın Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 2016/11506 E., 2018/8010 K. sayılı dosyası ile onanarak kesinleşmiş olması birlikte değerlendirildiğinde davacının çalışmalarının fiili çalışma olduğu,

istinaf edenin sıfatı ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden Yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçeleriyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.06.2020 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01.11.2008 – 12.12.2010 arası çalışmalarının bildirildiği ... Kurum sicil numaralı, 20948 Ada, 3 Parselde kayıtlı inşaat iş yerindeki çalışmanın, Kurumca yapılan yerel denetimde beyanı alınan apartman sakini ve şirket eski yetkilisinin beyanları esas alınarak 31.07.2009 tarihinde tamamlandığı ve bu tarihten sonra işçi çalıştırılmadığı kabul edilmiş, davacının bu tarihten sonraki çalışmaları Kurumca iptal edilerek yaşlılık aylığı kesilmiştir.

Ancak aynı işverene ait 02.12.2008 tarihinde Kanun kapsamına alınan 20948 Ada, 2 Parselde ... ve 01.06.2010 tarihinde Kanun kapsamına alınan 20953 Ada, 5 Parselde ... Kurum sicil numaralı inşaat işyerlerinin bulunduğu anlaşılmış, dinlenen tanıklar da aynı şirkete ait 3 farklı inşaatın bulunduğunu beyan etmişlerdir.

1- O halde Mahkemece, Kurum denetmenince düzenlenen raporla yetinilmeyerek iptale konu bildirimlerin ilişkin olduğu inşaatın ve işveren şirkete ait diğer inşaatların tamamlanma tarihleri, abonelikler ve oturanların beyanları alınarak celbedilecek iskan kayıtlarına göre belirlenmeli, çalışmanın hangi iş yerinde geçtiği, süresi ve şekli hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenerek sonucuna göre karar verilmelidir.

2- Şayet yerel denetim tutanağında belirtildiği gibi iptale konu iş yerindeki inşaatın 31.07.2009 tarihinde tamamlandığı tespit edilirse, yine aynı işverenliğe ait ... ve ... Kurum sicil numaralı işyerlerindeki çalışma süreleri de ayrı ayrı belirlenmeli, oluşacak sonuca göre infaza elverişli bir hüküm kurulmalıdır..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın ve birleşen davanın kabulüne, davacının,

-01.08.2009-31.05.2010 tarihleri arasında davalı ... İnşaat Turizm Emlak Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait ... sicil numaralı iş yerinde,

-01.06.2010-12.12.2010 tarihleri arasında davalı ... İnşaat Turizm Emlak Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait ... sicil numaralı iş yerinde asgari prime esas kazançla çalıştığının tespitine,

-Davacıya yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin ve ödenmeyen yaşlılık aylıklarının ödenmesi gereken tarihlerden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... tarafından davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davacının davasının ispat edemediğini, verilen kararın eksik ve hatalı olduğunu, davacının taleplerinin hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, Kurumun feri müdahil olarak kabul edilmesi ve aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının davalı iş yerinde 01.08.2009 - 12.12.2010 tarihleri arasındaki çalışmalarının gerçek olup olmadığı, Kurumun yaşlılık aylığının iptaline ilişkin işleminin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR