Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11303 K.2025/1548

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;emekliliğine az bir süre kala çalıştığı iş yeri olan davalı şirketteki çalışması ile ilgili (K) kontrol kodu konulmak suretiyle emekliliğine engel olunduğunu, davalı firmanın Tulza Deri Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren kayıtlarda görünen ve aidatlarını düzenli olarak ödeyen faal bir firma olduğunu, ancak davalı Kurumun hem eksik günlerden hem de diğer davalı Kurum ile aralarındaki sorunlar nedeniyle müvekkilinin haklarını zayi ettiğini, 4-a kapsamından emekli olması için aranan 25 yıl sigortalılık süresi,

48 yaş 5225 gün prim ödeme şartını doğru tahakkukların ettirilmiş olması halinde müvekkilinin şuan emekli olması gerektiğini beyan ederek, hizmet süresinin tespiti ile sigortalı olarak çalıştığı davalı firma yönünden konulan kısıtlayıcı tüm şerhlerin kaldırılmasını, emekliliğinin sağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesi ile davacının dava dilekçesindeki talebi ile ilgili Kuruma herhangi bir başvuru yapmadığını bu nedenle davanın öncelikle usulden reddi gerektiğini, diğer davalıya, Kurumca "K" kodu konulması ve davacının eksik günlerinin olması sebebiyle davacının talebinin yerine getirilmediğini, Kurumun işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili: a.Davacının hizmetinin (K) Kontrol kodu konulmasının hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını, b.Davacının çalıştığı işyerinin elektrik, telefon, OSB aidatı, avukatlık gideri gibi harcamalarının olduğunun bilirkişi raporunda belirtilmesine rağmen aksi rapor düzenlendiğini, c.Çalışmalarının kontrol kaydı bulunan şirketin faal olduğunun yapılan araştırma ile anlaşıldığını, d.Kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, beyan etmektedir. 2.Davalı Kurum vekili: a.Fiili çalışmanın kanıtlanması gerektiğini, b.Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını istediklerini beyan etmiş.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali tespitine ilişkindir.

1. Dava açmada hukuki yararının bulunması dava şartlarından olduğu gibi temyiz kanun yoluna başvuracak olan tarafın da temyiz yoluna başvuruda hukuki yararının bulunması gerekir. Davada haklı çıkmış olan taraf da hukuki yararı bulunmak şartıyla temyiz yoluna başvurabilir (HMK m. 361/2). Kurum işleminin iptali için açılan davada davanın reddine dair verilen karar aleyhine davalı Kurumun temyiz yoluna başvurmasında hukuki yararı yoktur. Hukuki yararı bulunmayan davalı Kurum temyiz dilekçesinin hukuki yarar yokluğundan reddine,

2.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu davada, davacının, davalı şirketten 01.03.2011-29.01.2015, 22.10.2015-30.10.2015, 22.08.2016-10.02.2020 tarihlerinde bildirimlerinin yapıldığı, denetmen raporu sonucu bu bildirimler üzerine kontrol (K) kaydı konulduğu, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davalı şirketin faaliyetine rastlanılmadığından davanın reddine karar verildiği anlaşılmış ise de dosyadaki mevcut delillerin karar vermeye elverişli olmadığı görünmektedir.

Mahkemece yapılması gereken iş; öncelikle aynı işveren nezdinde sigortalılığı iptal edilen ...,...,..., ve ... .... isimli çalışanların açtığı dava bulunup bulunmadığı araştırılmalı, bu konuda işveren ve sahte bildirimi yapılan kişiler hakkında ceza dosyası bulunup bulunmadığı tespit edilerek bu dosyalardaki beyanlarda gözetilmek suretiyle, dosyada dinlenen mevcut tanık anlatımlarından davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla, dava konusu dönemde davacı ile birlikte, denetmen raporu ile çalışmaları iptal edilenler dışında listelenen işverenin bordrolarındaki,

diğer çalışanlar ile Mahkemece yaptırılan 25.01.2021 tarihli araştırma tutanağının yetersiz olduğu gözetilerek yeniden araştırma yaptırılmak suretiyle aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş mahkemece dinlenmeyen tanık varsa bu kişiler resen saptanarak, çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılmalı, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, davacının çalıştığı iddia edilen süreler tereddütsüz belirlenerek varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR