Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11529 K.2024/12330

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Bağ-Kur sigortalılık süresinin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda,Yargıtay 10. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, çok uzun yıllar öncesinden beri kendi nam ve hesabına çiftçilik yaparak geçimini sağladığını, hatta 13.06.1996 tarihinde Güney Ziraat Odasına kayıt olarak 2001 yılı sonrasında da tarımsal desteklemelerden yararlandığını, üstelik Odaya 25.941 m2 yüz ölçümlü tarlasında tarımsal faaliyette bulunduğunu bildirdiğini, Ziraat Odası üyelik aidatlarını da ödediğini, dolayısıyla ortada geçerli bir ziraat odası kaydının olduğunu,

müvekkilinin 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b bendi hükmü kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olmak için 05.05.2012 tarihinde davalı Kuruma başvurduğunu ve talebi doğrultusunda sigortalılık tescilinin yapıldığını, zira bunun için tek şartın devam eden Ziraat Odası kaydı veya yeni kayıt yaptırmak olduğunu, ancak her nedense davalı Kurum tarafından müvekkilinin Güney Ziraat Odası kaydı yok sayılarak 4/1-b bendi kapsamındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılık sürelerinin de iptal edildiğini ve prim ödemesi kadar 27.04.2012 - 31.05.2012 tarihleri arası tescilinin devam ettirildiğini,

bu hususa ilişkin olarak davalı Kuruma başvuruda bulunarak müvekkilinin sigortalılık tescilinin devam ettirilmesini istediklerini, ancak başvurudan da olumlu sonuç alamadıklarını beyanla; müvekkilinin Ziraat Odası kaydının geçerli olduğunun tespitine, müvekkilinin 02.05.2012 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b bendi kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ve aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde;davanın haksız ve mesnetten yoksun açılmış bir dava olup, reddi gerektiğini, davanın süresinde açılmadığını, hak düşürücü süre geçtikten sonra açılmış olduğunu, davacının 02.05.2012 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b bendi kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tescilini talep ettiğini, davacının bu hususa ilişkin olarak müvekkili Kuruma yazılı olarak başvuru yaptığını, Kurumun 14.06.2018 tarihli ve 5989562 sayılı yazısıyla davacının başvurusuna cevap verildiğini, davacının taleplerinin gerekli şartları taşımadığını, dolayısıyla Kurum tarafından yapılan işlemlerin mevzuata uygun olup,

davacının taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını, Kurum kayıtlarının esas olduğunu, davacının bu kayıtların aksini ancak aynı değerdeki yazılı belgelerle ispatlayabileceğini beyanla; davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.01.2021 tarihli ve 2020/37 E., 2021/26 K., sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile

1-Davacının 01.06.2012 - 22.11.2017 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b bendi kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline,

2-Davacının Ziraat Odası kaydının geçerli olduğunun tespitine yönelik talebinin reddine dair hüküm kurulmuştur.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.06.2021 tarihli ve 2021/1379 E., 2021/1552 K., sayılı kararıyla; dosya kapsamı, delil durumu itibariyle, Denizli 4. İş Mahkemesinin 2020/37 Esas 2021/26 Karar sayılı kararında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin, 08.09.2022 tarihli ve 2022/8838 E., 2022/11416 K. sayılı ilamıyla; tarımsal faaliyet araştırması yapılarak sonucuna göre karar verilmesi için İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin 13.06.2023 tarihli ve 2022/523 E., 2023/199 K., sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile davacının 01.06.2012-22.11.2017 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinin 4 no.lu alt bendi kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline, davacının Ziraat Odası kaydının geçerli olduğunun tespitine yönelik talebinin reddine karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin, 22.11.2023 tarihli ve 2023/11036 E., 2023/11688 K. sayılı ilamıyla; Mahkemece yapılan araştırma neticesinde, bozma öncesi ve bozma sonrasında toplanan deliller ile davacının tarımsal faaliyetine ilişkin herhangi bir tespitin yapılmamış olması karşısında davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksini kabul ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir gerekçesi ile karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı verilen kararı ile bozma ilamına uyulmuş ve davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının uzun yıllardır kendi nam ve hesabına tarlasında çifçilik yaptığını, 13.06.1996 itibariyle Ziraat Odası kaydı bulunduğunu, 2001 sonrası tarımsal desteklemeden faydalandığını, ziraat odası üyelik aidetı ödediğini, 2012 yılı itibariyle bağkur tescilinin yapıldığını, davanın haksız ve hukuksuz olarak reddine karar verildiğini, tarımsal faaliyetin belirgin olmasına karşın davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Bağ-Kur sigortalılık süresinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, bozma ilamı içeriğine göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,