Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11558 K.2024/11122

Taraflar arasında Mahkemesince görülen rücuen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum, davalılar ...-Yapı İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Grup İnş. San. ve Tic. A.Ş., ... İnş. Elektrik Mak. Müşavirlik ve Taah. San. ve Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili ...'e karşı açtığı asıl davada; 18.03.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen 9.675.73TL gelirin tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili diğer davalılara karşı açtığı birleşen davada; 18.03.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen 9.675.73TL gelirin tahsilini talep etmiş, iş bu dava 15.11.2013 tarihli kararla asıl dava ile birleştirilmiştir.

Davacı vekili, 15.12.2014 tarihli ıslah ile ... İnş. Elektrik....A.Ş.'den 120.946.60 TL, diğer davalılardan 82.243.70 TL'nin müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, müvekkilinin kazaya sebebiyet veren kusurlu kişi olmadığını, müteveffanın ... İnşaat Ltd. Şti.'de güvenlik sorumlusu mühendis olarak çalıştığını, müvekkilinin müteveffanın talebi üzerine, olay yerine geldiğini ve kullandığı iş makinasının manevralarını müteveffanın yönlendirmesi ve talimatları ile yaptığını, Kartal 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2009/166 Esas sayılı dosyasında müvekkilinin tali oranda kusurlu olduğunun tespit edilerek, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.05.2011 tarihli ve 2009/1355-2011/383 sayılı kararıyla; davanın kabulüne, 9.675.73 TL ilk peşin değerli gelirin 30.10.2009 gelir onay tarihinden itibaren davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin saklı tutulmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 01.07.2013 tarihli ve 2013/13408 Esas-2013/14791 Karar sayılı ilamı ile üçüncü kişi konumunda olan davalının peşin değerli sermaye gelirinin yarısının kusur karşılığından sorumlu olduğu gözetilmeksizin tavan değerden yapılan bilirkişi hesabına itibar edilerek karar verilmiş olmasının yerinde olmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece 29.04.2015 tarihli ve 2013/552-2015/169 sayılı kararla; Mahkemenin asıl dosyası bakımından ve gerekse birleşen İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesinin 2013/1131 Esas 2013/416 Karar sayılı dava dosyaları bakımından; davanın kabulüne, 120.946,60 TL maddi zararın, ilk PSD gelirinin yarısının %85'i kusur karşılığı olan 82.243,70 TL'sinden tüm davalılar ... İnşaat, Rif Yapı, ...; ... Yapı, Destebaşından müştereken ve müteselsilen tahsili ile kalan 38.702,90 TL'nin davalı işveren ... İnş. Elektrik Makine Müşavirlik ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti.'den müstakilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

2. Dairemizin 25.05.2021 tarihli ve 2019/5970 Esas-2021/6940 Karar sayılı ilamı ile davacının ıslah istemi dikkate alınmadan karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece 15.02.2022 tarihli ve 2021/482-2022/113 sayılı kararla; davanın kısmen kabulüne, toplam 9.675,73 TL Kurum zararının gelir onay tarihi olan 30.10.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

2. Dairemizin 01.12.2022 tarihli ve 2022/6368 Esas-2022/15320 Karar sayılı ilamı ile davalı ... hakkında açılan asıl davada ilk bozmadan sonra ıslah yapılmış olduğundan, asıl dava yönünden ıslah talebinin dikkate alınmaması, ilk bozma ilamından sonra davalı şirketler hakkında açılan ve asıl dava ile birleşen dava yönünden ise ıslahın geçerli olduğu, bu nedenle davalı ... hakkındaki asıl dava dosyasında ıslah gözetilmeksizin ilk talep gibi, davalı şirketler hakkındaki birleşen davada ise ıslah talebi nazara alınarak karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D.Dördüncü Bozma Kararı 1.Bozmaya uyan Mahkemece 18.05.2023 tarihli ve 2023/98 E.-2023/395 K. sayılı kararla; asıl davanın kabulüne, toplam 9.675,73 TL Kurum zararının gelir onay tarihi olan 30.10.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine, birleşen davanın kabulüne, toplam 82.243,70 TL Kurum zararının gelir onay tarihi olan 30.10.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

2. Dairemizin 20.11.2023 tarihli ve 2023/12255 Esas-2023/11441 Karar sayılı ilamı ile birleşen davanın kabulüne karar verilmesi yerinde ise de; İşveren ... İnş.Elek....A.Ş.'nin 5510 sayılı Kanun'un 21/1-4 kapsamında %62.5 kusur karşılığından sorumlu olduğu ve davacı Kurumun ıslah dilekçesi ile işveren ... İnş.Elek....A.Ş.'den 120.946.60 TL'nin tahsilinin talep edildiği gözetildiğinde, davalı ... İnş.Elek...A.Ş. yönünden %62.5 kusur karşılığı olan ve ıslah edilen miktara hükmedilmemesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kabulüne, toplam 9.675,73 TL Kurum zararının gelir onay tarihi olan 30.10.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine, birleşen davanın kabulüne, toplam 120.946,60 TL Kurum zararının gelir onay tarihi olan 30.10.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine (Davalılar Rif Yapı, ... Yapı ve ... şirketinin sorumluluklarının 82.243,70 TL ile sınırlı tutulmasına) karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum, davalılar ...-Yapı İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Grup İnş. San. ve Tic. A.Ş., ... İnş. Elektrik Mak. Müşavirlik ve Taah. San. ve Tic. A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum, davalı ... yönünden de ıslah talebindeki miktara hükmedilmesi gerektiği, davalılar ...-Yapı İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Grup İnş. San. ve Tic. A.Ş., ... İnş. Elektrik Mak. Müşavirlik ve Taah. San. ve Tic. A.Ş. vekilleri kaza olayında kusurlarının bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 18.03.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin atfı ile 1086 sayılı Kanun'un 428, 439 uncu maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 21 nci maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı Kurum, davalılar ...-Yapı İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Grup İnş. San. ve Tic. A.Ş., ... İnş. Elektrik Mak. Müşavirlik ve Taah. San. ve Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı Kurum, davalılar ...-Yapı İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Grup İnş. San. ve Tic. A.Ş., ... İnş. Elektrik Mak. Müşavirlik ve Taah. San. ve Tic. A.Ş. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,