Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11566 K.2024/13120

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı işyerinde 01.01.2002 – 01.04.2008 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen sürelerde hizmet akdiyle çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Kuruma bildirilen sürelerde davalı işyerinde çalıştığını, ihtilaf konusu dönemde çalışmasının olmadığını, davacının tespitini istediği sigorta başlangıç tarihi itibariyle 12 yaşında olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; hizmet tespiti davalarının kamu düzenini ilgilendirdiğinden çalışma olgusunun varlığının yöntemince araştırılması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.03.2021 tarih ve 2018/305 - 2021/143 E.K. sayılı kararıyla, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı şirket vekili, hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacı tarafın yaşının göz önünde tutulmadığını, hükme esas alınan davacı tarafından ibraz edilen fotoğraflarda “2002” yılının belirtilmiş olmasının fotoğraf makinası hatasından kaynaklanıyor olmasının hayatın olağan akışına uygun olacağını, davacının çıraklık statüsünün araştırılmadığını, ihtilaf konusu dönemde davalı işyerinde çalışma kaydı bulunmayan tanık beyanlarına itibar edilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini belirterek, kararı istinaf etmiştir.

2.Davalı SGK Başkanlığı vekili, Kurum yasal hasım olduğundan, aleyhlerine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 22.09.2021 tarih ve 2021/1606 - 2021/1469 E.K. sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2.Dairemizin 31.03.2022 tarih ve 2021/12002 - 2022/4791 E.K. sayılı kararı ile somut olayda, ihtilaf konusu hizmet talebi başlangıç tarihi itibariyle 12 yaşında olan davacının eğitim durumu araştırılmadan, hükme esas alınan ve duruşmalarda dinlenen tanıkların, ihtilaf konusu tüm dönemi kapsayan tanık niteliğinde olmadıkları, işçilik alacağı dosyası içeriğinde yer alan kayıt ve belgeler getirtilmeden verilen kararın hatalı olduğu, yapılması gereken işin, davacının talep ettiği dönemde okul durumu, eğitimine devam edip etmediği, bu kapsamda staj yapıp yapmadığının araştırılması,

davacının diploma örneği de eklenmek suretiyle davacının mezun olduğu okuldan eğitim ve staj bilgilerinin sorulması, davalı iş yerinden özellikle 2002 yılı dönemi içerisinde çalışma kaydı bulunan bordrolu çalışan ...’nın ve tespit edilecek diğer yıllar dönem bordrolu çalışanlarının tanık olarak beyanlarına başvurulması, bu şekilde toplanan deliller değerlendirilerek karar verilmesi gereğine işaretle hüküm bozulmuş, ayrıca kabule göre talep başlangıcı itibariyle 12 yaşında olan davacı yönünden 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi gerektiği belirtilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 11.06.2024 tarih ve 2022/163 - 2024/270 E.K. sayılı kararı ile yargılama aşamasında, işbu dosyanın 30.01.2020 tarihinde işlemden kaldırıldığı 1 aylık yasal süre içinde yenilendiği, bilahare 11.06.2024 tarihli celsede dosyanın 2. kez takipsiz bırakılması sebebiyle dosyanın HMK 320/4 maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verildiği,

6100 sayılı ...nın 320/4 maddesine göre, basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekmekte olup, davacı vekili duruşma gün ve saatinden sonra sunduğu 14.06.2024 UYAP tarihli dilekçeyle, 11.06.2024 tarihli duruşmaya sağlık sorunları sebebiyle katılamadığını belirterek,

dilekçe ekinde 11.06.2024 başlama ve 13.06.2024 bitiş tarihli istirahat raporu sunarak HMK'nın 96 ncı maddesi uyarınca eski ... getirme talebinde bulunmuşsa da nihai karar verildikten sonraki eski ... getirme talebi hakkında karar verilmesinin mümkün olmadığı, bu konuda üst derece Mahkemesi tarafından karar verilebileceği anlaşılmakla, davacı vekili tarafından duruşma gün ve saatinden önce herhangi bir mazeret dilekçesi veya sağlık raporu sunulmaması sebebiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğinden, davacı vekilinin eski ... getirme talebi değerlendirilmeyerek, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin açıkça hukuka aykırılık teşkil ettiğini, dosyaya sunulan Hukuk Genel Kurulu kararı ve sağlık raporu doğrultusunda hukuka ve kanuna aykırı verilen kararın kaldırılarak, eski ... getirme talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,