Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11597 K.2024/13119

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı Site Yönetimi nezdinde 03.01.2009 – 17.04.2015 tarihleri arasında kapıcı olarak kesintisiz çalıştığını ancak bir kısım çalışmalarının Kuruma bildirilmediğini, her yıl 3-4 ay çıkış verildiğini ancak bu sürelerde de hizmet akdine dayalı çalıştığını ileri sürerek, Kuruma eksik bildirilen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, hizmet tespiti davalarının kamu düzenini ilgilendirdiğinden çalışma olgusunun varlığının yöntemince araştırılması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.01.2020 tarih ve 2018/533 - 2020/11 E.K. sayılı kararıyla, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili, davacının çalışmasının kısmi ve dönemsel olduğunu, hakkında açılan kira alacağı davası neticesinde bu davayı açtığını, dava açmakta kötü niyetli olduğunu, davacının tüm çalışmalarının Kuruma bildirildiğini, davacının şikayeti üzerine Kurumca tespit yapıldığını, davanın konusuz kalıp kalmadığı hususunun araştırılması gerektiığini belirterek kararı istinaf etmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğunu, Kurum kayıtlarında gözüken süreler dışındaki çalışmaların titizlikle araştırılması gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 09.11.2020 tarih ve 2020/1212 - 2020/893 E.K. sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2.Dairemizin 13.10.2021 tarih ve 2021/464 - 2021/12190 E.K. sayılı kararı ile kararın eksik araştırma ve inceleme ile verildiği, Mahkemece re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda, civar apartmanlarda uzun yıllar oturan komşu ya da yakın yerlerde kayıtlara geçmiş çalışanlar, diğer apartmanların ve müstakil evlerin sakinleri ve kapıcıları, komşu market ve bakkal işleten ve çalışanları başka sitede güvenlik görevlisi vs olarak görev yapmış kişiler tespit edilerek bu kişiler tanık olarak dinlenmeli, tanık beyanları arasında çelişki olması halinde bu çelişkiler giderilmeli,

davalı apartmana ait gelir gider defterleri ve ödemelere ait belgeler istenerek incelenmeli, diğer yandan, davalı apartmanın kaç daireli olduğu, bahçesinin olup olmadığı, ısınma şeklinin nasıl olduğu tespit edilerek, apartman görevlisi olarak çalışan bir kişinin yapacağı işlerin mahiyeti ve süresi tespit edilmeli, davacının işsizlik ödeneği aldığı gerekçesiyle reddine karar verilen dönemde de fiili çalışmasının olup olmadığı da tespit edilmeli, davacının çalışmasının kısmi süreli çalışma olduğunun anlaşılması halinde;

hükme konu dönem içinde bir günde kaç saat çalışmış olabileceği, haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli ve 7,5 çalışma 1 günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususu saptanarak, sigortalılık süresinin tespitine karar verilmeli, uyuşmazlık konusu husus hiç bir kuşku ve tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit olunmalı, tüm deliller toplandıktan sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmeli, şeklindeki gerekçeyle hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 03.07.2024 tarih ve 2023/157 - 2024/139 E.K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma kararına uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller, tanık beyanları, ikmal olunan bilgi ve belgeler, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının dava edilen sürelerde davalı işyerinde çalıştığı halde bir kısım sigortasının kayıtlara yansıtılmadığı, Elazığ Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünden gönderilen yazıya göre davacıya.

2012/12 ayda 30 gün, 2013/1 ayda 30 gün, 2013/2 ayda 30 gün, 2013/3 ayda 30 gün, 2013/4 ayda 30 gün, 2013/5 ayda 2 gün, 2013/11 ayda 12 gün ve 2013/12 ayda 16 gün süreyle işsizlik ödeneği ödendiğinin bildirildiği, davalı Site Gelir-Gider Defterinden işsizlik ödeneği alınan dönemde davacıya ücret ödenmemiş olması, işsizlik maaşı alınan dönemde fiili olarak çalışıldığı yönünde yeni denilebilecek türden bilgi ve belge de sunulamadığı,

ihtilaflı dönemde davalı Site hakkında iddiaya göre davacının şikayeti üzerine inceleme yapılmış olmakla birlikte davalı Siteye belge düzeni eksikliği nedeniyle idari para cezası kesildiği ve eksik sigortalılık yönünden bir inceleme ve tespit yapılmadığı (davacının kendi başvurusu olmadan işsizlik ödeneği ödenmesinin mümkün olmadığı ve işsizlik maaşının muhasebeci tarafından kendisine ödendiği yollu beyanı dikkate alındığında), kişinin kendi muvazaasına dayanarak bir hak elde edemeyeceği hukuki ilkesi nazarında işsizlik ödeneği alınan süreler dışlanmak suretiyle, davanın kısmen kabulü ile davacının 10.07.2009-01.11.2009,

04.08.2010-02.10.2010, 30.05.2011-09.09.2011, 17.12.2013-17.04.2014 ve 01.11.2014-20.03.2015 tarihleri arasında asgari ücretle ve mevcut sigortalılık göz önünde bulundurularak aylık 30 (otuz) günü aşmayacak şekilde davalı işveren adına kayıtlı 1011525.23 sicil numaralı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili, dosya kapsamı itibariyle davacının çalışmasının sürekli ve kesintisiz olduğu sabitken davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili, bilirkişi raporlarının yetersiz olduğunu, tanık beyanlarının çelişkili olduğunu, kamu tanıkları dinlenmeden karar verildiğini, davacının çalıştığı tüm dönemlerin Kuruma bildiriminin yapıldığını belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın bozulmasını istemiştir.

3.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, hak düşürücü sürenin geçtiğini, Kurum kayıtları esasken tanık beyanlarına itibar edilemeyeceğini, davacının çalışmalarının Kurum kayıtlarına gözüktüğü kadar olduğunu belirterek, kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekilleri ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,