Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11634 K.2025/963

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı şirket nezdinde 01.03.1985-20.01.2021 tarihleri arasındaki eksik bildirilen hizmetlerinin tespitini talep ettiği görülmüştür.

II. CEVAP

Davalı vekili davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Fer’i müdahil Kurum vekili davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı işverene dair düzenlenen kayıt ve belgelere göre ve 10. Tanker Üs Komutanlığından celp edilen kayıtlara göre, davalı ... firmasının 01.10.1988-27.03.2015 tarihleri arasında ... Hava Üssünde üs bakım yüklenicisi olarak görev yaptığı, 28.03.2015 tarihinde sonra ise hava üssünde dava dışı ...

Corporation firmasının faaliyet göstermeye devam ettiği; davalı VBR firmasının 01.07.1973 tarihinden bu yana sigorta kapsamında bulunduğu, davaya konu çalışmanın geçtiği hava üssünde çalışan kişiler arasından re'sen seçilerek belirlenen bordro tanıklarının beyanlarına başvurulmuş, tüm tanıkların mutabık şekilde beyan ettiği üzere davacının dava tarihi itibariyle İncirlik Hava Üssünde çalışmaya devam ettiği, ne var ki bu hava üssünden celp edilen kayıtlara göre davalı firmanın bu hava üssündeki taşeronluk faaliyetlerinin 27.03.2015 tarihinde sona erdiği,

28.03.2015 tarihinden itibaren ise aynı hava üssünde ... firmasının taşeronluk faaliyetlerini üstlendiği, davaya konu dönemde kalması nedeniyle Vectrus firmasının davaya dahil edilmesi gündeme gelse de, davacı vekilinin 22.06.2023 tarihli celsede işbu davayla sadece davalı firma nezdinde geçen çalışmaların tespitini talep ettikleri yönünde beyanda bulunduğu gözetilerek, davacının davalı firma nezdindeki çalışmasının 27.03.2015 tarihinde sona erdiğinin kabulü gerekmiştir.

İşbu davanın ise iş akdinin sona erdiği tarihi takip eden yıl sonundan itibaren beş yıllık hak düşürücü süre içerisinde (en geç 31.12.2020 tarihinde) açılması gerekirken, hak düşürücü süre geçtikten sonra eldeki davanın ikame edildiği görülmüş, davacı asilin hizmet cetveli incelendiğinde, kendi adına ilk işe giriş bildirgesinin 20.03.2009 tarihinde dava dışı ... unvanlı işveren tarafından ibraz edildiği, davacı adına düzenlenen bu ve sonraki işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri incelendiğinde herbirinde işveren adresi olarak İncirlik Hava Üssünün bildirildiği,

dolayısıyla davacı asil adına işe giriş bildirgesi ibraz eden dava dışı işverenlerle davalı işveren arasında organik bağ bulunduğu, dolayısıyla davacı asil adına ilk işe giriş bildirgesinin düzenlendiği 20.03.2009 tarihinden sonraki dönem yönünden hizmet tespiti isteminin hak düşürücü süreye uğramadığı, ancak 20.03.2009 tarihinden önceki davaya konu dönemlerin hak düşürücü süreye uğradığı kanaatine varılmakla, davacı tarafın 20.03.2009 tarihinden önceki dönemler yönünden davasının hak düşürücü süre nedeniyle reddine; kamu tanıklarının müşterek beyanları ve davacı asilin isticvap beyanı gözetilerek,

davacı asilin kendi adına ilk kez işe giriş bildirgesinin sunulduğu 20.03.2009 tarihi itibariyle davalı işveren nezdinde çalışmaya başladığı, davalı işverenin bu hava üssündeki taşeronluk faaliyetlerinin 27.03.2015 tarihinde sona ermiş olması nedeniyle davacı vekilinin 22.06.2023 tarihli celsedeki beyan ve talepleri ile bağlı kalınarak, davacının davalı firma nezdindeki çalışmasının 27.03.2015 tarihinde sona erdiğinin kabulü gerektiği; hükme esas alınan tanık beyanlarıyla sübut bulduğu üzere davacının çalışmasının aralıksız sürdüğü, askerlik dönemlerinin kabul edilen hizmet dönemleriyle çakışmadığı,

davacı asil adına İncirlik Hava Üssünde çalıştığı davaya konu dönemde dava dışı işverenlerce sigorta bildirimi yapılan günlerin bulunduğu, bu prim günlerinin de dışlanması gerektiği; her ne kadar davalı vekilince davalı firma ile davacı arasında hizmet akdi kurulmadığı iddia edilmiş ise de, aynı işyerinde ev ve bakım hizmetlerinde çalışan işçilerin açtığı ve onanan emsal dosyalarda, İncirlik Hava Üssünde Amerikan askerlerinin ev ve çocuk bakım işlerinde çalışan işçiler ile davalı firma arasında hizmet ilişkisi bulunduğunun kabul edildiği (bu yönde bkz. Yrg. 21. HD., E: 2018/6558, K: 2019/550Yrg.

10. HD., E: 2023/4836, K: 2023/5673.

E: 2023/1792, K: 2023/3836), ayrıca tanık anlatımlarına göre de, davacı gibi ev işleri, çocuk bakımı, temizlik, bahçıvanlık hizmetlerinde çalışan kişilerin üsse giriş çıkışlarının davalı şirket tarafından sağlandığı, ev işleri ve bakımı işlerinde çalışan kişilerin askeri personelin evlerinde çalışırken askerlerin ülkeden ayrılması halinde yeni gelen asker ile bu tür hizmetlerde çalışan işçilerin irtibatının şirket aracılığıyla sağlandığı, bu işlerde çalışan Türk işçilerin hava üssündeki düzenli şekilde denetim ve organizasyonlarının davalı firma tarafından yerine getirildiği,

yine tanık anlatımlarına göre davacının çalışmasının blok çalışma şeklinde ve aralıksız şekilde gerçekleştiği anlaşılmakla; davanın kısmen kabulü ile, davacı ...'ın 20.03.2009-27.03.2015 tarihleri arasında Kuruma bildirilen sigortalılık günleri dışlanmak suretiyle davalı ... unvanlı işverenin ... sigorta sicil numaralı işyerinde aralıksız şekilde hizmet hizmet akdine tabi olarak ve asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri vekili istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil vekili, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosya kapsamı incelendiğinde, davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanun'un 79. maddesinin 10 uncu fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinin 9. fıkrası hükümleri ile bodro tanık beyanları, aynı işyerinde ev ve bakım hizmetlerinde çalışan işçilerin açtığı ve onanan emsal dosyalarda, İncirlik Hava Üssünde Amerikan askerlerinin ev ve çocuk bakım işlerinde çalışan işçiler ile davalı firma arasında hizmet ilişkisi bulunduğunun kabul edildiği emsal dosyalar ile tüm dosya kapsamı dikkate alındığında kararın yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili ile feri müdahil vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR