Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11688 K.2024/13745

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... adına kayıtlı işyerinde 1987 yılından itibaren 05.08.2014 tarihine kadar kesintisiz çalıştığını, ancak SGK hizmet dökümü kaydında sigorta başlangıç tarihinin 15.10.1992, bitiş tarihinin 05.08.2014 olarak gözüktüğünü beyanla sigortalı başlangıç tarihinin 1987 yılı olarak tespitine, emeklilik işlemlerinin yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 16.05.2018 günlü dilekçe ile; tespite yönelik başlangıç tarihini 01.01.1987 olarak belirtmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; sigortalılık başlangıç tarihinin tespitine ilişkin davaların yalnızca SGK aleyhine açılması gerektiğini, 1987 yılında davalının işyeri olmadığını, davacının sigortalılık başlangıcını istediği tarihte 18 yaşını doldurmadığını ve o tarihte çırak olduğunu, 1987 yılındaki işe giriş bildirgesinin de Giresun Çıraklık Eğitim Merkezi tarafından verildiğini, 506 sayılı Kanun'un 3/II-B bendine göre özel kanunda nitelikleri belirtilen çırakların, çıraklık devresi sayılan süre içerisinde malullük, yaşlılık, ölüm sigortaları hükümlerine tabi olamayacaklarını, bu hükmün sonucu belirtilen sürelerin sözü edilen Yasanın 108. maddesinde de gösterilen sigortalılık başlangıcı olarak kabul edilemeyeceğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı SGK cevap dilekçesinde özetle; davanın 5 yıllık hak düşürücü süre yönünden, ayrıca resmi kayıtlarla doğrulanmayarak usul ve yasalara aykırı olması nedeniyle esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.04.2022 tarihli ve 2021/399 E., 2022/7183 K., sayılı kararıyla davacının dava konusu yapılan tarihte çırak statüsünde olmayıp işin görülmesine fiilen katıldığı kabul edildiğinden ve davacının istem döneminde 18 yaşını ikmal etmediği, 18 yaşını ikmal tarihinin 01.11.1988 tarihi olduğu dikkate alınarak, davanın kabulüne, 2801012764220 sigorta sicil numaralı davacının 2 2830 01 01 0017530 0 28 01-64 sicil numaralı iş yerinde 01.01.1987 tarihinde hizmet akdiyle bir gün çalıştığının, sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal ettiği 01.11.1988 tarihi olduğunun ve davacının 01.01.1987 tarihindeki bir günlük çalışmasına ait primlerinin prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.10.2022 tarihli ve 2022/1592 E., 2022/1537 K., sayılı kararıyla; davalıların istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 26.12.2022 tarihli ve 2022/14333 E., 2022/16688 K. sayılı kararıyla; "davacının talebinin 01.01.1987 tarihinde davalı ... unvanlı işyerinde çalışmak suretiyle, sigorta başlangıcının tespitine yönelik olduğu ve davacının 01.10.1987 tarihinde dava dışı Giresun Çıraklık Eğitim Merkezinde işe başladığına ilişkin işe giriş bildirgesinin Kurum kayıtlarına intikal ettiği hususları dikkate alınmak suretiyle, çıraklık eğitim merkezi ile yazışma yapılmak kaydıyla, davacıya ait çıraklık sözleşmesi celp edilmeli,

davalı işveren ... ile çıraklık eğitim merkezi arasında herhangi bir ilişkinin bulunup bulunmadığı bu çalışmanın mesleki eğitim merkezinin denetiminde pratik eğitim olarak gerçekleşip gerçekleşmediği; eğitim merkezi ile davalı işveren arasında herhangi bir ilişkinin bulunmadığının anlaşılması durumunda, çalışmanın bir mesleğin öğrenilmesine yönelik olarak çıraklık ilişkisine mi, yoksa diğer çalışanlar gibi üretime yönelik olarak mı gerçekleştiği üzerinde durulmalı, davalı ... unvanlı işyerine yönelik olarak Kurum tahkikat raporunun bulunup bulunmadığı araştırılmalı, davacı yanın talebine ve Mahkemenin kabulune konu 01.01.1987 tarihinde,

davacı adına verilen işe giriş bildirgesinin olup olmadığı Kurumdan sorulmalı, hak düşürücü süre de irdelenerek, toplanan deliller ışığında, çalışma olgusu ve niteliği şüpheye yer vermeyecek şekilde belirlenmeli, sonucuna göre karar verilmelidir." hususlarına işaret edilmiştir.

B. İkinci Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin 25.05.2023 tarihli, 2023/65 Esas, 2023/296 Karar sayılı kararında; davanın kabulüne, 2801012764220 sigorta sicil numaralı davacının 2 2830 01 01 0017530 0 28 01-64 sicil numaralı iş yerinde 01.01.1987 tarihinde hizmet akdiyle bir gün çalıştığının, sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını ikmal ettiği 01.11.1988 tarihi olduğunun ve davacının 01.01.1987 tarihindeki bir günlük çalışmasına ait primlerinin prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine, dair hüküm kurulmuş, davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairenin 15.11.2023 tarih 2023/11067 Esas, 2023/11290 Karar sayılı ilamı ile Mahkemece uyulan bozma sonrası kararında, 01.11.1970 doğumlu davacı adına 01.01.1987 tarihinde işe başladığına ilişkin işe giriş bildirgesinin mevcut olmamasına rağmen, 01.01.1987 tarihi sigorta başlangıcı kabul edilmek suretiyle, davalıya ait iş yerinde 1 günlük süre ile çalıştığının tespitine karar verilmişse de, davacı adına 01.10.1987-02.01.1990 tarihleri arası geçerli olan çıraklık sözleşmesinin mevcudiyetinin karşısında, çıraklık öncesi dönem yönünden kabul kararı verilmesinin hatalı olduğu,

diğer yandan beyanlarına itibar edilen tanıkların uyuşmazlık konusu dönemde kayıtlı bordro tanığı olmadığı gözetilmeksizin yazılı şekilde sonuca gidilmesinin isabetsiz olduğu, önceki bozma ilamı içeriği kapsamında toplanan deliller ışığında hak düşürücü sürenin de irdelenmesi gerektiği ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği hususlarına işaretle karar bozulmuştur.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın kabulü yerine reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Mahkemece yanlış değerlendirme yapıldığını, tanık beyanları ile davanın ispatlandığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigorta başlangıç tarihinin tespiti ile 1 günlük çalışmanın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci; 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,