Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11728 K.2024/13857

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili iş yerinde 17.03.2019 tarihinde kalp krizi geçirmek suretiyle iş kazasına uğrayan ... isimli sigortalı ile ilgili bilgi ve belgelerin Kurum müfettişleri tarafından talep edildiğini, davalı Kurum tarafından düzenlenen 27.10.2020 tarih ve 12929570 sayılı yazıya istinaden müfettişler tarafından 16.06.2020 tarihli, 108365/10/İR/10 sayılı raporuna dayanılarak ...'ın 03.02.2021, ...'ün ise 05.02.2020 tarihinde işe başladıkları iddia edilerek bu kişilere aylık prim ve hizmet belgelerinin 30 gün içerisinde Kuruma verilmesinin istenildiğini,

müvekkili iş yerinde bu kişilerin herhangi bir çalışmasının bulunmadığından bilgi ve belgenin verilmediğini, bunun üzerine davalı Kurum tarafından res'en bu kişiler hakkında aylık prim hizmeti belgesi düzenlendiğini ve dava dışı ... ve ...'ün çalışmalarının Kuruma bildirilmediği gerekçesiyle site yönetiminin asgari ücret desteği ve prim teşvikinin kesilmesine ilişkin işlem yapıldığını, Kurum tarafından yapılan bu işlemlerin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu şahısların müvekkili Site Yönetiminde herhangi bir çalışmasının bulunmadığını belirterek,

Kurum işleminin iptali ile ... ve ...'ün müvekkili site yönetiminde sigortalı olarak çalışmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu, davaya konu tebligatların dava dışı ... ve ... tarafından teslim alındığını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kabulüne, davalı Kurumun 27.10.2020 tarihli 12929495 sayılı işleminin iptaline, davacı Site Yönetiminin davalı Kuruma 472,15 TL asıl alacak ve ferileri tutarında borçlu olmadığı ile 03.02.2021 günü ..., 05.02.2020 günü ... isimli kişilerin davacı Site Yönetimi bünyesinde sigortalı olarak çalışmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarında ilgili işçilerin sigorta bildirimlerinin yapılmaması nedeni ile aylık prim bildirgelerinin Kurumca resen düzenlenmiş olmasının Kanunen Kurumun sorumluluğunda olan bir işlem olduğu, yapılan işlemin Kurum mevzuatına uygun olduğu gerekçeleriyle, Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı Binkonutlar Oval Çarşı Yöneticiliği unvanlı, 1116010 042 iş yeri sicil sayılı iş yerinde 17.03.2019 tarihinde kalp krizi geçilerek iş kazası geçiren ...

Köse isimli sigortalı ile ilgili bilgi ve belgelerin davalı ... tarafından davacı iş yerinden talep edilmesi üzerine, bu talebe ilişkin olarak çıkartılan tebligatların dava dışı ... ve ... tarafından ayrı ayrı teslim alındığı,

davalı Kurum denetmeni tarafından düzenlenen 16.06.2020 tarih ve 108365/10/İR/10 sayılı denetmen raporunda tebligatları teslim aldıkları görülen ... ve ...'ün sigortalılığının ünitece kontrol edilerek sonucuna göre işlem yapılması gerektiğinin belirtilmesi üzerine davalı Kurumca dava dışı ... ve ...'ün 03.02.2020 ve 05.02.2020 tarihlerinde davacı iş yerinde çalıştıkları gerekçesiyle işe giriş bildirgelerinin davacı iş yerince Kuruma bildirilmemesinden kaynaklı 472,15 TL prim borcu ve 51,97 TL gecikme zammı dahil toplam 524,12 TL borç tahakkuk ettirildiği,

yine davalı Kurum tarafından işe giriş bildirgelerinin verilmemesinden kaynaklı 2.943,00 TL asgari ücretin 6 katı olan 17.658 TL yine aylık prim hizmetlerinin verilmemesinden dolayı bir sigortalı için 2020/02 ayında geçerli olan asgari ücretin 1/10'u tutarında 588,00 TL olmak üzere toplamda 18.246,00TL idari para cezası tahakkuk ettirildiği, davacı tarafın idari para cezasına itirazının davalı Kurum tarafından reddedildiği, bunun üzerine davacı tarafın Konya 1. İdare Mahkemesinin 2021/369 Esas sayılı dosyasında idari para cezasının iptali talebiyle dava açıldığı,

yapılan yargılama sonucunda dava konusu Kurum işleminin iptaline karar verildiği, verilen karara karşı davalı Kurumca istinaf yoluna başvurulması üzerine Konya Bölge İdare Mahkemesi 4. Dava Dairesi'nin 2023/296 E. -806 K. sayılı kararı ile istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verildiği, alınan tanık beyanları ve toplanan delillere göre, ...'ın kim olduğu tespit edilemediği, ... ve ...'ün davacı iş yeri nezdinde herhangi bir çalışmasının bulunmadığının anlaşıldığı, bu nedenle Kurum işleminin yerinde olmadığı, sonuç olarak Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından,

davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun, HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile ... ve ...'ın davacı iş yeri nezdinde herhangi bir çalışmasının olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri.

2.Husumet dava şartı olup kamu düzenine ilişkin bulunduğundan, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gereken bir husustur. Davada husumetin yanlış kişiye yönlendirilmesi veya davalı tarafın eksik gösterilmesi halinde dava sıfat yokluğundan hemen reddedilmemeli, belirtilen eksikliğin giderilmesi yönünde bir talebin bulunması ve dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığının anlaşılması halinde, hakim, HMK’nın 124. maddesinin 4. fıkrasında açıklandığı üzere, karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul ederek, davayı diğer kişilere de teşmil ederek, yargılamaya devam etmelidir.

6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124. maddesinde “…maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir…” düzenlemesi mevcuttur.

3. Değerlendirme İnceleme konusu eldeki davada verilecek karar, dava dışı ... ve ...'ün hak alanını ilgilendirdiğinden Mahkemece, öncelikle davanın kamu düzenine ilişkin niteliği gereği HMK'nın 124. maddesi dikkate alınmak suretiyle, adı geçen kişilere karşı husumet yöneltmesi için davacıya mehil verilmeli, davacının ve davaya dahil edilen şahısların da göstereceği bütün deliller toplanmalı, gerektiğinde resen de araştırma yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

VI. KARAR